دیپلماسی صنعتی در مسیر اوراسیا

به گزارش دنیای معدن، این سفر در حالی انجام می‌شود که نشست وزیران صنعت سازمان همکاری شانگهای ۱۴ خرداد در قرقیزستان آغاز به کار کرده و یکی از مهم‌ترین رویدادهای اقتصادی منطقه‌ای در حوزه همکاری‌های صنعتی و تجاری محسوب می‌شود.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران در چند محور اصلی در این سفر حضور خواهد داشت. مشارکت در آیین گشایش نمایشگاه بین‌المللی صنعت و تجارت با حضور وزیران کشورهای عضو، دیدار و گفت‌وگو با مقامات عالی‌رتبه قرقیزستان از جمله رئیس کابینه وزیران و وزیر صنعت و تجارت این کشور و همچنین رایزنی‌های دوجانبه با وزیران صنعت کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای از جمله این برنامه‌ها است. همچنین حضور در نشست اصلی وزیران صنعت سازمان همکاری شانگهای که در استان ایسیک‌کول برگزار می‌شود، بخش محوری این سفر را تشکیل می‌دهد. در این نشست، سیدمحمد اتابک قرار است به ایراد سخنرانی درباره ظرفیت‌های همکاری صنعتی، سرمایه‌گذاری مشترک و نقش ایران در زنجیره‌های تولید منطقه‌ای بپردازد.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این سفر، دیدار وزیر صنعت ایران با همتای روسی خود عنوان شده است. در این دیدار که در حاشیه اجلاس برگزار شد، دو طرف درباره توسعه همکاری‌های صنعتی، گسترش تجارت کالاهای صنعتی و امکان‌سنجی پروژه‌های مشترک در چارچوب همکاری‌های منطقه‌ای گفت‌وگو کردند. این دیدار در شرایطی انجام می‌شود که ایران و روسیه طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند سطح همکاری‌های اقتصادی خود را از تجارت سنتی به همکاری‌های صنعتی و فناورانه ارتقا دهند. حضور دو کشور در قالب سازمان همکاری شانگهای، بستر نهادی مهمی برای پیشبرد این هدف تلقی می‌شود.

اجلاس وزیران صنعت سازمان همکاری شانگهای در حالی برگزار می‌شود که تمرکز اصلی آن بر توسعه همکاری‌های صنعتی، تقویت زنجیره‌های تامین منطقه‌ای، جذب سرمایه‌گذاری مشترک و توسعه فناوری‌های نوین صنعتی است.

 

بر اساس اعلام منابع رسمی، این نشست فرصت‌هایی برای کشورهای عضو فراهم می‌کند تا در حوزه‌هایی مانند مدرن‌سازی زیرساخت‌های صنعتی، تسهیل سرمایه‌گذاری خارجی، توسعه خوشه‌های صنعتی و افزایش همگرایی تجاری به توافقات جدید دست یابند. ایران نیز در این چارچوب تلاش دارد با بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای، مسیر جدیدی برای کاهش محدودیت‌های تجاری، تنوع‌بخشی به شرکای اقتصادی و ارتقای جایگاه خود در شبکه تولید منطقه‌ای تعریف کند.

در توضیح اهداف این سفر، وزارت صنعت، معدن و تجارت بر «تقویت همگرایی صنعتی با کشورهای عضو، توسعه مناسبات تجاری و بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهادی سازمان شانگهای» تاکید کرده است. این رویکرد در ادامه سیاست کلان «دیپلماسی اقتصادی دولت» دنبال می‌شود که بر گسترش تعاملات اقتصادی با کشورهای آسیایی و کاهش وابستگی به بازارهای محدود سنتی متمرکز است. وزیر صمت علاوه بر حضور در اجلاس رسمی، در آیین افتتاح نمایشگاه بین‌المللی صنعت و تجارت نیز شرکت خواهد کرد؛ نمایشگاهی که با حضور وزیران صنعت کشورهای عضو برگزار می‌شود و بستری برای معرفی ظرفیت‌های صنعتی و سرمایه‌گذاری کشورهای مختلف فراهم می‌کند.

همچنین جمعه پانزدهم خردادماه و در حاشیه اجلاس وزیران صنعت سازمان همکاری شانگهای، با «شیرعلی کبیر» وزیر صنعت و فناوری‌های نوین تاجیکستان دیدار و گفت‌وگو کرد. در این نشست دوجانبه که با هدف بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌ها و تقویت پیوندهای اقتصادی متقابل برگزار شد، طرفین بر تسریع در روند اجرایی‌سازی تفاهم‌نامه‌های پیشین و عملیاتی کردن توافقات فی‌مابین تاکید کردند.افزایش سطح مبادلات تجاری بین دو کشور، اهتمام به توانمندی و ظرفیت‌های گسترده ایران در بخش‌های مختلف ذخایر و عناصر معدنی، فرآوری مواد معدنی، صنایع دارویی، نساجی و آمادگی توسعه تعاملات مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به اهمیت افزایش حجم مبادلات، وزرای صنعت دو کشور بر ضرورت تسهیل در فرآیندهای اداری جهت تسریع در روان‌سازی روابط تجاری و صنعتی میان تهران و دوشنبه توافق کردند.در این نشست بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای به عنوان بستر تحولی نو در همگرایی صنعتی کشورهای عضو، رایزنی‌های کارشناسی و پیگیری مستمر توافقات به‌منظور دستیابی به نتایج ملموس در آینده تاکید شده است. اجلاس‌های سازمان همکاری شانگهای، به‌ویژه در حوزه صنعت و تجارت، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری پروژه‌های مشترک در بخش‌هایی مانند انرژی، معدن، صنایع سنگین و فناوری‌های تولیدی باشد.

با این حال، تحقق این اهداف وابسته به میزان توانایی کشورها در تبدیل توافقات سیاسی به پروژه‌های اجرایی و پایدار است؛ موضوعی که همواره یکی از چالش‌های همکاری‌های منطقه‌ای در اوراسیا و آسیای مرکزی بوده است. در همین چارچوب، حضور فعال ایران در نشست‌های پیشین این سازمان نیز مورد اشاره قرار گرفته است. سال گذشته نیز وزیر صمت در نشست سران دولت‌های سازمان همکاری شانگهای در اسلام‌آباد شرکت کرده بود؛ حضوری که به گفته منابع رسمی، نشان‌دهنده تلاش ایران برای ارتقای سطح دیپلماسی صنعتی خود در منطقه بوده است.