آغاز عصر تازه در بازار جهانی مس

 

مؤسسه ملی آمار شیلی (INE) تأیید کرد که تولید مس این کشور بزرگ‌ترین تولیدکننده مس جهان در ماه مارس روندی نزولی داشته است. بر اساس داده‌های رسمی، شیلی در مارس امسال ۴۳۴ هزار و ۳۱۴ تن مس تولید کرده؛ رقمی که نسبت به ۴۷۷ هزار و ۴۶۴ تن در مارس ۲۰۲۵ کاهش ۹ درصدی را نشان می‌دهد. این افت تولید، در شرایطی که بازار جهانی مس به دلیل رشد تقاضا در صنایع سبز، خودروهای برقی و توسعه زیرساخت‌های انرژی پاک با محدودیت عرضه مواجه است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ریشه‌های افت تولید؛ فرسایش ذخایر و شکاف زیرساختی

بررسی ریشه‌های افت تولید مس در شیلی نشان می‌دهد این کاهش صرفاً یک نوسان مقطعی نیست، بلکه از مجموعه‌ای از عوامل ساختاری و عملیاتی تأثیر می‌پذیرد. در بسیاری از معادن قدیمی این کشور، افت تدریجی عیار ذخایر سبب شده شرکت‌ها برای حفظ سطح پیشین تولید، حجم بیشتری از سنگ معدن را استخراج و فرآوری کنند؛ مسئله‌ای که هم هزینه تولید را بالا می‌برد و هم زمان عملیات را طولانی‌تر می‌کند. هم‌زمان، محدودیت‌های زیرساختی به‌ویژه کمبود آب در مناطق معدنی شمال شیلی، فشار مضاعفی بر فرآیند تغلیظ و تولید وارد کرده و بهره‌وری برخی واحدها را کاهش داده است. در کنار این موارد، اختلالات عملیاتی در دارایی‌های دولتی از جمله معادن تحت مدیریت کودلکو نیز به تشدید افت تولید انجامیده است؛ شرکتی که در سال‌های اخیر با چالش‌هایی مانند تأخیر در اجرای پروژه‌های توسعه‌ای و رشد هزینه‌های عملیاتی روبه‌رو بوده و همین موضوع توان تولیدی آن را تحت تأثیر قرار داده است.

نشانه‌های مثبت؛ اسکوندیدا و کولاهاسی چگونه معادله را تغییر می‌دهند؟

با وجود افت کلی تولید، عملکرد برخی معادن نشان می‌دهد که با مدیریت اصولی و سرمایه‌گذاری هدفمند، امکان بازگشت به مسیر رشد فراهم است. معدن اسکوندیدا، بزرگ‌ترین معدن مس جهان، در ماه مارس به ۱۰۱ هزار و ۴۰۰ تن تولید رسید و افزایش چشمگیری را ثبت کرد. این بهبود مستقیماً از مدیریت منظم دسترسی به سنگ معدن و برنامه‌ریزی دقیق تولید ناشی می‌شود.

در همین حال، معدن کولاهاسی با ثبت رشد ۱۶.۱ درصدی تولید، تأیید می‌کند که دسترسی به پهنه‌های با عیار بالاتر همچنان یکی از مزیت‌های رقابتی معدنی شیلی است. این دستاوردها نشان می‌دهد که بخش خصوصی و برخی پروژه‌های بزرگ توانسته‌اند از چالش‌های ساختاری عبور کنند و تولید را به مسیر پایدار بازگردانند.

پیامدها برای بازار جهانی

کاهش تولید مس در شیلی در زمانی اتفاق افتاده که ذخایر انبارهای بورس فلزات لندن به یکی از پایین‌ترین سطوح چند سال اخیر رسیده است؛ درست در شرایطی که پیش‌بینی‌ مؤسسات معتبر نیز از شکل‌گیری شکاف عرضه نسبت به تقاضا در سال ۲۰۲۶ خبر می‌دهد. در چنین فضایی، افت ۹ درصدی تولید شیلی تنها یک عدد ساده نیست؛ بلکه نقطه آغاز موج تازه‌ای از تحولات در بازار جهانی مس به شمار می‌رود.

این کاهش تولید، از یک‌سو می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت‌های جهانی وارد کرده و زمینه جهش‌های جدید قیمتی را فراهم کند؛ از سوی دیگر، جذابیت اقتصادی پروژه‌های توسعه‌ای در کشورهای دیگر را افزایش می‌دهد، زیرا هر تن تولید جدید اکنون ارزشی دوچندان یافته است. در نهایت، کمبود احتمالی مس، معادله قیمت‌گذاری در کل زنجیره صنایع معدنی و فلزات را در ماه‌های پیش‌رو دستخوش تغییر خواهد کرد؛ تغییری که می‌تواند از بازارهای مالی تا کارخانه‌های مصرف‌کننده این فلز استراتژیک اثر بگذارد.