قیمت واقعی؛ راهکار شکوفایی صنعت مس
دنیای معدن -بورس فلزات لندن، بورس نیویورک و شانگهای، معتبرترین بورسهایی هستند که مس را برپایه قیمت کاتد درجه A قیمتگذاری میکنند. این قیمتگذاری براساس تقابل مکانیزمهای عرضه و تقاضا در بازار و توافق نهایی میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان انجام میشود.
پریمیوم مبلغی است که بر قیمتهای نقدی یک بورس مرجع اضافه میشود و هزینههای حمل بار تا بنادر و بیمه آن را پوشش میدهد. این مفهوم ناشی از میزان عرضه و تقاضای موجود در بازار است. بدینصورت که هرگاه میزان عرضه بیش از تقاضای موجود در بازار باشد پرمیوم بهصورت منفی بر قیمت اعمال میشود. در حالی که، عکس آن یعنی پرمیوم مثبت زمانی اعمال میشود که میزان تقاضا بر عرضه فزونی یابد. میزان پریمیوم ایالات متحده آمریکا در مقطع کنونی 121 یا 122 دلار گزارش شده است.
این عدد برای شانگهای نوسانات بسیار زیادی دارد، 60 و 82 دلار نمونههایی از گزارش عدد پریمیوم در این منطقه است. پریمیوم اروپا نیز 45 دلار گزارش شده است. وقتی تقاضا کاهش یابد، پریمیوم را کاهش میدهند تا محصولات به فروش برسد. بنابراین پریمیوم بالا نشانه تقاضای کافی در بازار است.
قیمت مس در بازار جهانی طی سالیان گذشته دستخوش تغییرات گستردهای بوده است؛ جنگ جهانی اول و دوم و تولید انواع سلاح و مهمات، موجب رشد مصرف این فلز و در پی آن افزایش قیمت شده است. کاهش مصرف مس پس از جنگ و در پی آن مازاد عرضه نیز در برهههایی کاهش قیمت را دربرداشته است. تغییرات اقتصادی و سیاسی در طول سالیان، بر میزان عرضه و تقاضای این فلز و بازار آن اثرگذار بوده است.
قیمتگذاری مس در ایران بر اساس قیمتهای جهانی انجام میشود. شرکت ملی صنایع مس ایران هر یکشنبه، قیمت مس را در بورس فلزات اعلام میکند و برای تعیین قیمت از فرمول خاصی استفاده میکند.

تجربه نشان میدهد انتخاب بازار آزاد میتوانند بهترین رویکرد باشد؛ بنابراین واقعیسازی قیمتها موجب شفافیت و سلامت بازار میشود
قیمت مس= (میانگین قیمت اعلام شده مس بورس لندن در هفته گذشته + پرمیوم مس در ایران ) * قیمت دلار همان روز
تا قبل از سال 1390، برای محاسبه قیمت مس، قیمت دلار بر اساس نرخ ارز مرجع استفاده میشد. با افزایش نرخ ارز، این شیوه از نیمه دوم سال 1390 تغییر کرد. افزایش اختلاف میان نرخ ارز در بازار و ارز مرجع موجب شد دولت یک مرجع دیگر برای ارز به نام نرخ مبادلاتی تعریف کند تا قیمتگذاری بر اساس آن انجام شود. تعیین نرخ ارز مبادلاتی با هدف حمایت از صنایع پاییندست صورت گرفت. اما مشکلات فراوانی، نظیر صادرات غیرقانونی کالا، ایجاد کرد. در سالهای اخیر، بورس کالای ایران تلاش کرده با اتخاذ تصمیماتی مانع از ایجاد رانت و افزایش قاچاق کالا در کشور شود. با این هدف نرخ ارز از سال 1393 به ارز آزاد تغییر کرد، اما هنوز هم پریمیومهای منفی با هدف حمایت از تولیدکنندگان در تعیین قیمت محصولات محاسبه میشود.
اعطای امتیازهای خاص و اینچنین سیاستهای حمایتی از صنایع نهتنها موجب رشد صنایع داخلی نشده است، بلکه عوارضی منفی در بر داشته است. فروش ارزان کاتد حتی با اهداف مثبت موجب سرمایهگذاریهای ضررده در صنایع پاییندست و افزایش صادرات غیرقانونی مس کار نشده میشود. کما اینکه مقایسه آمار صادرات کاتد توسط شرکت ملی صنایع مس ایران و آمار رسمی صادرات توسط گمرک کشور حاکی از صادرات غیرقانونی این محصول توسط برخی خریداران داخلی آن در ایران است.
تجربه نشان میدهد انتخاب بازار آزاد میتوانند بهترین رویکرد باشد؛ بنابراین واقعیسازی قیمتها موجب شفافیت و سلامت بازار میشود. تداوم این سیاست در نهایت منجر به بهرهوری صنایع پاییندست از طریق کاهش هزینه تمام شده، افزایش رقابتپذیری صنایع و حضور این محصولات در بازارهای صادراتی خواهد شد.
برای مطالعه متن کامل گزارش " قیمت واقعی راهکار شکوفایی صنعت مس" و دیگر مباحث این گزارش همچون قیمتگذاری کاتد مس، قیمتگذاری کنسانتره، سایر محصولات مسی و همچنین قیمتگذاری مس در ایران، میتوانید به ماهنامه اخبار فلزات شماره 77 و بخش فلزات غیر آهنی مراجعه کنید.
دیدگاهتان را بنویسید