14090

شوری با طعم فلز

نمک از جمله مواد معدنی است که سهم گسترده‌ای از معادن کشور را به خود اختصاص داده و سرمایه‌گذاران زیادی را به دلیل سهولت دنیای معدن -استخراج و سوددهی بالا به خود جذب کرده است. نمک که از آن به عنوان سم سفید و دلچسب یاد می‌شود، در حالی در اکثر خانواده‌ها به عنوان اصلی‌ترین ماده مصرفی در تهیه مواد غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که وجود نمک‌های فاقد استاندارد لازم در بازار سلامت آنها را به چالش کشیده است.

به گزارش دنیای معدن، احمد شکرپور، دبیر انجمن تولیدکنندگان نمک تصفیه ایران در این رابطه گفت: سودجویی برخی کارخانجات و شرکت‌های تولید‌کننده نمک‌های غیرتصفیه‌ای باعث شده تا شاهد حضور نمک‌های فاقد استاندارد در بازار این فرآورده باشیم که مصرف طولانی‌مدت آنها سلامت افراد جامعه را به مخاطره می‌اندازد. وی در ادامه با عنوان اینکه بیش از ۷۰ درصد از معادن نمک در مناطق مرکزی کشور همچون شهرهای کرمان، سمنان و اطراف تهران تمرکز یافته است، اظهار کرد: وضعیت استخراج معادن نمک متناسب به میزان خلوص نمک حاصل شده متفاوت است که در این راستا سازمان استاندارد وجود ۳ گروه نمک را به رسمیت شناخته است. شکرپور درباره دسته‌بندی نمک‌های استخراج شده توضیح داد: نوع اول نمک که بهترین و با کیفیت‌ترین نوع نمک خوراکی را نیز تشکیل می‌دهد، نمک تصفیه شده است که در این نوع پس از استخراج و خرد کردن، نمک به دست آمده را به صورت محلول در آب اشباع‌سازی می‌کنند که در این مرحله برخی از املاح و فلزات سنگین مضر جداسازی می‌شوند. وی ادامه داد: پس از اشباع‌سازی و جداسازی برخی املاح، تولیدکننده با افزودن ماده‌ای شیمیایی به نام فلوکلانت به محلول اشباع شده نمک، مابقی فلزات سنگین و املاح غیرقابل استفاده را جداسازی کرده و برای کریستال شدن نمک محلول را به مرحله‌ای که از آن تحت عنوان کریستال آیزور یاد می‌شود، می‌فرستند. وی افزود: یکی از مهم‌ترین مراحل در تصفیه نمک خوراکی افزودن ید به نمک است. ید موردنیاز پس از ورود نمک‌های کریستالی به مرحله خشک کردن افزوده خواهد شد که در واقع آخرین مرحله قبل از بسته‌بندی و عرضه نمک به بازار است. وی تصریح کرد: این نوع نمک که بهترین کیفیت و خلوص را در بین سایر روش‌های تولید دارد، نمکی با خلوص 99.2 درصدی را تولید می‌کند که مطابق با حداقل استاندارد تعیین شده از سوی موسسه استاندارد است. نمکی به نام شستشو دبیر انجمن تولیدکنندگان نمک تصفیه ایران همچنین درباره دومین روش تولید که از آن به عنوان نمک شستشو نام برده می‌شود، گفت: در نمک شستشو مراحل خرد و اشباع کرده نمک استخراج شده، همچون روش تصفیه وجود دارد و بخشی از فلزات سنگین و املاح غیرضروری از آن جداسازی می‌شود. وی افزود: اصلی‌ترین تفاوت در روش شستشو عدم افزودن مواد شیمیایی برای جداسازی بیشتر فلزات سنگین و همچنین عدم انجام مراحل کریستالی و افزودن ید به نمک است که در این روش خلوص نمک به‌شدت پایین آمده و در برخی موارد خلوص نمک را به ۸۷ درصد کاهش می‌دهد. به گفته شکرپور این نوع نمک به دلیل تکمیل نبودن مراحل خلوص و ضدعفونی برای مصرف قابل اطمینان نیست و مشخصه اصلی این نوع نمک نرم بودن آن است. نمک کوبشی نمک کوبشی سومین نوع نمک موجود در بازار است که در این خصوص شکرپور اعلام کرد: در روش تولید نمک‌های کوبشی تولیدکننده پس از استخراج نمک تنها به خرد و آسیاب کردن نمک اکتفا کرده و بدون هیچ‌گونه عملیات جداسازی و خلوص، نمک را به صورت بسته‌بندی به بازار عرضه می‌کند. وی در ادامه افزود: در نمک‌های کوبشی خالص بودن نمک تنها به میزان خلوص آن در طبیعت محدود شده بنابراین نمی‌توان میزان مشخصی را برای آن متصور شد. وی ادامه داد: در حالی که در نمک‌های کوبشی میزان وجود فلزات سنگین و املاح مضر بسیار بالاست و خطرات زیادی برای مصرف‌کننده به همراه دارد، هم‌اکنون شاهد بسته‌بندی و عرضه این گونه نمک‌ها از سوی برخی از افراد سودجود در بازار هستیم. وی گفت: مشخصه این نوع نمک نرم بودن نمک و شور نبودن است که به خانواده‌ها توصیه می‌شود در هنگام استفاده به این نکات توجه داشته باشند. گرچه حاضر نشدند به سخنان دبیر انجمن تولیدکنندگان نمک پاسخ دهند ولی آلودگی این محصول را تکذیب کردند. خطرات نمک‌های غیراستاندارد دبیر انجمن تولیدکنندگان نمک تصفیه ایران گفت: استفاه از نمک‌های غیراستاندارد به جهت داشتن فلزات سنگین و همچنین برخورداری از حجم بالای آرسنیک خطرات جبران‌ناپذیری را برای سلامت افراد دارد به گونه‌ای که استفاده طولانی‌مدت آن موجبات بیماری‌های سرطانی را فراهم می‌آورد. وی گفت: از سوی دیگر عدم استفاده ید در این نوع نمک‌ها باعث می‌شود تا با وجود توصیه مکرر متولیان بهداشتی افزایش انواع بیماری‌های تیروئیدی را نیز در کشور شاهد باشیم. قیمت و بازار صادراتی این عضو انجمن درباره قیمت تمام شده و عرضه آن در بازار گفت: روش تولید نمک‌های تصفیه‌ای گران‌ترین روش و باکیفیت‌ترین آن محسوب می‌شود به گونه‌ای که قیمت تمام شده برای کارخانجات برای تصفیه هر کیلو ۴۵۰ تا ۵۰۰ تومان بوده و تولیدکنندگان محصول خود را با قیمت هر کیلو ۶۰۰ تا ۶۵۰ تومان در بازار به فروش می‌رسانند. وی درباره قیمت تمام شده نمک شستشو و کوبشی توضیح داد: قیمت تمام شده برای نمک‌های شستشو در حدود ۱۵۰ تومان و برای نمک‌های کوبشی کمتر از ۱۰۰ تومان در هر کیلو است و این در حالی است که برخی از این تولیدکنندگان با بسته‌بندی محصولات خود و درج علامت جعلی استاندارد با همان قیمت ۶۵۰ تومان نمک های تصفیه در بازار را به فروش می‌رسانند. وی تصریح کرد: هم‌اکنون برخی از کارخانجات با ارائه تخفیف بالا به فروشگاه‌های بزرگ اقدام به فروش نمک‌های غیراستاندارد خود می‌کنند. این در حالی است که قیمت ارائه شده از سوی این کارخانجات امکان رقابت را از تولید‌کنندگان واقعی نمک تصفیه‌ای سلب کرده است به گونه‌ای که در شرایط کنونی شاهد تعطیلی برخی از واحدهای تولید‌کننده نمک تصفیه هستیم. دبیر انجمن درباره بازارهای صادراتی با عنوان اینکه میزان کل صادرات نمک حدود ۱۵۰ هزار تن در سال است، گفت: بیشترین بازارهای صادراتی را کشورهای عراق و افغانستان تشکیل می‌دهند و نمک‌های تصفیه شده کیلویی حدود ۳۰ سنت به این متقاضیان فروخته می‌شوند. البته باید در نظر داشت که نمک‌های تصفیه شده ما امکان افزایش خلوص تا 99.5 درصد را دارد که متناسب با استاندارد نمک عرضه شده در اروپاست اما به دلیل مقرون به صرفه نبودن و عدم امکان صادرات به کشورهای اروپایی در شرایط کنونی اعضای انجمن از افزایش درصد خلوص امتناع می‌کنند. واگذاری نظارت و صدور پروانه به انجمن‌ها دبیر انجمن تولیدکنندگان نمک تصفیه ایران در ادامه به پیگیری‌های انجمن بر‌ای جلوگیری از عرضه نمک‌های تقلبی به بازار اشاره کرد و گفت: برای جلوگیری از عدم‌عرضه نمک‌های غیراستاندارد مکاتبات مکرری با وزارت بهداشت و سازمان استاندارد صورت گرفته که تنها به ارسال نامه به استان مربوطه محدود شده و تاکنون نتیجه خاصی را در پی نداشته است. وی افزود: بهتر است دولت وظیفه نظارت و همچنین صدور پروانه تولید و بهره‌برداری از معادن را به انجمن‌های مرتبط واگذار کند تا با بهره‌گیری از کارشناسان از تداوم فعالیت کارخانجات متخلف جلوگیری شود. از سوی دیگر این انجمن آمادگی دارد تا در صورت موافقت وزارت صنعت، معدن و تجارت نسبت به به‌کارگیری نیروی متخصص برای مقابله با تخلفات احتمالی اقدام کند.

دیدگاهتان را بنویسید