یک جامعهشناس در خصوص دلیل تبدیل وقایع به طنز یا شایعه در کشور، گفت: فقدان شفافیت موضوع و اطلاعرسانی ناقص یا دیرهنگام منجر به ایجاد فضایی شده که در آن واقعیت به درستی درک نمیشود .
دکتر غلامرضا حسنیدرمیان در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)- منطقه خراسان، عنوان کرد: به لحاظ جامعهشناختی علت شایعات این است که اطلاعات مربوط به واقعه رخ داده با شفافیت بیان نمیشود در نتیجه وقایع به صورت طنز و غلو درآمده یا به بیتفاوتی نسبت به واقعه تبدیل میشود.
وی با اشاره به اینکه انتشار شایعه منجر به برهم زدن امنیت روانی جامعه میشود، افزود: منابع اطلاعرسانی در صورتی که خبر را به درستی انتشار ندهند یا اطلاعات چندگانه در اختیار مخاطب قرار دهند این مشکلات در کشور به وجود میآید به ویژه که کشور ما در هجمه فرهنگی قرار دارد و ممکن است برخی رسانههای خارجی نیز وقایع را با اهداف خود پوشش دهند.
این پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه رسانههای جمعی در این خصوص وظیفه مهمی دارند، ادامه داد: در نتیجه در این فضای ناسالم رسانهای و فقدان اطلاعات دقیق از پدیده منجر به انحراف افکار عمومی و تبدیل واقعه به طنز یا شایعه میشود.
وی خاطرنشان کرد: ممکن است واقعهای بارها اتفاق افتاده باشد به طور مثال یک آسیب اجتماعی یا رفتار ناهنجار رخ داده اما برای حل مساله اقدام دقیقی نشده است که این امر خود منجر به عادی شدن واقعه میشود و افراد نیز آن را طنزآلود بیان میکنند.
حسنی یادآور شد: به طور کلی در عصر جدید که عصر اطلاعات نامیده میشود هرچقدر رسانههای بومی بتوانند در اطلاعرسانی یک واقعه اجتماعی دقیقتر، شفافتر و به موقعتر عمل کنند افکار عمومی کمتر تحت تاثیر آسیبهای ناشی از بیخبری و نقصان خبر قرار میگیرد.
این جامعهشناس عنوان کرد: ممکن است برخی وقایع و پدیدهها در کشورهای دیگر به میزان بیشتری رخ دهد اما نامشخص بودن مسببان، علت و مکان وقوع حادثه منجر به بحث در محافل مختلف و از دیدگاههای متفاوت و با توجه به منافع گروه میشود و حتی در خارج از کشور نیز با مقاصد سیاسی و فرهنگی در خصوص موضوع اظهارنظر میشود در نتیجه این امر خودبهخود به اصل قضیه که آگاهسازی است، لطمه میزند.
حسنی خاطرنشان کرد: در صورتی که ریشههای ایجاد یک پدیده آسیبی را در جامعه به درستی تشخیص دهیم میتوانیم از طریق مشارکت مردمی میزان وسیعی از آسیبها را کنترل کنیم، امروزه رفع آسیبهای اجتماعی و مسائل فرهنگی بدون مشارکت تشکلهای مردم نهاد، در صورتی که غیرممکن نباشد، بسیار پرهزینه است و به همین دلیل باید از ظرفیت مردم استفاده شود.
وی با بیان اینکه باید باورهای دینی تقویت زیرا در این زمینه بسیار کمکدهنده هستند، اظهار کرد: رفتارهایی مانند اسیدپاشی در فرهنگ ما عقوبت بدی به لحاظ عقیدتی برای فرد به دنبال دارد و مسوولیت آحاد جامعه در این امر حائز اهمیت است و در صورتی که مسوولیتپذیری درستی انجام گیرد توسط نهادهای رسمی، غیررسمی و مردمی حل اینگونه مسائل قابل دستیابی است.
این پژوهشگر اجتماعی تصریح کرد: تقویت مسوولیتپذیری در جامعه، جلوگیری از بیتفاوتی، کاهش زمینههایی که تعادل روحی جامعه را بر هم میزند و زمینه خشونت را تقویت میکند، جلوگیری از چند دستگی جامعه، تقویت فرهنگ عمومی، افزایش انسجام، اعتماد اجتماعی و به طور کلی سرمایه اجتماعی عناصری هستند که میتوانند آسیبهای اجتماعی و فرهنگی را در یک جامعه رو به توسعه کنترل کنند.
وی گفت: یک امر اجتماعی را باید به روش اجتماعی تصحیح کرد و مکانیزمهای دیگر نیز باید در کنار روش اجتماعی، فرهنگی به کار گرفته شود.
حسنی آموزشهای شهروندی را با توجه به شرایط یک جامعه دینی برای تربیت نسل موثر دانست و عنوان کرد: آموزش باید از بنیادیترین نهاد اجتماعی(مهدکودک) آغاز شود و در طول این فرآیند نسلهای جدید فرصت آگاهی بیشتری برای ورود به زندگی اجتماعی پیدا کنند.
دیدگاهتان را بنویسید