227488

صنعت آلومینیوم چه سرنوشتی در سال۲۰۲۲ دارد؟

سه چالش جهانی آلومینیوم

دنیای معدن: آلومینیوم در سال۲۰۲۲ چه سرنوشتی خواهد داشت؟ از نشانه های تقویت قیمت آلومینیوم در سال۲۰۲۲ مشکلات تامین برق در چین و تاثیر این موضوع بر تولید آلومینیوم است. افزایش چشمگیر بهای گاز و زغال سنگ که روی تولید فلزات مختلف نظیر مس، آلومینیوم و فولاد اثر می گذارد، یکی از زمینه های تقویت رشد قیمت فلزات در سال پیش روست. تحلیلگران بسیاری اما معتقدند با فروکش کردن پاندمی و افزایش تولید انرژی در جهان، سناریو افزایش بهای فلزات از کانال رشد قیمت انرژی منتفی است و بهای آلومینیوم هرگز رنگ جهش های سال گذشته را نخواهد دید.

به گزارش دنیای معدن، آلومینیوم که به طور عمده در 4 صنعت هوافضا، خودروسازی، ساختمان و لکوموتیوسازی مورد استفاده قرار می گیرد، با بهای 2818 دلار، سال2021 را به پایان رساند. گفته می شود کل تولید آلومینیوم در سال2021 حدود 5/ 64میلیون تن بوده است که 60 درصد آن را چین و بخش هایی از کارخانجات این کشور در مغولستان تولید کرده اند. ناتوانی سایر بازیگران در افزایش تولید عامل اصلی جهش بهای آلومینیوم در این سال بود. بهای این فلز در حالی در ابتدای سال2021 کمی بیش از 2040 دلار در هر تن بود که این عدد در سال قبل از آن 1800 دلار بود. روندی که نشان می دهد بهای هر تن آلومینیوم در فضای پس از کرونا به شکل جدی رشد کرده و از 1800 دلار به بیش از 2800 دلار رسیده است.

 

رشد بهای آلومینیوم در فاصله ابتدا تا انتهای2021 حدود 40درصد بوده که رقم قابل تاملی است و عمدتا ناشی از کاهش تولید و افزایش تقاضا در زنجیره تامین جهانی بوده است. با اینکه آلومینیوم هنوز به رکورد تاریخی 3271دلاری خود در جولای 2008 نرسیده، اما جهشی هزار دلاری طی تنها 2 سال دستکم در دهه اخیر بی سابقه بوده است. اوج گیری بهای این فلز از عوامل متعددی نشات می گیرد که هر کدام از آنها در شکل گیری وضعیت کنونی سهم دارند. عواملی که با شناسایی آنها می توان برای آتیه آلومینیوم سناریونویسی کرد. سه تحلیل مهم از آتیه صنعت آلومینیوم در قالب سه شاخص کومکس، LME و مارکت اینسایدر نشان می دهد بهای آلومینیوم در سال2022 احتمالا نزولی خواهد بود اما این نزول شدید نخواهد بود.

 

تصور تحلیلگران مختلف این است که نرخ آلومینیوم به صورت میانگین تا پایان سال کاهشی چشمگیر نداشته باشد و در بازه اندکی به سمت بالا یا پایین نوسان کند. دلیل این موضوع تداوم نیاز به این فلز در سالیان آتی در سطحی بیشتر از همیشه است که فعلا امکان پاسخ به همه این تقاضا به دلیل حجم سرمایه گذاری های اندک صورت گرفته در اکتشافات وجود ندارد.

 

چالکو (Chalco) یا شرکت ملی آلومینیوم چین، آلکوا (Alcoa) یا شرکت آلومینیوم آمریکا در کنار شفنا از چین، یو اس روسآل از روسیه، نورسک هیدرو آسا از نروژ و شرکت هایی از برزیل، کانادا و استرالیا از مهم ترین بازیگرانی هستند که بالاترین مقادیر تولید آلومینیوم در سال را در کارنامه داشته و وزن بالایی در تعادل بخشی به بازار جهانی آلومینیوم دارند. در عین حال چین، تنها مصرف کننده بزرگ آلومینومی است که عمده آن را خود تولید می کند. شرایط اتحادیه اروپا و آمریکا متفاوت است. برای نمونه کانادا حجم قابل توجهی (نزدیک به 75درصد) آلومینیوم وارداتی آمریکا را که حدود 5/ 2میلیون تن است، تامین می کند. آلومینیوم که در آلوده ترین شکل ممکن تولید می شود یکی از صنایعی است که در اهداف 2050 کربن صفر وظایف بسیاری در زمینه حرکت به سمت تولید سبز برای آن تعریف شده است؛ به همین منظور نیز اتحادیه اروپا در سالیان اخیر به سمت خارج کردن تولید این محصول از قاره سبز حرکت کرده و نیاز خود را حتی المقدور از سایر قاره ها تامین می کند. در عین حال شرکت هایی نظیر آسا از نروژ و روسآل روسیه از حرکت در مسیر تولید آلومینیوم کم کربن خبر داده اند. آمریکای عصر بایدن نیز که دوباره به سمت اهداف 2050 جهان در حوزه تغییر اقلیم حرکت کرده، احتمالا در سالیان آتی به سمت خرید بیشتر آلومینیوم از کشورهای دیگر یا تحول صنعت آلومینیوم به سمت اهداف کربن صفر گام بردارد.

بررسی ها نشان می دهد در سال2021 از مجموع حدود 65 میلیون تن آلومینیوم تولید شده در بیش از 50 کشور جهان، چین به تنهایی 57درصد از کل تولید این محصول را مصرف کرده است. قاره سبز با بیش از 5/ 14 درصد و آمریکای شمالی با حدود 5/ 12درصد در رتبه های بعدی قرار دارند. بعد از بخش ساختمان که حدود یک چهارم کل شمش آلومینیوم را مصرف می کند، صنعت حمل و نقل است که عمده آلومینیوم جهان را در محصولاتی نظیر هواپیما، پهپاد، سفینه، خودرو، کامیون، قطار و لکوموتیو استفاده می کند. در عین حال، صنایع الکترونیک در بخش های وسیعی از زنجیره تامین خود از این فلز استفاده می کنند و با توجه به بهای بالای مس در سالیان اخیر به سمت افزایش جایگزین کردن این دو فلز حرکت خواهند کرد. ماشین آلات و تجهیزات پیشرفته نظیر بازوهای روباتیک، دستگاه های خط تولید و ادوات کنترل از دیگر بخش هایی هستند که مصرف آلومینیوم برای تولید آنها به شدت رواج دارد. از آن سو صنعت بسته بندی دیگر بخشی است که حجم قابل توجهی از تولید آلومینیوم جهان را در زنجیره تامین خود به کار می برد. صنایع غذا و نوشیدنی که از فویل آلومینیوم به وفور استفاده می کنند در دوره کرونا به واسطه افزایش سفارشات آنلاین حجم بیشتری آلومینیوم مصرف کردند. صنایع نظامی که به ساخت و فروش موشک و راکت مشغولند، یا در صنعت لوازم خانگی که آلومینیوم در آن استفاده های بسیاری دارد دیگر بخش های درگیر با صنعت آلومینیوم هستند.

 

یک مثال جالب درباره تغییرات روند جهانی مصرف آلومینیوم، تغییر جهت صنعت خودرو به تولیدات برقی و بهینه است. در محصولات تازه، شمار زیادی از برندهای آلمانی و آمریکایی سیستم موتور، شاسی و ساختار بدنه به جای فولاد از آلومینیوم استفاده شده که نه تنها وزن کمتری دارد که به کمک روش های مهندسی توانایی بهتری در تحقق اهداف خودروسازان در زمینه کاهش مصرف انرژی یا گرفتن اثر ضربات خارجی ناشی از تصادف در بدنه خودرو دارند. سیستم های جوش و پرچ جدید بدنه با آلومینیوم سازگاری بیشتری دارند و به واحدهای مهندسی در صنایع خودرو اعتماد به نفس بیشتری برای تولید محصولات آینده نگرانه می دهند.

 

از آنجا که وزن کمتر یک خودرو زمینه مصرف کمتر انرژی برای حرکت رو به جلو را فراهم می کند، بسیاری از کشورها استفاده از آلومینیوم به جای فولاد را در خودروسازی در دستور کار قرار داده اند. شواهد موجود نشان می دهد صنعت خودرو آمریکا میزان مصرف آلومینیوم در هر اتومبیل را تا سال2020 به حدی رسانده که کاهش وزن خودرو را به ورای 100 کیلوگرم رسانده است. اتحادیه اروپا هم از خودروسازان خواسته استفاده از آلومینیوم را به عنوان اساسی ترین راه برای کاهش وزن خودرو و افت انتشار آلاینده در تولیدات خود مدنظر قرار دهند. با اینکه ورق های فولادی با مقاومت بالا و سبک (AHSS) هم می توانند کار آلومینیوم را انجام دهند اما به نظر می رسد استفاده از این فلز به دلیل خواصی که از نظر شکل پذیری و مقاومت دارد، خودروسازان، تولیدکنندگان هواپیما، موشک و وسایل نقلیه دیگر را به افزایش تقاضا برای آلومینیوم سوق خواهد داد.

از آنجا که مصرف ورق های آلومینیومی در صنعت خودرو تا سال2020 به ورای 2میلیون تن در سال رسیده، بسیاری این پرسش را مطرح می کنند که چه تفاوتی میان ورق فولادی و ورق آلومینیومی از منظر زیست محیطی وجود دارد؟ یک پژوهش که در دانشگاه بوئنوس آیرس انجام شده نشان می دهد گرچه تولید خود ورق آلومینیوم آلودگی بیشتری نسبت به ورق فولادی تولید می کند اما در طول دوره حیات و استفاده به عنوان بدنه خودرو، انرژی کمتری مصرف کرده یا هدر می دهد و از این منظر استفاده از آن به نسبت فولاد در اولویت قرار دارد.

جهش قیمتی در سال2021

رشد حدودا 40 درصدی بهای آلومینیوم در سال گذشته میلادی تنها بخشی از سرنوشت متفاوتی است که این فلز منعطف و سبک تجربه کرد. بی شک مهم ترین اتفاقی که بازار آلومینیوم در این سال به چشم دید رسیدن دوباره بهای آلومینیوم به ورای 3 هزار دلار بود که از سال 2008 تجربه نشده بود. در 20 اکتبر 2021 بازار جهانی ورود آلومینیوم به سطح قیمتی 3180 دلار را تجربه کرد. عددی که 90دلار با نرخ تاریخی این فلز در بحبوحه بحران جهانی اقتصاد در جولای 2008 فاصله داشت. آلومینیوم در حالی در ابتدای سال2020 و به واسطه بروز یکباره پاندمی کرونا با افت شدید قیمت تا مرز 1475روبه رو شد که سال2020 را در نهایت با بهای 1991 دلاری به پایان رساند. در این سال رفت و برگشت بهای آلومینیوم در حالی رخ داد که ابتدای 2020 قیمت این فلز در محدوده 1800 دلار قرار داشت. در سال2021 نیز وضعیت این فلز محبوب با تلاطمات بسیاری همراه بود. برای نمونه در حالی نرخ این فلز در ماه اول سال2021 در بازه قیمتی 2030 دلار قرار داشت که این عدد در اواخر فصل اول تا 1930 دلار سقوط کرد. سپس در یک جهش قیمتی بلند تا پایان فصل سوم سال توانست قله 2944دلار را درنوردد. آلومینیوم در ادامه و تا میانه ماه اکتبر به سقف 3164 دلار برای هر تن رسید. این نرخ که در دوازده سال اخیر بی سابقه بود، در ادامه سال تداوم نداشت، به طوری که در دهه اول دسامبر بهای هر تن آلومینیوم با یک سقوط بلند به سطح 2550 دلار تنزل یافت.

فعالیت های سفته بازان در سایر بازارها در کنار کاهش شیوع کرونا با واکسیناسیون و انتظارات مثبت برای افزایش تولید در سال آتی از جمله دلایلی بود که زمینه ساز افت قیمت آلومینیوم را در این ماه فراهم کرد. در نهایت هم پس از یک رفت و برگشت، بهای این فلز کاربردی با افزایشی قابل توجه به محدوده 2800 دلار برگشت و سال را به همین ترتیب به پایان رساند.

چالش تولید آلومینیوم در جهان

بررسی وضعیت تولید آلومینیوم در یک دهه اخیر نشان می دهد از سال2017 به این سو تغییر چندانی در تولید این فلز پرکاربرد مشاهده نشده و کل خروجی سالانه این صنعت در محدوده 63 تا 65 میلیون تن قرار داشته است. دلیل اصلی ناتوانی جهان برای پاسخگویی به نیاز صنایع به آلومینیوم، تولید آلومیناست. طبق گزارش موسسه جهانی آلومینیوم، در ماه نوامبر 2021 بیشترین توان جهان برای تولید آلومینا حدود 11میلیون و 350 هزار تن است که به طور روزانه خبر از عرضه 378هزار تن آلومینا به بازار می دهد. برآوردهای این موسسه نشان می دهد چین به تنهایی 54درصد تولید آلومینا را به خود اختصاص داده است. در این راستا تولید اندک اروپا و آمریکای شمالی به دلیل هزینه های بالای زیست محیطی تولید این فلز باعث ناتوانی جهان در افزایش ظرفیت تولید شمش آلومینیوم است. از دیگر سو، انتقال سریع جهان به دوره تکنولوژی های سبز و محصولات سبک و مقاوم در صنعت حمل و نقل موجب شده تا همین سطح از عرضه با تقاضایی بیشتر از ظرفیت روبه رو شود. چالش دیگری که مانع جدی تولید این فلز اساسی است، سرمایه گذاری کمتر از انتظار در این بخش است. کسی تا پیش از پاندمی تصور نمی کرد در فاصله 2020 تا 2022 قیمت آلومینیوم به این اندازه رشد کند. از این منظر ظرفیت اسمی تولید آلومینیوم سطحی مشخص دارد که فعلا توان ارتقای چشمگیر در آن نمی رود. یکی از زمینه های که کماکان بهای آلومینیوم را در همین سطح نگه خواهد داشت، احتمالا پتانسیل مشخص تولید آلومینیوم در جهان است که سریعا افزایش پیدا نخواهد کرد.

نقشه جهانی تولید و مصرف آلومینیوم

هنوز آمار 2021 قطعی نشده و استناد تحلیل ها به آمارهای رسمی جهان در سال2020 است. موسسه جهانی آلومینیوم برمبنای داده های دریافت شده از 9 مرجع جهانی تولید تخمینی جهان در سال2020 را 65 میلیون و 325هزار تن اعلام کرده است که 5میلیون تن از این میزان در مناطقی که کمتر آمار و اسناد دقیقی از آن هست تولید شده است.

چین که با 37 میلیون تن تولید،57درصد کل شمش آلومینیوم جهان را تولید می کند، بزرگ ترین بازار این صنعت است. جالب اینکه 55درصد از کل آلومینیوم جهان از طریق فرآیند مبتنی بر مصرف زغال سنگ به دست می آید که خود این موضوع اثرات جانبی این صنعت برای محیط زیست را بازگو می کند. گزارش سال2018 موسسه جهانی آلومینیوم نشان می دهد تولید آلومینیوم در سال2018 در جهان منجر به آزادشدن بیش از 1095 میلیون تن دی اکسید کربن در هوا شده است. حدود 65درصد از این میزان به فرآیند تولید آلومینیوم با روش غیرمستقیم الکتریکی مربوط است. بعد از چین کشورهای حوزه خلیج فارس هستند که به شکل گسترده ای روی تولید آلومینیوم سرمایه گذاری می کنند. کل تولید کشورهای این منطقه بیش از 5 میلیون و 800 هزار تن است که عمده آن نیز صادر می شود. آفریقا با یک میلیون و 600 هزار تن، اقیانوسیه با یک میلیون و 900 هزار تن و آمریکای جنوبی با یک میلیون تن از دیگر مناطق جهان هستند که تولید آلومینیوم را جدی گرفته اند. اروپای غربی به عنوان مصرف کننده بزرگ آلومینیوم تنها کمی بیش از 3/ 3 میلیون تن آلومینیوم تولید می کند، درحالی که آمریکای شمالی به عنوان دیگر متقاضی عمده شمش تولیدی این فلز در جهان، تنها حدود 4 میلیون تن آلومینیوم در سال تولید می کند. رقمی که از سطح تولید آلومینیوم در اروپای شرقی و مرکزی کمتر است.

از آنجا که تنها شانس افزایش تولید آلومینیوم در منطقه خلیج فارس محتمل است که آن هم در حد محدود و مشخصی است، ادامه فعالیت آلومینیوم در کانال 2800 سناریوی دور از دسترسی نیست. عددی که البته بسته به تحولات جهانی و نوسانات سایر بازارها حتما با تغییراتی همراه خواهد بود. به طور کلی اما تصور تحولات شدید در این بازار کمی دور از انتظار است.

 

دیدگاه تان را بنویسید