سیگنال رکود در رینگ شمش

در روزهای اخیر، تحولات بازار فولاد به‌‌‌ویژه در بخش معاملات شمش فولادی، تصویری از رکود، احتیاط و واگرایی قیمتی میان بورس کالا و بازار آزاد ترسیم کرده است. 

بررسی داده‌‌‌ها و شواهد معاملاتی نشان می‌دهد که محور اصلی تحرکات بازار رشد تقاضا نیست، بلکه کاهش عمق معاملات و افزایش فاصله قیمتی میان دو بازار رسمی و غیررسمی بوده است. موضوعی که می‌تواند بر روند آتی قیمت‌‌‌ها اثرگذار باشد.

در بازار محصولات نهایی، میلگرد در پایین‌‌‌ترین نرخ‌‌‌های پیشنهادی نیز نتوانست از مرز ۴۷ هزار تومان به‌‌‌ازای هر کیلوگرم عبور کند. برخلاف روزهای گذشته که کاهش‌‌‌های پله‌‌‌ای در کف قیمت‌‌‌ها مشاهده می‌شد، این‌بار بازار از لمس سطوح پایین‌‌‌تر بازماند. این رفتار را می‌توان نشانه‌‌‌ای از رسیدن بازار به یک سطح مقاومت قیمتی کوتاه‌‌‌مدت دانست. سطحی که فعلا اجازه افت بیشتر را نمی‌دهد، هرچند به‌‌‌معنای بازگشت رونق نیز نیست.

 

در بازار آزاد شمش فولادی، وضعیت به‌‌‌مراتب مبهم‌‌‌تر است. بخش قابل‌‌‌توجهی از این بازار در حالت خاموش یا نیمه‌‌‌فعال قرار دارد و معاملات انجام‌‌‌شده بسیار محدود و پراکنده‌‌‌ هستند. همین حداقل بودن حجم دادوستد باعث شده شفافیت قیمتی کاهش یابد و نرخ‌‌‌ها بیشتر براساس شنیده‌‌‌ها و پیشنهادها شکل بگیرند. 

براساس برآوردهای میدانی، کف نرخ‌‌‌های پیشنهادی بازار آزاد شمش حدود ۴۲ هزار و ۵۰۰تومان و در سطوح بالاتر تا حدود ۴۳ هزار و ۵۰۰ تومان(با احتساب مالیات ارزش افزوده) گزارش شده است.

شمش فولادی بدون خریدار واقعی

در بورس کالای ایران، شمش فولادی با سقف قیمتی ۴۵ هزار و ۳۹۷ تومان (بدون احتساب مالیات ارزش افزوده) عرضه شد. نرخی که فاصله معناداری با قیمت‌‌‌های بازار آزاد ایجاد کرده است. این شکاف قیمتی نشان می‌دهد که بورس کالا، دست‌‌‌کم در شرایط فعلی، بالاتر از توان جذب تقاضای واقعی بازار حرکت می‌‌‌کند و همین موضوع بر حجم معاملات اثر منفی گذاشته است.

به‌‌‌نظر می‌‌‌رسد خریداران اعتباری همچنان با احتیاط، در بازار فعال‌‌‌ هستند و بخشی از معاملات را به دوش می‌‌‌کشند. اما در سمت معاملات نقدی، شرایط کاملا متفاوت است. شنیده‌‌‌های بازار آزاد حاکی از آن است که شمش در برخی معاملات نقدی، در بازه ۳۸هزار و ۷۰۰ تا ۳۹ هزار و ۶۰۰ تومان‌(بدون احتساب مالیات) معامله شده است.  بر این اساس، می‌توان انتظار داشت که معاملات نقدی بورس کالا صرفا محدود به عرضه‌‌‌هایی شود که در محدوده ۳۹ هزار تومان یا پایین‌‌‌تر قیمت‌‌‌گذاری شده‌‌‌اند. در غیر این صورت، تقاضای موثری شکل نخواهد گرفت.

بررسی عملکرد بورس کالا نشان می‌دهد که حجم معاملات شمش، حتی به ۵۰ درصد حجم عرضه نزدیک نشده است. این ضعف تقاضا باعث شده میانگین نرخ پایانی بیش از آنکه حاصل رقابت واقعی باشد، توسط معاملات اعتباری تعیین شود، میانگینی که حدود ۴۳ تا ۴۴ هزار تومان (بدون مالیات) برآورد می‌شود. 

نتیجه این وضعیت آن است که بورس کالا در حوزه معاملات نقدی، همچنان در حاشیه بازار قرار دارد. با این حال، همین مکانیسم می‌تواند به عنوان سدی موقت در برابر تداوم روند نزولی قیمت‌‌‌ها عمل کند و مانع سقوط شدیدتر نرخ‌‌‌ها شود.

استقبال ضعیف از عرضه‌‌‌های شمش بلوم در بورس کالا، به‌‌‌ویژه در معاملات روز دوشنبه ۶بهمن‌‌‌ماه، گویای همین فضای سرد معاملاتی است. حتی عرضه‌‌‌های اعتباری که معمولا جذابیت بیشتری برای خریداران دارند، این‌بار نیز با بی‌‌‌میلی بازار مواجه شدند. این رفتار را باید در بستر عوامل کلان‌‌‌تر تحلیل کرد.

از یک‌‌‌سو، برداشته شدن حمایت بازارساز با حذف تبصره ۴ دستورالعمل قیمت‌‌‌گذاری که پیش‌‌‌تر مبتنی بر نرخ ارز و قیمت‌‌‌های صادراتی بود، پشتوانه ذهنی قیمت‌‌‌ها را تضعیف کرده است. از طرف دیگر، شرایط ویژه ژئوپلیتیک منطقه، موجب شده بسیاری از فعالان بازار ترجیح دهند نقد بمانند و از ورود به رینگ معاملات خودداری کنند. در چنین فضایی، طبیعی است که هم نرخ‌‌‌های پایانی پایین‌‌‌تر از گمانه‌‌‌های اولیه تثبیت شوند و هم حجم معاملات به‌‌‌مراتب کمتر از انتظار باقی بماند. وضعیتی که تا روشن‌‌‌تر شدن متغیرهای سیاسی و اقتصادی، احتمالا ادامه‌‌‌دار خواهد بود.

تداوم رشد قیمت‌‌‌های پایه در تالار فیزیکی

بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران طی هفته دوم معاملاتی بهمن ماه نشان می‌دهد که نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از ۲۸ درصد در هفته گذشته به ۲۴ درصد کاهش داشته است. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که حجم عرضه این محصول میانی زنجیره فولاد در روز ۶بهمن‌‌‌ماه ۱۴۰۴ نسبت به هفته گذشته رشد ۳۲ درصدی داشته است.

 بررسی معاملات نشان می‌دهد  بورس کالای ایران میزبان عرضه ۲۰۶هزار و ۸۵ تن شمش بود که با توجه به ثبت تقاضای ۰.۴ برابری نسبت به عرضه، ۲۴ درصد از عرضه‌‌‌ها مورد معامله قرار گرفت. قیمت پایه تعیین شده برای عرضه‌‌‌های شمش در بازه ۳۸ هزار و ۱۱۱تومان تا ۴۵ هزار و ۳۹۷ تومان به‌‌‌ازای هر کیلوگرم تعیین شد و میانگین قیمت پایه برای این محصول نیز ۴۱ هزار و ۶۹۸ تومان به‌‌‌ازای هر کیلوگرم گزارش شد که نسبت به هفته گذشته رشد ۲ درصدی را به‌‌‌ثبت رسانده است.

همچنین بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان می‌دهد این بازار روز یکشنبه پنجم بهمن‌‌‌ماه میزبان عرضه ۵۹ هزار تن آهن اسفنجی بود که باتوجه به ثبت تقاضای ۱.۱ برابری نسبت به عرضه، ۹۰ درصد از عرضه‌‌‌ها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی در معاملات اخیر نسبت به هفته گذشته ۰.۹ درصد افزایش داشت و به ۲۱ هزار و ۴۷۰ تومان به‌‌‌ازای هر کیلوگرم رسید. قیمت میانگین موزون معاملات آهن اسفنجی در هفته گذشته ۲۰ هزار و ۲۸۲ تومان به‌‌‌ازای هر کیلوگرم بود.