شوک کمبود آهن اسفنجی/ جهش ۱۵ درصدی قیمت‌ها

به گزارش دنیای معدن، بازار آهن اسفنجی در هفتۀ گذشته، ناگهان از یک وضعیت نسبتا متعادل وارد فاز کمبود شد. نشانۀ این تغییر فاز تنها در تغییر حجم معاملات نیست، بلکه در رفتار قیمت‌ها دیده می‌شود که برای فولادسازان سیگنال هشدار دارد.

فقط طی سه روز، حجم عرضه از حدود ۱۰۰ هزار تن در ۱۳ اردیبهشت به تنها ۱۵ هزار تن در ۱۶ اردیبهشت سقوط کرد؛ افتی نزدیک به ۸۵ درصد که جریان تامین بازار را مختل کرد. حجم معاملات هم به همان نسبت کاهش یافت و از ۸۵ هزار تن به حدود ۱۵ هزار تن رسید، اما سمت تقاضا چنین ریزشی را نداشت. تقاضا اگرچه از ۱۲۰ هزار تن به ۳۵ هزار تن کاهش یافت، اما همچنان چند برابر بیشتر از حجم عرضه باقی ماند. همین اختلاف باعث شد نسبت تقاضا به عرضه، تنها در فاصله سه روز، از ۱.۲ برابر به ۲.۳ برابر برسد؛ یعنی بازاری که در ابتدای هفته هنوز امکان تامین نسبی نیاز خریداران را داشت، در پایان هفته با کمبود شدید روبه‌رو شد.

اما مهم‌تر از افت عرضه، واکنش غیرعادی قیمت‌ها بود. در شرایط معمول، کاهش قیمت پایه باید بخشی از فشار بازار را تخلیه کند، اما این بار دقیقا عکس آن رخ داد. عرضه‌کنندگان قیمت پایه را از حدود ۲۶۰ هزار ریال به ۲۵۳ هزار ریال کاهش دادند؛ اقدامی که می‌توانست با هدف تحریک خرید یا مدیریت کاهش حجم عرضه انجام شده باشد. با این حال، میانگین موزون معاملات نه‌تنها پایین نیامد، بلکه تا حدود ۲۹۲ هزار ریال افزایش یافت. همچنین نیاز به ذکر است که میانگین موزون معاملات، میانگین قیمتی است که در آن حجم هر معامله هم در محاسبه اثر داده می‌شود؛ یعنی معامله‌های بزرگ‌تر وزن بیشتری نسبت به معامله‌های کوچک دارند.به زبان ساده، این عدد نشان می‌دهد بازار به بیشتر کالاها چه قیمتی اختصاص داده است.

به این ترتیب، فاصله میان قیمت پایه و نرخ معامله‌شده به بیش از ۱۵ درصد رسید؛ پریمیومی که در بازار آهن اسفنجی کم‌سابقه تلقی می‌شود و معمولا زمانی شکل می‌گیرد که خریداران نگران تداوم کمبود در هفته‌های آینده باشند.

در بازار فولاد، آهن اسفنجی تنها یک کالا با اهمیت برابر با بقیه کالاهای این زنجیره نیست بلکه ماده اولیه اصلی بخش مهمی از واحدهای فولادسازی، به‌ویژه کوره‌های القایی است. به همین دلیل، هرگونه اختلال در عرضه آن خیلی سریع به بخش‌های دیگر زنجیره منتقل می‌شود. اگر فولادساز نتواند آهن اسفنجی را با نرخ منطقی تامین کند، فشار هزینه مستقیما به بازار شمش و بعد از آن به میلگرد و سایر مقاطع منتقل خواهد شد.

فعالان بازار معمولا چنین افت ناگهانی در عرضه را به دو عامل ربط می‌دهند؛ یا محدودیت‌های عملیاتی مانند تعمیرات و اختلالات انرژی، یا تصمیم تولیدکنندگان برای کنترل عرضه و فروش در نرخ‌های بالاتر خارج از بورس.

در هر دو حالت، نتیجه برای مصرف‌کننده نهایی، «افزایش هزینه تولید» است.

بازار این هفته یک پیام روشن داشت؛ آهن اسفنجی وارد محدوده کمبود شده است. اگر حجم عرضه در هفته آینده به سطوح قبلی بازنگردد، فشار قیمتی فعلی می‌تواند به سرعت در کل زنجیره فولاد پخش شود و بازار آزاد را وارد فاز جدیدی از افزایش قیمت کند.