بانک مرکزی روش کاهش تدریجی فاصله نرخ ارز رسمی و بازار را برای یکسانسازی نرخ ارز در پیش گرفته است اما در ۲ ماه اخیر این سیاست نتوانسته فاصله نرخ رسمی و بازار را کاهش دهد.
برنامه بانک مرکزی برای یکسانسازی نرخ ارز با رویکرد نزدیک کردن تدریجی و آهسته نرخ ارز رسمی به نرخ بازار بود. این سیاست از مدتها پیش در دستور کار قرار گرفت و روند ماههای اولیه امسال به گونهای بود که نرخ رسمی افزایش و نرخ بازار ثبات نسبی داشت.
اکبر کمیجانی قائممقام بانک مرکزی در اینباره مدتی پیش گفته بود: با استفاده از تجربه بسیار موفق سال 1381 در یکسانسازی نرخ ارز، مسیری را که بانک مرکزی طی میکند مسیر آزموده شده گذشته است و درست است که در حال حاضر نرخ ارز مرکز مبادلات وجود دارد اما از مدتها پیش این نرخ مبادلهای با مدیریت و تعدیلهای روزانه و هفتگی در جریان است و امیدواریم با این اقدامات بسترها برای یکسانسازی نرخ ارز فراهم شود. کمیجانی همچنین تأکید کرده بود که تلاش میکنیم شوکی در بازار ارز ایجاد نشود و تجربه یکسانسازی سال 81 برای اینکه هزینههای گذر از ارز دونرخی به ارز واحد کاهش یابد ایجاد بسترهای لازم برای اجراست.
فاصله نرخ رسمی و بازار از 5/497 تومان در اول اردیبهشتماه به 5/287 تومان در 25 تیرماه رسید، اما پس از آن و بهرغم تحولات سیاسی مثبت در حوزه بینالملل، بر خلاف تصور قیمت دلار در بازار آزاد افزایش یافت.
از 25 تیرماه تا امروز (15 شهریور) نرخ رسمی دلار 45 تومان افزایش داشته اما نرخ بازار 178 تومان رشد کرد و همین مسأله فاصله نرخ رسمی و بازار را به 5/419تومان رسانده است.
در همین راستا کارشناس ارشد بانکی به فارس گفت: افزایش نرخ رسمی ارز 2 علت دارد که علت اول آن آگاهی فعالان اقتصادی و بازار نسبت به وضعیت ارزی کشور است.
حسینیهاشمی بیان کرد: به دلیل کاهش 15 درصدی صادرات غیر نفتی و افت درآمدهای نفتی همه میدانند ورودی ارز به کشور کاهش یافته و در ماههای آینده هم این کاهش حفظ خواهد شد، به همین دلیل پیشبینی همه افزایش نرخ ارز است.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: از طرف دیگر تقاضا برای ارز در این مدت کاهش نیافته است؛ این موارد به بازار علامت میدهد که منابع ارزی در آینده به حدی نیست که قیمتها را تحت تأثیر قرار دهد.
حسینیهاشمی عامل دوم فاصله گرفتن نرخ رسمی ارز از بازار را سختی دریافت ارز مبادلهای و پوشش محدود نیازهای ارزی دانست و گفت: تقاضای محدود ارز دولتی با تأخیر زیاد پاسخ داده میشود؛ بنابراین بازار آزاد با وجود قیمت بالاتر، جذابیت بیشتری برای جذب تقاضاها دارد.
حسینیهاشمی در پاسخ به این سؤال که در چنین شرایطی بانک مرکزی برای یکسانسازی نرخ ارز چه اقدامی را باید انجام دهد، گفت: با این روش بانک مرکزی نمیتواند به ارز تکنرخی برسد؛ در خوشبینانهترین حالت اگر نرخ ارز رسمی و بازار یکسان شود، کوتاهمدت خواهد بود.
وی با بیان اینکه بین نرخ ارز رسمی و بازار رانت وجود دارد، افزود: بانک مرکزی یک شبه و بدون اعلام قبلی نرخ را به نرخ بازار برساند؛ آن وقت پس از یک دوره کوتاهی ثبات به وجود خواهد آمد.
این کارشناس اقتصادی گفت: بانک مرکزی با توجه به منابع ارزی نمیتواند همه تقاضاهای عمده بازار را پوشش دهد و به همین دلیل تقاضا، به ویژه تقاضا برای ارزهای غیر بازرگانی (ارزی مسافری، ارز دانشجویی) از بازار آزاد تأمین میشود و متأسفانه این تقاضاها نرخ ارز در بازار آزاد را تعیین میکند.
وی ادامه داد: اگر بانک مرکزی نرخ ارز را یک دفعه یکسان کند، همه ارزها به یک نرخ فروخته خواهد شد و دیگر بازار آزاد مزیتی نسبت به ارز رسمی نخواهد داشت.
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این سؤال که آیا این اقدام همانند سال 71 منجر به رشد شدید نرخ ارز نخواهد شد، گفت: در همان سال اگر بانک مرکزی با قیمتهای جدید جلو میرفت، نرخ ارز در آن سال از 140 تومان به 300 تومان نمیرسید.
وی ادامه داد: فرض کنیم بانک مرکزی اعلام کند از فردا نرخ ارز رسمی 3 هزار و400 تومان. آن وقت همه دارندگان ارز و همه صرافیها با نرخ 3 هزار و400 تومان میفروشند. با این اقدام تقاضای کاذب از بین خواهد رفت و کسری بودجه دولت که اثرات ثانویه تورمی دارد، کاهش مییابد.
دیدگاهتان را بنویسید