94926

پیشتازی ایران در شیمی ؛ ظرفیتی که زیرپای واردات له می شود

" سالانه بیش از 15 میلیارد دلار ارز برای واردات مواد شیمیایی مورد نیاز صنعت از کشور خارج می شود" . این آمار در حالی توسط مشاور هیئت عامل صندوق نوآوری وشکوفایی اعلام می شود که ایران در عرصه تولید علم شیمی در جهان ودر منطقه ازجایگاه درخشانی بر خوردار است به طوری که به واسطه دانش بالای محققان ایرانی در این حوزه، اکنون جایگاه 13 تولید علم شیمی در جهان و رتبه اول از این حیث در منطقه متعلق به ایران است  . اما با این همه تولیدات مبتنی بر دانش شیمی نیز مانند بسیاری از حوزه های دیگر در سایه بی توجهی ها  ، زیر پای واردات له می شود. بنا به گفته دبیر انجمن شیمی ایران، متاسفانه در حال حاضر درصد بسیار پایینی از یافته  های متخصصان شیمیدان کشورمان در بخش صنعت و دیگر بخش ها از جمله پزشکی و داروسازی و... به کار گرفته می شود، حال آن که اکنون بالا ترین میزان تولید علم کشوردر این حوزه است و بدون شک به کار گیری این توان وظرفیت بالقوه در عرصه دانش شیمی می تواند نقش مهمی در توسعه کشور وتحقق اقتصاد مقاومتی ایفا کند و ارزش افزوده بالایی را برای کشور به ارمغان بیاورد.وی با انتقاد از واردات بی رویه مواد شیمیایی و به تبع آن خروج سالانه میلیارد ها دلار ارز از کشور می گوید : در حال حاضر سالانه240 هزار ماده شیمیایی در جهان تولید می شود و به فروش می رسد، این در حالی است که کشور ما به پشتوانه دانشمندان این حوزه قادر است سالانه حداقل 5 هزار قلم و حداکثر 20 هزار قلم از این مواد را در داخل کشور تولید کند، اما متاسفانه به دلیل نبود مدیریت صحیح این ظرفیت مورد استفاده قرار نمی گیرد ."شیمی " دانش بومی ایران

دیرینگی دانش شیمی در ایران تا آنجاست که دبیر انجمن شیمی ایران  ، شیمی را علم بومی ایرانیان می داند ومی گوید : پیشتازی شیمیدانان ایرانی در تولید علم شیمی برگرفته از این سابقه تاریخی قوی است که خوشبختانه اکنون نیز نمود قابل توجهی دارد به طوری که شیمیدانان ایرانی در حال حاضر بیشترین تولید علم را در قیاس با دانشمندان دیگرعلوم دارند.

چرایی بی توجهی به توان علمی دانشمندان شیمی

زلفی گل می افزاید : ایران از نظر تولید علم شیمی درسال 2014 در کلیه گرایش های این حوزه، رتبه 13 را به خود اختصاص داده است ضمن آن که در برخی گرایش هااز جمله شیمی تجزیه ،در رتبه دهم دنیا قرار داریم و همچنین از نظر تعداد ارجاعات که نشان دهنده کیفیت تولیدات علمی است ،بر رتبه 13 جهان تکیه زده ایم . بنابراین ایران از نظر پایه ای و نرم افزاری از علم ودانش لازم در این حوزه بر خوردار است، اما مشکل این جاست که تا زمانی که صنعت نفت ما دنبال خام فروشی است و استادان و دانشجویان ما در دانشگاه ها پازل پژوهشی ندارند و تحقیقات خود را به سمت رفع نیاز های جامعه سوق نمی دهند و همچنین تا زمانی که محصولات تولید شده در کشور انحصاری است و آموزش وپژوهش در کشور هدفمند نیست، دیگر نیازی به تحقیقات احساس نمی شود . وی تصریح می کند : مشکل دیگری که در بحث کاربردی کردن تحقیقات شیمی مطرح است وجود برخی قوانین باز دارنده در دانشگاه ها ست به نحوی که متاسفانه قوانینی که در دانشگا های ما استادان و دانشجویان را ارزشیابی می کند، صرفا ترغیب کننده چاپ مقاله است و در راستای کار بردی سازی تحقیقات طراحی نشده است و تا زمانی که این نظام ارزشیابی و انگیزشی ما تغییر نکند ، همچنان شاهد شکاف بین دانشگاه وصنعت خواهیم بودو تحقیقات ما به سمت رفع نیاز های جامعه هدایت نمی شود. زلفی گل در عین حال با طرح این پیشنهاد که برای کار بردی سازی نتایج تحقیقات و برقراری ارتباط تنگاتنگ بین دانشگاه وصنعت، باید مدل ادغام دانشگاه های علوم پزشکی دروزارت بهداشت که چند سال پیش اجراشد، در حوزه آموزش عالی وبخش صنعت نیز پیاده سازی شود ، می گوید : به نظر می رسد تنها راه ارتباط صنعت و دانشگاه، آن است که وزارت صنعت ، معدن و تجارت ، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت علوم در یکدیگر ادغام شوند .در این صورت عملکرد دانشمندان و دانشجویان ما در راستای رفع نیاز های جامعه هدایت می شود .

بیش از 16 هزار محقق شیمی در کشور

او بابیان این که در حال حاضر بیش از 16 هزار محقق شیمی در کشور وجود دارد ، می افزاید: دانش شیمی در حال حاضر کاربرد های گسترده ای در بخش های مختلف صنعتی و پزشکی به ویژه در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی دارد براین اساس در شرایط کنونی با وجود بیش از 16 هزار محقق شیمی در کشور، مهندسی شیمی می تواند بخش زیادی از مشکلات کشور را در حوزه های مختلف از جمله پتروشیمی و پالایشگاهی رفع کند. با توجه به این که اقتصاد کشور ما بر پایه نفت و گاز وپتروشیمی شکل گرفته است، چنان چه در این بخش و دیگر بخش ها از جمله بخش دارویی و... به دانش شیمی بهای لازم داده و تحقیقات این بخش درست هدایت شود  ، دانش شیمی نقش واقعی خود را در اشتغال زایی و توسعه و تولید ثروت از علم نشان خواهد داد ومی تواند راهکار بسیار موثر ومهمی برای جلوگیری از خام فروشی مواد اولیه و از جمله نفت، گاز و مواد معدنی باشد .

دیدگاهتان را بنویسید