آخرین برآوردها از ارزش جایگزینی خطوط تولید در فولاد مبارکه و خوزستان

به گزارش  دنیای معدن، فولاد یکی از کالاهای مهم و اثرگذار در رشد و توسعه صنعتی کشورهاست و پس از نفت و گاز، دومین کالای مهم در تجارت جهانی به‌شمار می‌رود. تعداد زیادی از صنایع پایه از قبیل حمل‌ونقل، ساختمان، ساخت ماشین‌آلات، معدن و دیگر صنایع مرتبط با تولید و انتقال انرژی به صنعت فولاد وابسته‌اند.

کاربرد فولاد در بخش‌های مختلف شامل ۵۲ درصد در ساختمان و زیرساخت، ۱۶ درصد در تجهیزات مکانیکی، ۱۲ درصد در وسایل نقلیه، ۱۰ درصد در محصولات فلزی، ۵ درصد در حمل‌ونقل، ۳ درصد در تجهیزات برقی و ۲ درصد در لوازم خانگی است.

از این رو، توسعه صنعت فولاد نقشی اساسی در توسعه اقتصادی کشورها دارد و صنایع فولاد نه‌تنها ستون فقرات توسعه اقتصادی محسوب می‌شوند، بلکه بنیان‌گذار آینده‌ای پایدار و زیست‌پذیر برای نسل‌های کنونی و آینده هستند.

حملات دشمن به زیرساخت‌های غیرنظامی شرکت ‌های فولادی

در نخستین روزهای سال ۱۴۰۵، در پی حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، شرکت‌های فولاد مبارکه اصفهان، فولاد خوزستان و فولاد سفیددشت در دو مرحله مورد هدف قرار گرفتند. ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد میزان خسارت واردشده سنگین بوده و آسیب‌های اساسی به واحدهای مرتبط با فرآیند تولید وارد شده است؛ به‌طوری‌که این آسیب‌ها منجر به توقف کامل خطوط تولید شده و ادامه فعالیت در شرایط فعلی برای این شرکت‌ها امکان‌پذیر نیست.

به‌گفته کارشناسان، مجتمع‌های بزرگ فولادی معمولاً شبکه‌ای پیچیده از زیرساخت‌ها را در خود جای می‌دهند؛ از نیروگاه اختصاصی و واحدهای تولید آهن اسفنجی گرفته تا خطوط پیشرفته تولید فولاد و سیستم‌های پشتیبانی انرژی. اختلال در هر یک از این اجزا می‌تواند کل زنجیره تولید را تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهای آن به‌سرعت در صنایع وابسته و در نهایت در کل اقتصاد منعکس شود.

فولاد مبارکه به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد تخت در ایران و یکی از بازیگران راهبردی صنعت فولاد در خاورمیانه و شمال آفریقا، نقشی تعیین‌کننده در تأمین مواد اولیه مورد نیاز بخش‌های مختلف صنعتی کشور دارد. محصولات این شرکت بخش مهمی از نیاز صنایع کلیدی همچون خودروسازی، لوازم خانگی، صنایع غذایی و بسته‌بندی، سازه‌های عمرانی و تجهیزات صنعتی را تأمین می‌کند. از این رو هرگونه اختلال در فعالیت این شرکت می‌تواند جریان عرضه محصولات فولادی کشور را مختل کرده و پیامدهایی فراتر از مرزهای ایران برجای بگذارد.

این شرکت با برخورداری از زنجیره‌ای یکپارچه از تولید کنسانتره تا انواع محصولات تخت و بهره‌گیری از فناوری‌های روز در تولید ورق گرم و سرد، یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های فولادسازی منطقه محسوب می‌شود. ارزش بازار بالای فولاد مبارکه، که این شرکت را در فهرست بزرگ‌ترین شرکت‌های بورسی تهران قرار می‌دهد، همراه با سهم تقریباً یک‌درصدی آن از تولید ناخالص داخلی، جایگاه ویژه‌ای برای این مجتمع ایجاد کرده است.

شرکت فولاد مبارکه اعلام کرده است که در پی خسارت‌های گسترده ناشی از دو حمله نظامی، تمامی خطوط تولید آن متوقف شده است. با توجه به شدت آسیب‌ها، احتمال می‌رود بخش عمده یا حتی تمامی ظرفیت تولید دچار اختلال یا از کار افتادگی شده باشد. بر اساس ارقام ارائه‌شده، ارزش جایگزینی فولاد مبارکه با توجه به مخارج سرمایه‌گذاری در طرح‌های توسعه صنعت فولاد طی سال‌های اخیر و استعلام از مدیران صنعت، قابل توجه است.

ارزش جایگزینی فولاد مبارکه اصفهان

در صورت لحاظ تجهیزات لجستیکی، تأسیسات زیربنایی و سامانه‌های پشتیبان تولید، هزینه جایگزینی می‌تواند تا حدود ۲۰ درصد بیش از رقم پایه افزایش یابد. بر این اساس، کل ارزش جایگزینی فولاد مبارکه می‌تواند تا حدود ۶ میلیارد دلار برسد. با این حال تأکید شده این ارقام لزوماً منعکس‌کننده میزان دقیق خسارت‌ها نیست و تنها تصویری کلی از ارزش دارایی‌های آسیب‌دیده ارائه می‌دهد.

فولاد مبارکه طی سال‌های گذشته از طریق شرکت‌های زیرمجموعه خود سرمایه‌گذاری قابل توجهی در زنجیره فولاد انجام داده است. به‌جز شرکت فولاد سفیددشت که دچار آسیب شده، تاکنون گزارشی از خسارت جدی در سایر شرکت‌های گروه منتشر نشده و پیش‌بینی می‌شود آن‌ها بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند. در سال‌های اخیر حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از سود خالص فولاد مبارکه از محل این سرمایه‌گذاری‌ها به‌دست آمده است.

فولاد خوزستان نیز به‌عنوان دومین قطب فولاد خام کشور و یکی از بنگاه‌های اثرگذار در مقیاس ملی و منطقه‌ای، نقش مهمی در پایداری زنجیره فولاد ایران ایفا می‌کند. این شرکت، که نخستین مجتمع بزرگ کشور در به‌کارگیری ترکیب فرآیند احیای مستقیم و کوره‌های قوس الکتریکی بوده، از سال ۱۳۶۷ آغاز به‌کار کرده و طی چهار دهه اخیر به یکی از بازیگران راهبردی صنعت تبدیل شده است.

فولاد خوزستان یکی از اصلی‌ترین صادرکنندگان فولاد کشور

گروه فولاد خوزستان امروز زنجیره‌ای نسبتاً کامل از تولید کنسانتره تا انواع شمش فولادی شامل بیلت، بلوم و اسلب را در اختیار دارد. توانایی تولید محصولات تخت و طویل به‌صورت همزمان، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد از طریق اسکله اختصاصی بندر امام و زیرساخت‌های مناسب لجستیکی، این شرکت را در جایگاه یکی از اصلی‌ترین صادرکنندگان فولاد کشور قرار داده است. برند فولاد خوزستان نیز در بسیاری از بازارهای آسیا و خاورمیانه شناخته‌شده بوده و همواره یکی از منابع پایدار ارزآوری صنعت فولاد محسوب می‌شود.

ظرفیت اسمی تولید فولاد خوزستان طی سال‌های اخیر در سطحی قرار داشته که این شرکت را پس از فولاد مبارکه در رتبه دوم تولید فولاد خام کشور قرار می‌دهد. این شرکت نیز در ابتدای سال ۱۴۰۵ دو بار هدف حملات نظامی قرار گرفته و بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی مدیران فنی، بخش قابل توجهی از مدول‌های احیای مستقیم و کوره‌های فولادسازی آسیب دیده است.

برآورد اولیه ارزش جایگزینی خطوط تولید فولاد خوزستان

برآورد اولیه مدیران شرکت نشان می‌دهد فرآیند بازسازی واحدهای خسارت‌دیده بین شش ماه تا یک سال زمان نیاز دارد. با این حال ارزیابی دقیق میزان خسارت منوط به انتشار گزارش‌های تفصیلی درباره وضعیت هر یک از واحدهای عملیاتی است. برآورد اولیه ارزش جایگزینی خطوط تولید فولاد خوزستان حدود ۲ میلیارد و ۱۶۰ میلیون دلار اعلام شده است.

در صورت لحاظ تجهیزات پشتیبان، زیرساخت‌های لجستیکی و سامانه‌های جانبی، این رقم می‌تواند تا حدود ۲۰ درصد افزایش یابد. این برآوردها ناظر بر ارزش دارایی‌های در معرض خطر هستند و لزوماً میزان خسارت واقعی را نشان نمی‌دهند.

منبع: فارس