88585

آخرین تکه‌های پازل مذاکرات کجاست؟


«آخرین تکه‌های پازل مذاکرات کجاست؟» عنوان یادداشت روز روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

نزدیک به دوسال است که مذاکرات هسته‌ای با غرب ادامه دارد و رسیدن به یک "توافق خوب" دغدغه اصلی طرفین شده است. اما تعارض در معنا کردن این توافق خوب موجب شده تا ضرب الاجل‌های زمانی مدام تمدید شوند و چند تکه پایانی پازل مذاکرات در جای خود قرار نگیرد. براساس گفته‌های مقامات دیپلماتیک بیش از 90 درصد مباحث اختلافی برطرف شده و تنها در چند مورد حساس چانه‌زنی ها ادامه دارد. مواردی که بعد امنیتی آن متوجه ایران بوده و بعد حقوقی آن مشکلاتی را برای طرف های غربی در پی خواهد داشت.

مسئله نظارت‌های نامحدود ازتاسیسات هسته‌ای، بازرسی‌ از مراکز نظامی و مصاحبه با افراد مرتبط با دانش‌هسته‌ای، آخرین تکه‌های پازل مذاکرات است که طرف های غربی در دست خود نگه داشته و اجازه تکمیل و ایجاد توافق خوب را نمی‌دهند. در مقابل نیز ایران برداشته شدن یکجای تحریم‌های بانکی و اقتصادی را به عنوان شرط اولیه خود برای رسیدن به توافق هسته‌ای عنوان داشته است. این چند تکه پازل مذاکرات در دست طرفین به عنوان ابزار فشار باقی مانده تا بتوانند در آخرین لحاظات نگارش توافق کفه ترازوی امتیازات را به سمت خود سنگین ترکنند. البته این حق طبیعی ایران است که از حقوق هسته‌ای برخوردار باشد، اما غرب با دستمایه‌های سیاسی قصد در تضعیف توان هسته‌ای ایران دارد. اعتماد سازی در روند فعالیت‌های هسته‌ای اقدامی معقولانه است، اما بازدید و بازرسی از مراکز نظامی که جزء اسرار امنیتی هر حکومتی می باشد غیرقابل پذیرش است. از سوی دیگر منوط کردن لغو تحریم‌ها به مراحل مختلف اعتماد سازی از سوی ایران، بنابر سابقه و بی اعتمادی به غرب ابهامات فراوانی در پی دارد. مخالفت لابی‌های سیاسی در داخل و خارج کشورهای مذاکره کننده نیز خود به عنوان مانعی بر سر راه تحقق یک توافق برد- برد می باشد.

با تمام این اوصاف توقف در این فضا و عدم تحرک سیاسی موجب شکست مذاکرات خواهد شد. البته تعمیم عواقب شکست مذاکرات به خواسته‌ها و عدم همکاری ایران اقدامی تبلیغاتی است که به صورت جدی از سوی مقامات عالی رتبه کشورمان به آنها پاسخ داده شده است. دکتر روحانی در واکنش به شانتاژهای تبلیغاتی صورت گرفته و فشار بر کشورمان اعلام کرد: "دولت آمادگی کامل دارد که اگر 1+5 توافق را زیر پا بگذارند، مسیر را حتی کمی شدیدتر از آنچه که در مخیله آنها می گذرد ، برگرداند و تغییر دهد." این واکنش رییس جمهوری نشان داد که ایران برای تقابل سیاسی پا به میدان نگذاشته است و از رأس نظام تا مردم جامعه برای پایان دادن به دو دهه کشمکش هسته‌ای عزمی جدی دارند در غیر اینصورت مسیر فعالیت های هسته ای می تواند به شیوه دیگری ادامه یابد. این موضع گیری ایران در مقابل اظهارات مقامات سیاسی و دیپلمات‌های غربی که در روزهای پایانی مذاکرات به سمت تهدید ترک مذاکرات رفته بودند، پیامی آشکار بود تا 1+5 با درایت و آینده نگری بیشتری این چند گام آخر مذاکرات را بردارند و رعایت نفع طرفین را مد نظرقرار دهند. در مقطع کنونی بهترین فرصت برای رسیدن به یک توافق قانع کننده برای همگان فراهم است، چرا که تمام مذاکره کنندگان از قبل این توافق منافع بسیاری عایدشان خواهد شد.

این درحالی است که شکست مذاکرات، چه در مرحله گفت و گو و چه در طول دوره اجرا، هر چند برای اقتصاد ایران و به تبع آن برای مردم ایران، خوشایند نیست، اما این ناخوشایندی، فقط در ایران باقی نخواهد ماند و تنها کام ایرانیان را تلخ نخواهد کرد.

فواید توافق و تکمیل پازل هسته‌ای ایران می‌تواند به لحاظ سیاسی، اقتصادی و امنیتی دریچه‌های موفقیت بسیاری را در منطقه بازکند و این برای اکثر کشورهای مذاکره کننده واضح است. اما فشارهای پشت پرده بیرون از اتاق مذاکرات، رسیدن به توافق را مدام به تعویق می‌اندازند. با این حال می‌توان امیدوار بود که اهمیت این توافق موجب تغییر اراده سیاسی کشورها شود و با جا به جایی مواضع و تعدیل خواسته‌ها گام دیگری برای رسیدن به نقطه آخر برداشته شود، اما هنوز راه باقی است...

دیدگاهتان را بنویسید