48035

حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی: فروش لباس‌های اضافی در حج واجب برای خرید قربانی لازم نیست

(پایگاه بین المللی همکاری‌های خبری شیعه) - حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در درس خارج فقه خود بیان کرد: برای فردی که پول قربانی را ندارد فروش لباس‌های اضافی خود و خرید قربانی واجب نیست اما برخی از علما چون لباس اضافی را لباس تجمل قلمداد کرده‌اند حکم به وجوب فروش آنها داده‌اند اما مرحوم امام چون چنین برداشتی ندارد این امر را لازم نمی‌داند.



به گزارش خبرنگار شفقنا (پایگاه بین‌المللی همکاری‌های خبری شیعه) حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در ادامه سلسله جلسات درس خارج فقه خود با موضوع «قربانی» روز چهار شنبه، 2 مهر ماه، بیان کرد: با توجه به اینکه فردا سالروز شهادت امام جواد (ع) می‌باشد روایتی از بیانات آن حضرت می‌خوانم. مرحوم علامه مجلسی در جلد 75 بحارالانوار صفحه 358 از ایشان نقل می‌کند: «قَالَ لِلْجَوَادِ ع رَجُلٌ أَوْصِنِی قَالَ وَ تَقْبَلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ تَوَسَّدِ الصَّبْرَ وَ اعْتَنِقِ الْفَقْرَ وَ ارْفَضِ الشَّهَوَاتِ وَ خَالِفِ الْهَوَى وَ اعْلَمْ أَنَّکَ لَنْ تَخْلُوَ مِنْ عَیْنِ اللَّهِ فَانْظُرْ کَیْفَ تَکُون؛ ردی به حضرت جواد علیه السلام عرض کرد: مرا سفارشی بفرمایید. امام علیه السلام فرمود: می‌پذیری؟ گفت: آری. فرمود: تکیه بر صبر کن و به فقرا در آویز و شهوات را رها کن و مخالفت با هوای نفس نما و بدان که تو از دید خداوند مخفی نیستی، دقت کن چگونه باید باشی».

وی افزود: به نظر می‌رسد سعادت دنیا و آخرت در این چند جمله امام جواد (ع) مشاهده می‌شود. صبر بر اطاعت یعنی مشکلات اطاعت را تحمل کردن و صبر معصیت یعنی مشکلات ترک معصیت را بر خود هموار کردن و صبر بر مصیبت یعنی در برابر مشکلات زانو نزدن و جزع نکردن. زندگی همواره توأم با مشکلات است و امکان ندارد از مشکلات جدا باشد. فرقه دوم روایت به مسئله فقر اختصاص دارد که در اینجا به معنای زندگی ساده و تهی از تشریفات است. زندگی ساده یعنی همه جوانب انسان از مسافرت گرفته تا عقد و عروسی، خانه، وسایل منزل و ... ساده و به دور از تجملات باشد.

آیت‌الله مکارم اظهار کرد: امام سپس به مساله شهوت و هوای نفس می‌پردازد که انسان باید شهوات را رها کند چرا که تابعین شهوات در حقیقت بازیچه دست شیطان هستند و سرنوشتی تباه شده خواهند داشت. اما در مقابل مخالفت با هوای نفس انسان را از لشگر شیطان بیرون می‌آورد و باعث سعادت در زندگی مادی و اخروی می‌شود. علاوه بر این قرآن کریم نیز در سوره نازعات راه بهشت را راه ترک هوی نفس و مخالفت با آن عنوان می‌کند: «وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى‏ فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوى؛ و اما آنکس که ازمقام پروردگارش بیمناک بوده و نفس خود را از تمایلات باز داشته همانا بهشت جایگاه اوست».

وی ادامه داد: هدف از برگزاری گرامیداشت هفته دفاع مقدس این است که نسل‌های جدیدی که جنگ را درک نکردند و با فضای آن آشنا نیستند بدانند برای حفظ این انقلاب چه فداکاریی‌هایی شده است و چه قربانی‌هایی داده شده است. چقدر شهدای گرانقدری در این مدت قربانی شدند و این مقاومت هشت ساله چه نتیجه درخشانی داشت و آن باقی ماندن و استحکام جمهوری اسلامی و قطع دست دشمنان اسلام از این مملکت اسلامی بود. در این میان روحانیت بیش از همه قربانی داده است از میان حدود چهل و پنج هزار نفر روحانی بیش از 4000 هزار نفر در این جنگ شهید شدند که اگر قرار باشد این را در مقابل جمعیت ایران و جمعیت بقیه گروه‌ها محاسبه کنیم بدون شک درصد حضور روحانیون و شهدای روحانیت از همه گروه‌ها بیشتر خواهد بود. تعداد بالای شهدای روحانی علاوه بر اینکه افتخار بزرگی برای روحانیت است پاسخ افرادی که می‌گویند روحانیت در دوران جنگ در منزل‌های خود بودند و جوانان مردم را برای کشته شدن به جنگ می‌فرستادند، می‌باشد.

این مرجع تقلید بیان کرد: اگر چه جنگ تحمیلی باعث تخریب و از دست دادن انسان‌های زیادی شد اما یک دستاورد بزرگ داشت و آن این بود که ارتش و سپاه جمهوری اسلامی قدرتمندترین و نیرومندترین نیروی نظامی منطقه خطاب گرفت. این مسئله باعث توجه مسئولین به مقوله دفاع و جنگ شد که نتیجه آن در عصر کنونی قابل مشاهده است. مسئله‌ای که باعث شده است قدرت‌های بزرگ نظامی حتی به فکر حمله به ایران هم نباشند و به طور کلی مسئله نظامی را در قبال ایران منتفی بدانند.

وی افزود: مسئله کمبود آب یکی دیگر از مسائلی است که همه باید به آن توجه کنند. به وجود آمدن این مشکل نشان از این است که ما هنوز نتوانستیم به دستورات اسلامی عمل کنیم. دستور مهم اسلام در این باره جلوگیری از اسراف و تبذیر است که اگر به آن عمل می‌کردیم دچار این چنین مشکلاتی نمی‌شدیم. لذا باید برای رها شدن از این مشکل صرفه جویی را در دستور کارمان قرار دهیم.

آیت‌الله مکارم به ادامه بحث فقهی خود در مورد قربانی پرداخت و بیان کرد: بر اساس آنچه بیان شد اگر کسی قدرت قرض گرفتن داشت و برایش مشقت و منتی به همراه نداشت واجب است که قرض بگیرد و قربانی بخرد. گفتیم که در مورد این فرع روایتی وجود ندارد. گفته شده است که شاید مرسله صدوق مرتبط با این بحث باشد، متن این روایت که روایت سوم از باب 64 ابواب ذبح در جلد 14 کتاب وسایل است بدین شرح است: «مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ جَاءَتْ أُمُّ سَلَمَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا إِلَى النَّبِیِّ ص فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ یَحْضُرُ الْأَضْحَى وَ لَیْسَ عِنْدِی ثَمَنُ الْأُضْحِیَّةِ فَأَسْتَقْرِضُ وَ أُضَحِّی قَالَ اسْتَقْرِضِی فَإِنَّهُ دَیْنٌ مَقْضِیٌّ» همان طور که مشخص است این روایت علاوه بر اینکه مرسله است مربوط به قربانی‌های مستحب در شهرهاست و ارتباطی با قربانی واجب در حج ندارد. علاوه بر این هیچ یک از علما به این روایت استناد نکرده است.

وی ادامه داد: برخی در تبیین این مساله عنوان کرده‌اند که چون قربانی واجب است پس استقراض نیز برای کسی که می‌تواند قرض بگیرید و مقدمه ذبح قربانی است واجب است. در جواب این مسئله باید گفت: ابتدا باید ثابت کرد که کسی که قربانی ندارد، واجب است قربانی کند تا بعد بگوییم که مقدمه‌ی آن واجب هست یا نه. زیرا ممکن است کسی بگوید که صرف نداشتن پول قربانی کافی است که فرد به سراغ روزه برود. بله می‌توان بر اساس آیه‌ی196 سوره‌ی بقره بگوییم که کسی که می‌تواند به راحتی قرض بگیرد مصداق «فَمَا اسْتَیْسَرَ مِنَ الْهَدْی‏» است. ولی این ارتباطی به وجوب و یا عدم وجوب مقدمه‌ی واجب ندارد.

این مرجع تقلید عنوان کرد: یکی دیگر از راه‌های به دست آوردن پول قربانی برای کسی که پول قربانی را ندارد فروختن وسایل اضافی از سفر است که به همراه خود دارد و خرید قربانی است. در این صورت در حقیقت حاجی مصداق واجد هدی است و باید این کار را انجام دهد. راه سوم برای فردی که پول قربانی را ندارد فروش لباس‌های اضافی خود و خرید قربانی است که در این مسئله اختلاف وجود داشت که بیان شد این امر واجب نیست اما برخی از علما چون لباس اضافی را لباس تجمل قلمداد کرده‌اند حکم به وجوب فروش آنها داده‌اند اما مرحوم امام چون چنین برداشتی ندارد این امر را لازم نمی‌داند. به هر حال با وجود اینکه این امر واجب نیست اما اگر کسی این کار را کرد و پولی به اندازه قربانی به دست آورد واجب است با آن پول قربانی بخرد و قربانی کند.

دیدگاهتان را بنویسید