197025

از گرانی مسکن تا حاشیه نشینی

آمار‌ها نشان می‌دهند، قیمت‌ها در بازار مسکن در طول کمتر از سه سال بیش از ۲۵۰ درصد رشد داشته کارشناسان اقتصادی این رشد بی وقفه را متاثر از چند عامل افزایش نرخ ارز و طلا، افزایش نرخ تورم، افزایش نرخ سوخت و مصالح می دانند.

با توجه به اقدام مجلس در جهت تصویب مالیات بر خانه‌های خالی مشخص شد هم اکنون ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار خانه خالی در کشور وجود دارد اما به علت عدم وجود کارشناسی برای قیمت خانه و عدم نظارت بر قیمت خانه‌ها شاهد افزایش بیش از حد گرانی مسکن و حاشیه نشینی شده ایم.

افزایش جمعیت شهری، گرانی زمین و ناتوانی در تامین واحد مسکونی در کنار آرزوی رهایی از رنج اجاره نشینی سبب شده که دست کم ۲۵ درصد جمعیت کشور به سکونت در حواشی شهر‌ها و ساخت خانه‌های بدون مجوز رو بیاورند.

طبق اعلام مسئولان حدود ۱۱ میلیون نفر در مناطق حاشیه‌ای و هشت میلیون نفر هم در بافت‌های فرسوده و تاریخی شهر‌های کشور زندگی می‌کنند و این مساله سبب شده سر ریز جمعیت روستایی که به دلایلی از قبیل خشکسالی راه شهر‌ها را در پیش گرفته اند به افزایش سکونتگاه‌های غیر رسمی و حاشیه‌ای دامن بزند و سهم روستائیان در تولید ناخالص ملی که در سال‌های گذشته حدود ۲۵ درصد بود اکنون به کمی بیش از ۱۰ درصد کاهش یابد.

سیمای کنونی بسیاری از شهر‌های ایران حکایت از رشد بی رویه مناطق حاشیه‌ای دارد و این معضل را می‌توان در اراک، کرمانشاه، اهواز، ارومیه و بسیاری از مناطق کشور مشاهده کرد. فقط در شهری، چون ساوه که جمعیت آن حدود ۲۳۰ هزار نفر است در ۲ دهه اخیر افزون بر ۱۷ منطقه و شهرک حاشیه‌ای ایجاد شده است که ساکنان این مناطق را عمدتا روستائیان مهاجر و کارگرانی که در واحد‌های صنعتی این شهرستان فعالیت می‌کنند، تشکیل داده است.

در اواخر سالی که گذشت بازار مسکن در مقایسه با سایر بازار‌ها رشد قیمت کمتری داشته، اما همین رشد قیمت کم هم باعث شده که بخش عمده‌ای از مردم نتوانند یک واحد کوچک ۱۰ تا ۲۰ متری بخرند.

طبق بررسی‌های صورت گرفته تعداد معاملات آپارتمان‌های مسکونی شهر تهران در آبان ماه سال 1399 به 4.5 هزار واحد مسکونی رسید که نسبت به ماه قبل 48.4 درصد کاهش و نسبت به ماه مشابه سال قبل 9.9 درصد افزایش نشان می‌دهد.
در آبان ماه سال گذشته، متوسط قیمت خرید و فروش یک متر مربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران271.9 میلیون ریال بود که نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل به ترتیب معادل 1.8 و118.2 درصد افزایش نشان می‌دهد.

تورم ماهانه متوسط قیمت نرخ معاملات مسکن در مهرماه نسبت به شهریور99، معادل ۱۰ درصد بوده که این میزان در آبان99 نسبت به مهر ماه همین سال به 1.8 درصد رسیده است؛ این امر نشانگر کاهش سرعت رشد قیمت معاملات مسکن در شهر تهران در آبان ماه نسبت به مهر ماه است.

گفتنی است با بررسی‌های صورت گرفته و طبق نظر بسیار از کارشناسان همزمان با کاهش قیمت نرخ ارز و دلار قیمت مسکن هم به ثبات می‌رسد و در نتیجه کاهش می‌یابد.
اثرپذیری بازار مسکن از بازار‌های موازی زمان بر است
در همین رابطه محمود محمودزاده معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه موضوع مسکن و قیمت آن تفاوت بسیار اساسی و سایر بخش‌ها دارد گفت: افزایش قیمت مسکن در ماه‌های گذشته ناشی از تلاطم‌هایی است که در بازار‌های موازی ایجاد شده است البته تاثیر پذیری افزایش قیمت مسکن در مقایسه با سایر کالا‌ها و اقلام بسیار کمتر و دیرتر بوده به طوری که اکثر بازار‌ها بسیار زودتر از افزایش نرخ دلار تاثیر گرفته اند.
او ادامه داد: بخش عمده‌ای از تقاضای مسکن مربوط به سرمایه‌ای بودن این بازار است و بسیاری از سرمایه گذاران برای حفظ سرمایه خود سعی می‌کنند که قیمت را افزایش دهند.

او بیان کرد: قیمت مسکن در ماه‌های گذشته ارتباط مستقیمی با بازار‌های موازی داشته است و البته در این بازار عرضه و تقاضا هم تاثیر گذاشته است.

معاون مسکن و ساختمان وزیر راه وشهرسازی بیان کرد: کاهش قیمت در بازار‌های موازی هم البته در این بخش تاثیر گذار بوده، ولی بسیار دیر‌تر تاثیر گذاشته است.

او با بیان اینکه هر کدام از اقدامات صورت گرفته در بازار مسکن در جایگاه خودشان تأثیر گذار بوده است گفت: به طور مثال در بحث مالیات زمانی که بحث اخذ مالیات از خانه‌های خالی در تیر و مرداد امسال مطرح شد آمار منتشر شده و تعداد واحد‌هایی که عرضه شد رشد قابل ملاحظه‌ای داشت و بنابراین نشان می‌دهد که این اقدامات در بازار مسکن مثبت بوده است.

این مقام مسئول بیان کرد: تعدادی هم سازندگان در راستای این طرح واحد‌های خود را وارد بازار کرده و تعدادی هم همزمان با اجرای این طرح توانستند واحد مورد نظر خود را خریداری کردند.

معاون وزیر راه وشهرسازی با بیان اینکه توقعات مردم در این زمینه متفاوت بوده است گفت: بسیاری از مردم با ثبت نام در طرح اقدام ملی مسکن توانستند واحد مورد نظر خود را انتخاب کنند و همین موضوع باعث شد که بخش عمده‌ای از متقاضیان بازار مسکن دغدغه‌ای از بابت مسکن نداشته باشند.

او یادآور شد: در طرح اقدام ملی مسکن مشخص شده بود که چه تعداد واحد برای آن‌ها ساخته شده و تعدادی واحد هم جدید هم به زودی وارد بازار مسکن شوند بنابراین کسانی که متقاضی هستند و یا بیشتر از آن واحد وارد بازار می‌شود یا در حال احداث است.

افزایش قیمت مصالح ساختمانی مانع کاهش قیمت مسکن می‌شود

ایرج رهبر دبیر انجمن انبوه سازان استان تهران با بیان اینکه دولت باید اقدامات لازم در حوزه تولید مسکن را انجام داده است گفت: بسیاری از اقلام تولید مسکن از جمله مصالح ساختمانی و و جمله فولاد میلگرد افزایش قیمت روبرو شده است.

او با بیان اینکه هر ساله شاهد رشد چشم گیر قیمت مصالح ساختمانی هستیم گفت‌: هر میزان که قیمت مسکن کاهش یابد، اما با توجه به انکه قیمت بسیاری از مصالح ساختمانی مهم از جمله فولاد و میلگرد رشد چشم گیری داشته بنابراین هر میزان که قیمت مسکن کاهش یابد بنابراین نمی‌توان امیدی به ارزان شدن قیمت مسکن داشت.

دبیر انجمن انبوه سازان مسکن تهران با بیان اینکه باید اقدامات لازم در حوزه تولید مسکن و همچنین قیمت مصالح ساختمانی صورت گیرد ادامه داد: ما در این مدت شاهد رشد چشم گیر قیمت مسکن بودیم بنابراین هر میزان که اقدامات لازم در این بخش صورت گیرد باید دولت بتواند در این حوزه از سازندگان و انبوه سازان مسکن حمایت کند.

بازار مسکن بازار دو طرفه‌ای نیست
همچنین اسکندری یک کارشناس مسکن اظهار کرد: هم اکنون بازار مسکن بازار کم عمقی است و فروشنده به هرنحوی دوست داشته باشد قیمت گذاری انجام میدهد، اما زمانی که رکود می‌شود قیمت‌ها به سمت پایین شکسته نمی‌شود، چراکه بازار دوطرفه نیست.

او ادامه داد: بازار دوطرفه‌ای که تعداد زیادی عرضه کننده بتوانند دارایی خود را عرضه کنند باعث خواهد شد این قیمت سازی‌ها در حوزه مسکن از بین برود و به نظر این اقدامات پدیده مبارکی خواهد بود.

او ادامه داد: دارایی‌های فریز شده دولت که گاهاً کسی سراغشان نمی‌رود اگر الزام قانونی اتفاق بیافتد که این اقدامان باید تبدیل به ریت شوند چرا که به افزایش عرضه کمک خواهد کرد همچنین

به بازار ثانویه به واسطه تقویت بازار اولیه کمک خواهد کرد. بنابر این اگر ریت که دارایی‌های ساخته شده هستند در بازار ثانویه خوب خریداری شوند سازندگان نیز سعی خواهند کرد سریع‌تر این دارایی‌ها را تکمیل و به ریت تبدیل کنند لذا به ساخت ملک و افزایش عرضه واقعی هم کمک خواهد کرد.

بازار مسکن هم اکنون نیازمند نظارت بسیار بیشتری است و با توجه به آنکه بخش مسکن از سایر بازار‌های موازی تاثیر میگیرد بنابراین با ایجاد ثبات در نرخ‌های دلار و ارز امید می‌رود که بازار مسکن هم رنگ آرامش و ثبات را ببیند.

طبق گزارش رسمی وزارت راه و شهرسازی تهران گران‌ترین شهر برای خرید خانه محسوب می‌شود و در حالی که متوسط قیمت خرید خانه در پایتخت در هر متر مربع بیش از ۲۷ میلیون تومان است، در ۲۵ استان قیمت مسکن به کمتر از ۱۰ میلیون تومان در هر متر مربع می‌رسد و در ۹ استان متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی کمتر از ۵ میلیون تومان است.

محمود محمودزاده با اشاره به دلایل افزایش قیمت مسکن در کشورمان اظهار داشت: بازار مسکن در ایران توقفگاه سرمایه است و اغلب مسکن را کالای سرمایه‌ای می‌دانند.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: به همین دلیل است که مهم‌ترین استراتژی ما در وزارت راه و شهرسازی جداسازی بازار سرمایه از بازار مصرف است و با ابزار‌های قانونی مانند مالیات به دنبال اجرای این سیاست و استراتژی در بازار هستیم.
وی تاکید کرد: فراموش نکنیم که مسکن یک کالای بادوام محسوب می‌شود و از نظر مردم در مقایسه با سایر بازار‌های موازی مطمئن‌ترین بازار برای حفظ ارزش سرمایه، بازار مسکن است.
محمودزاده ادامه داد: این ماهیت بازار مسکن است که تاریخ انقضاء ندارد و مانند سایر بازار‌ها نیست که واکنش سریع به متغییر‌های بازار بدهد.
البته در این دوره از موج گرانی‌ها عامل دیگری که به افزایش قیمت مسکن کمک کرد، بحث انتشار آگهی در سایت‌های اینترنتی بود که جریانی با انتشار انبوه آگهی‌های غیرواقعی در این سایت ها، به بالا رفتن خیز موج گرانی کمک کردند و به همین دلیل این پلتفرم‌های آگهی‌های اینترنتی تا ماه‌ها اجازه درج قیمت را نداشتند، اما مدتی است با تعهداتی از جمله احراز هویت ملک و فرد آگهی‌دهنده، قیمت‌ها به این سایت‌ها برگشت که البته تغییر محسوسی نسبت به ماه‌های گذشته در نرخ بازار دیده نمی‌شود.
در مجموع به نظر می رسد در آشفته بازار مسکن، افراد حقیقی و حقوقی متعددی نقش داشته باشند. از یک طرف مردم معتقدند سوداگری و سفته بازی دلالان مسکن که برخی از آن ها نیز به عنوان مشاور املاک در شهرهای مختلف مشغول به کار هستند، باعث گرانی افسارگسیخته قیمت خانه شده است و برخی نیز همچون رئیس اتحادیه مشاورین املاک به نقش بانک مرکزی و بانک ها در رشد بی رویه قیمت مسکن اشاره می کنند.

دیدگاهتان را بنویسید