تخصص و شرایط اقتصادی عوامل موثر در بهره وری معادن
دنیای معدن -مرکز پژوهش های مجلس در آخرین گزارش خود از افت بهره وری بخش معدن در سال های گذشته خبر داده و این موضوع را بیشتر متاثر از واگذاری معادن به بخش خصوصی غیرمتخصص دانسته است .
کارشناسان در این باره معتقدند بهره وری تنها به عوامل درونی مدیریت و نیروی انسانی برنمی گردد بلکه شرایط بیرونی همچون رکود اقتصادی ، نوسانات قیمت ارز و... از عواملی هستند که بهره وری را دچار تغییر می کنند، هر چند نباید از تاثیر تخصص و نیروی انسانی غافل ماند.
کاهش هزینه های تولید برای افزایش رقابت پذیری در محصولات معدنی از دغدغه های دولت و تولید کنندگان است ، از این رو دولت در واگذاری های بخش معدن همواره تخصص فنی و توان مالی را مد نظر قرار می دهد، چراکه طبق گزارش ها بهره وری بخش معدن در سال های گذشته به دلیل واگذاری به افراد غیرمتخصص افت کرده است . یک عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفت وگو با درباره گزارش مرکز پژوهش های مجلس مبنی بر پایین بودن بهره وری بخش معدن گفت : در سال های گذشته برخی از معادن به نام بخش خصوصی به افراد و سازمان هایی واگذار شده است که از تخصص و اهلیت لازم برخوردار نبودند به همین دلیل بهره وری این واحد ها کاهش یافت .
گرچه این مسئله تنها تحت تاثیر یک فاکتور نیست و مدیریت واحد، نیروی انسانی ماهر و اجزای تولید از عواملی هستند که اگر به درستی به کار برده نشوند، بهره وری را می کاهند. در واقع روش های مدیریتی روی اثربخشی نیروی انسانی تاثیر می گذارد. در حال حاضر براساس آمار، بهره وری بخش معدن نزدیک به 35 درصد است که باید با استفاده از فناوری های روز و توجه به تخصص بخش خصوصی در مجوز معادن ، بهره وری را در بخش معدن ارتقا دهیم . موید حسینی صدر با بیان اینکه سایر عوامل اقتصادی نیز بهره وری تولید در معدن و صنایع را دچار افت کرده است ، ادامه داد: با وجود اینکه تولیدکنندگان ایرانی از انرژی و نیروی انسانی ارزانقیمت بهره مند هستند، با این حال نتوانسته اند محصولاتی رقابت پذیر تولید کنند و هم اکنون اکثر آنها خواستار تعرفه های حمایتی در مقابل واردات هستند. این موضوع تا حدودی متاثر از فناوری پایین و استفاده ازماشین آلات فرسوده است و بخشی دیگر به هزینه های حمل ونقل برمی گردد که قیمت تمام شده محصولات را افزایش داده است . او با تاکید بر اینکه یارانه های انرژی به بخش تولید تخصیص نیافته است ، اضافه کرد: در قیمت تمام شده محصولات این بخش یارانه هایی که از دولت انتظار می رفت تخصیص نیافته است .
بنابراین باید بهره وری در گفت وگو با کارشناسان مطرح شد در این بخش که هم جهت با اقتصاد مقاومتی است ، ارتقا یابد. همچنین در بخش اکتشاف برنامه های توسعه ای با قدرت بیشتری پیگیری شود زیرا در این بخش تنها 85 درصد از ظرفیت های کشور شناسایی شده و مورد بهره برداری قرار گرفته است و باید زمینه بهره برداری از ذخایر تمام مناطق کشور فراهم شود.
در کنار آن راه اندازی واحدهای فرآوری برای کاهش بعد مسافت و هزینه حمل ونقل قیمت تمام شده محصولات را کاهش می دهد و این یک عامل موثر در بهبود بهره وری تولید است . حد انتظار بالا نیست ، به گفت : واحدهای معدنی متاثر از نوع مدیریت ، نیروی انسانی ، میزان نقدینگی و کیفیت تجیهزات می تواند تولیدی بهره ور داشته باشد اما این به معنای آن نیست که عوامل بیرونی در بهره وری تولید بی تاثیر است .
در واقع شرایط اقتصاد کشور، نوسانات ارز و نقدینگی و رکود از ویژگی هایی هستند که به صورت بیرونی در بهره وری تولید در بخش معدن موثر هستند که باید در نظر گرفته شود. رضا اشرف سمنانی با بیان اینکه کاهش بهره وری بیشتر متاثر از وضعیت کلان کشور است ، ادامه داد: گفته می شود واگذاری معادن به بخش خصوصی در سال های گذشته به دلیل اینکه بر اساس تخصص واگذار نشده ، منجر به افت بهره وری این واحد ها شده است اما این موضوع به تنهایی موثر نبوده است زیرا هم اکنون برخی از معادن و صنایع معدنی دولتی نیز به دلیل رکود، تورم و... با کاهش بهره وری مواجه شده اند.
او با نگاهی به دیگر عوامل موثر در بهره وری بخش معدن اضافه کرد: روند اداری برخی سازمان ها مانند محیط زیست ، منابع طبیعی و... سرمایه گذاری در بخش معدن را با کندی همراه می کند.
از طرف دیگر وقتی واحدهای صنایع معدنی از سوی دولت ایجاد شود و راه های تامین مواد اولیه این واحد ها مشخص نشود، به طور قطع پس از واگذاری به بخش خصوصی ، بهره وری این مجموعه ها کاهش خواهد یافت . اشرف سمنانی با اشاره به معادن سنگ آهن در ایران اضافه کرد: این معادن در کشور بیشتر از سوی بخش خصوصی اداره می شوند اما از بهره وری پایینی برخوردارند و سنگ آهن صادر شده به صورت خام کمکی به ایجاد واحد های فرآوری و ورود فناوری به کشور نکرده است . بنابراین تنها به صرف اینکه مجموعه توسط بخش خصوصی اداره شود، موید بهره وری بالاتر نیست اما در شرایطی که مشکلات تولید درکشور وجود نداشته باشد، بخش خصوصی نسبت به دولت بهره وری بالاتری را می تواند در بخش معدن به وجود آورد.
دیدگاهتان را بنویسید