بالاخره روز موعود که از 13 سال پیش آغاز شده بود، فرا رسید. روزنامه های امروز سهشنبه بعد از بیش از دو هفته پوشش مدام مذاکرات هستهای، میوه مذاکرات را چیده و بیشتر آنها خبر از توافق در امروز ظهر را مخابره کردهاند.
در ادامه میتوانید روایت تابناک از مهمترین مطالب روزنامههای سهشنبه 23 تیرماه را مرور کنید.
«روزنامه اعتماد» یکی از روزنامه هایی است که در گزارشی اختصاصی به برخی جزئیات از مذاکرات نیز اشاره کرده است. این روزنامه در این گزارش با تیتر «صبح توافق» نوشته: «اعلام حصول توافق در وین به معنای اجراییشدن فوری آن نخواهد بود. تیمهای مذاکرهکننده ایران و امریکا باید این ٨٠ تا ١٠٠ صفحه را به پایتختهای خویش ببرند. مذاکرهکنندگان باید برای نمایندگان مردم بگویند چرا با چنین توافقی به خانه آمدند. باید از دادهها و ستاندهها بگویند. باید بتوانند نمایندگان مردم در نهادهای متفاوت در دو کشور را متقاعد کنند که این بهترین توافقی بود که ممکن بود. کاری که نه در ایران آسان خواهد بود و نه در امریکا. مذاکره مذاکرهکنندگان همچنان پس از سهشنبه و توافق هم ادامه دارد اما اینبار در خاک زمین خودی و با حریفی که بیشتر رقیب سیاسی است تا منتقد مستقل. در کنگره امریکا، قانونگذاران ٦٠ روز فرصت خواهند داشت که بگویند: آری یا خیر ؟ باراک اوباما خود را برای آن «خیر» آماده کرده است. اگر رای به «نه» داده شود وی کارت سبز وتو را رو خواهد کرد. در چنین شرایطی مخالفان باید رای ١٢ دموکرات را که هم حزب اوباما هستند در سال رقابتهای انتخاباتی برای ریاستجمهوری در سبد خود قرار داده و آن وتو را ملغی کنند. تحلیلگران امریکایی میگویند که در پایان این دوئل، توافق را وتو اوباما نجات خواهد داد.» گاردین در گزارشی تفصیلی در خصوص گامهایی که از این پس باید برداشته شود، مینویسد:
توافق هستهای توسط قطعنامه جدید شورای امنیت تأیید میشود. این قطعنامه تمام قطعنامههای پیشین را کان لم یکن میکند.
کنگره امریکا دو ماه فرصت دارد که توافقنامه را مورد بازبینی قرار دهد. پس از این دو ماه، ٢٢ روز بیشتر در نظر گرفته شده است برای رأیگیری، وتو احتمالی رییسجمهور و سپس رأیگیری دوم که مشخص شود آیا مخالفان میتوانند ٦٧ رأی را برای کان لم یکن کردن رأی نهایی به دست آورند. در این فاصله مجلس شورای اسلامی و دیگر نهادها هم در ایران باید این توافق را بررسی کنند؛ اما در ایران بنبست زمانی تعیین نشده است.
با فرض اینکه توافق از مجالس زنده بیرون میآید، مراحل اجرا آغاز میشود. ایران برداشتن گامهای فنی را آغاز میکند و برداشته شدن تحریمهای مالی و اقتصادی ایران هم آغاز میشود.
ایران تعداد سانتریفیوژها را طبق توافق کاهش میدهد. قلب رآکتور آب سنگین اراک را بازطراحی کرده و اقدام به کاهش ذخیره اورانیوم خود خواهد کرد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی نظارتهای خود را بر این روند آغاز میکند. همزمان تیمی از همین آژانس هم بررسی مسأله پیامدی و مختومه اعلام کردن آن را آغاز میکند.
همزمان با اقدامهای فنی ایران، اوباما با استفاده از قدرت رییسجمهور تحریمهای امریکا را معلق نگه میدارد. اتحادیه اروپا هم رأی به لغو تحریمهای این اتحادیه میدهد. هر دو این اقدامها زمانی انجام میشود که ایران گامهای فنی خود را برداشته باشد.
در مرحله آخر که احتمالا باید نزدیک به پایان سال جاری میلادی باشد، تمام تحریمهای اقتصادی و مالی از میان برداشته خواهد شد. نظارتهای جدید آژانس بر اساس توافق جامع هستهای که مورد تایید ایران و ١+٥ بوده است، آغاز میشود.
این روزنامه در پایان با بیان جزئیاتی از توافق اشاره می کند:
جزییات توافق
* تحریم فروش هواپیما به ایران لغو میشود
* صادرات فرش و مواد غذایی ایران به امریکا آزاد خواهد شد قطعنامه جدید شورای امنیت ذیل فصل هفتم صادر نخواهد شد و تنها چند بند از آن تحت ماده ٤١ قرار میگیرد.
همچنین این روزنامه در گزارشی در صفحات سیاسی خود با تیتر «آب پاکی وزیر کشور روی دست نمایندگان مستعفی» به موضوع استعفای نمایندگان استان فارس اشاره می کند و می نویسد: «وزیر کشور قرص و محکم گفته که نه گزینه این وزارتخانه برای استانداری فارس را عوض میکند و نه ترسی از استیضاح دارد. سخنگوی هیأت رئیسه مجلس هم ماجرای استعفای ١٨ نماینده فارس را از اساس رد کرده و گفته تاکنون چنین متنی تقدیم هیأت رئیسه نشده است. اما همه اینها یک طرف و اظهارنظر احمدرضا دستغیب هم یک طرف. شناختهشدهترین عضو مجمع نمایندگان استان فارس و عضو هیأت رئیسه مجلس بعد از ٢٤ ساعت اصرار هماستانیهایش بر استعفا گفته که اصلا استعفایی در کار نبوده و خروج این ١٨ نماینده از صحن علنی روز یکشنبه به هدف دیدار با لاریجانی بوده نه ترک مجلس. این اظهارنظر یعنی پنبه شدن تمام آنچه نمایندگان فارس در جلسه روز یکشنبه ریسته بودند. البته از همان اول هم معلوم بود که این «استعفا» بیش از آنچه یک تصمیم جدی باشد یک مانور سیاسی است برای فشار بیشتر به وزارت کشور. فشاری که فعلا در فاصله یک روز بعد از آخرین جلسه علنی مجلس بینتیجه مانده و دولتیها همچنان بر معرفی محمدعلی افشانی به عنوان استاندار فارس تأکید دارند».
«روزنامه آرمان» نیز با پوشش گسترده موضوع هسته ای در گزارش یک خود با تیتر «جزئیات برنامه نفتی ایران در آمریکا» می نویسد:« یک مقام مسئول در صنعت پتروشیمی با اشاره به تدوین برنامه ویژه به منظور صادرات محصولات پتروشیمی به آمریکا پس از لغو تحریمها، از آغاز مذاکرات با اروپاییها برای ازسرگیری صادرات پتروشیمی خبر داد. احمد مهدوی در تشریح برنامه ویژه افزایش صادرات محصولات پتروشیمی و پلیمری ایران به کشورهای عضو اتحادیه اروپا پس از لغو تحریمها، گفت: در شرایط فعلی ظرفیت صادرات محصولات پتروشیمی ایران به بیش از
۲۵ میلیون تن در سال میرسد که قطعا با راهاندازی طرحهای جدید این ظرفیت تا پایان سال جاری افزایش مییابد. دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران با اعلام اینکه درحال حاضر با وجود افزایش تولید در داخل و وجود تحریمهای بینالمللی اما کوچکترین مشکلی در صادرات محصولات پتروشیمی و فرآوردههای پلیمری ایران وجود ندارد، تصریح کرد: با این وجود صادرات محصولات پتروشیمی به بازارهای جدید به منظور متنوعسازی بازارهای هدف صادراتی یکی از سیاستهای صنعت پتروشیمی ایران است. این مقام مسئول با بیان اینکه درحالی که هنوز توافق نهایی هستهای بین ایران و غرب حاصل نشده است اما شرکتهای متعدد اروپایی به منظور از سرگیری صادرات محصولات پتروشیمی ایران مذاکرات خود را با طرف ایرانی آغاز کرده اند، اظهار کرد: بر این اساس اروپاییها خواستار واردات اکثر محصولات پتروشیمی و پلیمری از ایران شدهاند. وی با تأکید بر اینکه ایران آمادگی صادرات سالانه ۱۰ تا ۱۵ درصد محصولات پتروشیمی، پلیمری و شیمیایی تولیدی خود را به بازار اروپا دارد، تبیین کرد: از این روی، در صورت لغو کامل تحریمها امکان صادرات سالانه بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار تن انواع محصولات پتروشیمی و پلیمری به کشورهای عضو اتحادیه اروپا وجود دارد. مهدوی با یادآوری اینکه لغو تحریمها منجر به کاهش هزینههای صادراتی و افزایش مزیتهای صدور محصولات پتروشیمی از ایران خواهد شد، تاکید کرد: هماکنون که تحریمها پابرجا هستند، یک تن محصول بدون مشتری پتروشیمی در کشور وجود ندارد و قطعا با لغو تحریمها تقاضا برای خرید پتروشیمی از ایران افزایش مییابد. دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران با یادآوری اینکه در کنار از سرگیری صادرات محصولات پتروشیمی به اروپا، صادرات پتروشیمی به بازارهای جدید آمریکای جنوبی و آفریقا هم در دستور کار قرار گرفته است، تأکید کرد: یک برنامه ویژه به منظور صادرات محصولات پتروشیمی با قیمتهای رقابتی به کشورهای آمریکای شمالی و حتی آمریکا تدوین شده است».
«روزنامه ایران» نیز به رغم پوشش مذاکرات هسته ای به موضوع حجاب و عفاف با توجه به سخنان اخیر رئیس جمهور پرداخته است. این روزنامه در ستون یادداشت خود به قلم «فاطمه تندگویان» مشاور وزیر نفت با تیتر «تفسیر متفاوت از عفاف و حجاب» مینویسد: «1- سخنان رئیس جمهوری در ضیافت افطار با زنان و تشکلهای فعال سخنان دقیق و پرنکتهای بود. موضع ایشان در باب حجاب و عفاف، حکایت از نگاه باز و نگرش نواندیشانه در عرصه مسائل زنان داشت. این نگاه و برداشت روشن طبعاً برگرفته از قرآن است. برخی مسأله حجاب را بیشتر به جنبههای ظاهری آن محدود میکنند. اما آقای روحانی تفسیری عمیقتر از این مقوله عرضه کرد. نکته مهمتر اینکه، آقای روحانی نقش مردان را در بسط فرهنگ عفاف و حجاب و ایجاد طهارت اجتماعی جدی تر مشاهده میکند ومیگوید که مردان جامعه اگر در نگاه خود عفیف باشند بخش عمدهای از مسأله حجاب تأمین میشود. باید توجه داشته باشیم که رئیس جمهوری در مسأله عفاف و حجاب، برای تقوی و نگاه مردان و زنان اولویت قائل است. با این نگاه میتوان برداشت کاملتری از مسأله عفاف ارائه کرد و در جهت اجرایی کردن آن در سطح جامعه، همگان را مخاطب قرارداد نه اینکه صرفاً مسأله را به چادر و روسری زنان محدود کرد.
2- نکته دیگر در تحلیلهای دکتر روحانی نگاه استراتژیک به دوران پساتحریم بود و اینکه تحقق فرصتهای برابر و برقراری عدالت جنسیتی در بهره مندی از مواهب پس از تحریم برای زنان همچون مردان باید به گونهای فراهم شود که پاسخگوی مطالبات روی زمین مانده زنان باشد. صحبتهای رئیس جمهوری در این مورد بسیار روشن، قاطع و قابل درک بود و امیدواریم دستگاههای اجرایی و بخشهای سیاستگذار به صورت گسترده این نگاه را در سیاستها و برنامههای اجرایی خود محقق کنند.
3- مهم ترین خواسته جمع حاضر در برنامه یکشنبه شب، این بود که عزم جدی در تدوین برنامه جامع توسعه مشارکت زنان در سطح ملی با مشارکت بالاترین مدیران کشوری تبلور پیدا کند.مسأله توسعه ومشارکت زنان، صرفاً مسأله زنان نیست، بلکه مسألهای در سطح ملی است و قاعدتاً باید در دستور کار هیأت دولت قرار گیرد. توسعه سرمایه انسانی (که زنان بخش قابل توجهی از این سرمایه را تشکیل میدهند) و توسعه بهرهوری، در سطح ملی به یکدیگر گره خوردهاند و از همدیگر قابل انفکاک نیستند. از این روی، عزم نظام نیز باید تلاقی و همپوشانی این دو باشد».
«روزنامه خراسان» نیز در گزارشی اختصاصی از وین در ارتباط با توافق هسته ای روایت خواندنی از اوضاع وین بیان کرده است. این روزنامه در بخشی از این گزارش با تیتر «اگر توافق نشود» مینویسد: «دیگر در وین کسی نمی تواند پیش بینی کند. نمی تواند گمانه زنی کند. دیگر از شرط بندی های خبرنگارهای آمریکایی بر روی روز دست یافتن به توافق خبری نیست. حالا این جا همه یک جواب روشن می خواهند. اما هنوز - تا هنگام نوشتن روایت امروزمان از تاریخ - هیچ خبری از رفع بن بست نیست. چندین روز است که هیچ نشست عمومی بین ایران و کشورهای گروه 1+5 برگزار نشده است. تیم ایران در این روزها با ملاقات های دو جانبه، مذاکرات را مدیریت کرده است. با این حال امروز در حال ورود به آخرین روز از چندمین بار تمدید زمان و دوره توافق ژنو هستیم. اروپا و آمریکا دفعه قبل که توافقی به دست نیامد، تا روز دوشنبه آن را تمدید کردند. با این حال همه دوباره برای فرار از بدبینی، تلاش می کنند خوش بین باشند. امروز تعداد خبرنگارهای غیر ایرانی به طور محسوسی افزایش یافته است. رسانه های اسرائیلی زیادی هم تیم های شان را به محل مذاکرات فرستاده اند. البته آن ها به جز رسانه، سیاهی لشکر هم فرستاده اند. امروز یک گروه که خود را جامعه یهودیان آمریکا معرفی می کردند، هم به محل مذاکرات آمدند. سر و صدا کردند. شعار دادند. مردم ایران را تروریست معرفی کردند! یک شهروند اتریشی اما وارد جمع شان شد و مقابله به مثل کرد. آن ها می گفتند که عربستان به عنوان حامی صلح، مخالف توافق است. شهروند اتریشی جواب داد: همان کشوری که از داعش حمایت مالی می کند و کمک کرد تا القاعده حمله ١١ سپتامبر را انجام دهد؟ شهروند اتریشی گفت: شما نگران صلح نیستید، بلکه نگران اسرائیل هستید. حضور این افراد را البته می توان به فال نیک گرفت. حضور مخالفان توافق در این محل، نشانه خوبی می تواند باشد. ما این جا همچنان منتظر هستیم. هنوز هیچ خبری از برگزاری نشست مشترک ایران با کشورهای 1+5 نیست. شهروند اتریشی می گوید: شما ایرانی ها نباید نگران باشید. اگر توافق شود، این شما بوده اید که آنها را مجبور به پذیرش شرط هایتان کرده اید. اگر هم توافق نشود، این آنها بوده اند که شما را از دست داده اند و فقط شما، روس ها و چینی ها هستید که نکبت وام بانک های آمریکایی را تحمل نمی کنید.
اندکی بعد از رفتن مخالفان توافق، یک دانشجوی ایرانی با یک بغل کاغذ از راه می رسد. مشخص است که برای آمدن به محل مذاکرات عجله کرده است. توی دست هایش، خبرهای روزنامههای اسرائیلی است که خبر تهدید هسته ای ایران توسط وزیر جنگ رژیم صهیونیستی را منتشر کرده اند. او گفته است باید تهران را هم مانند هیروشیما با بمب هسته ای هدف قرار داد.
دانشجوی ایرانی خبرها را مرتب کرده، یک مقدمه برایشان گذاشته و آنها را به خبرنگارهای غیرایرانی می دهد. مقدمه به زبان انگلیسی است، اما احتمالا وقت نوشتن مقدمه با خودش زمزمه کرده: چو ایران نباشد، تن من مباد!»
دیدگاهتان را بنویسید