نانی که از دل سنگ بیرون می آید
دنیای معدن -در استان آذربایجان غربی که به جدول مندلیف مواد معدنی مشهور است حدود 9هزار نفر در بخش معدن شاغل هستند اما از آنجا که غالب معادن این استان ، معادن سنگ تزئینی هستند، اشتغال بیشترین میزان کارگران معدنی نیز در این رابطه است .
این به معنای آن است که چشم امید هزاران نفر به معادن این استان است تا هر شب مرد خانواده با دستی پر راهی خانه شود. یکصد نوع سنگ تزئینی در آذربایجان غربی شناسایی شده که 160 معدن در این زمینه فعال هستند.
این تعداد، 35درصد کل معادن این استان را تشکیل می دهد از جمله معدن تیتان قره آغاج ارومیه که 56میلیون تن ذخیره دارد. برای رسیدن به معدن سنگ تزئینی مرمریت شرکت معدنی ره آورد حدود 30کیلومتری از شهر ارومیه خارج شده و با گذشتن از خروجی شاهراه اصلی ، جاده ای خاکی به مسافت 3 کیلومتر آغاز می شود.
پس از پشت سر گذاشتن مسیری شیب دار و ناهموار و مجموعه پتروشیمی ارومیه ، سرانجام منطقه معدنی پدیدار می شود. این معدن روباز در سطحی شیب دار قرار دارد که منظره ای از دریاچه ارومیه نیز در آن سوی آن چشم نوازی می کند.
حسین الهیان ، مدیرعامل شرکت معدنی ره آورد در گفت وگو با می گوید: ذخیره قطعی این معدن 163هزار تن طبق نظر کارشناسان سازمان صنعت ، معدن و تجارت است و فعالیت بهره برداری در آن از سال 92 آغاز شده است .
همچنین ، معدن سطحی و روباز برداشت سنگ تزئینی مرمریت است که در بخش ساختمانی هم کاربرد دارد. او ادامه می دهد: استخراج سنگ در سینه کار اول به دلیل نبود ارزش اقتصادی ادامه نیافت البته بحث ترمیم و بازسازی خاکبرداری ها نیز انجام شد تا تعارض منابع طبیعی را در پی نداشته باشد.
استخراج در این سینه کار بالایی به تازگی آغاز شده که در خاکبرداری های اولیه به ریشه سنگی رسیده و استخراج در حال انجام است که در به نتیجه رسیدن آن ، شرایط بازار و سلیقه مشتری تعیین کننده میزان تولید و سودآوری معدن است . الهیان با بیان اینکه اداره منابع طبیعی در محدوده مشخصی مجوز برداشت می دهد که اگر از آن خارج شویم ، جریمه دارد، می افزاید: سرمایه گذاری اولیه در بخش نخست استخراج معدن حدود یک میلیارد تومان است و برداشت سنگ ها قابل فروش نبوده و به بازار گزارش میدانی عرضه شده است ، با وجود آنکه نمونه برداری انجام شد اما به سنگ بازارپسند دست نیافتیم .
او تصریح می کند: در خاکبرداری ها برای آغاز برداشت سنگ های معدنی ، خاکی که به عنوان باطله بوده و استفاده ندارد جایی را اشغال می کند که منابع طبیعی به عنوان تخریب محسوب می کند و در انتقال آن با مشکل مواجه ایم ضمن آنکه 24ساعت نظارت بر فعالیت کارگران باید انجام شود تا در انجام کار آنها خللی ایجاد نشود. به گفته الهیان ، آب بند یا سد خاکی با هزینه 60میلیون تومان توسط این شرکت معدنی در بالادست معدن احداث شد و در واقع نهایت همکاری با منابع طبیعی انجام می شود. مدیرعامل شرکت معدنی ره آورد نور یادآور می شود: باطله ها در استخراج های حتی بی نتیجه هم در حدی سودآور نیست که قابل توجه باشد و درواقع در حالی سودآور است که صنایع تبدیلی آن نیز در جوار معدن وجود داشته باشد. در تلاشیم با هماهنگی کارخانه سیمان که در نزدیکی معدن قرار دارد این لاشه های حاصل شده از خاکبرداری را به آنها بدهیم تا در تولید محصول پودری که از همین سنگ ها است استفاده ا ز یک معدن مرمریت در استان آذربایجان غربی کنند. او با بیان اینکه ، این معدن برای 7 نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده است که پیش بینی می شود در آینده به 20 نفر افزایش یابد، می گوید: یک سال طول کشید تا پروانه بهره برداری را دریافت کنیم و براساس 16هزار تن استخراج سالانه عمر این معدن حداقل 10سال برآورد شده و از سال 90 اقدامات ابتدایی در برداشت سنگ تزئینی مرمریت در این معدن آغاز شده است . دولت بهتر است با وجود این هزینه هایی که در بخش معدن انجام می شود در ارائه تسهیلات و ورود ماشین آلات دست معدنکاران را بگیرد. الهیان از همکاری های پدر معدن استان و معاون معدنی سازمان و تلاش های آن برای به ثمر رسیدن فعالیت های معدنی قدردانی می کند. او با وجود سختی کار در بخش معدن در پاسخ به پیشنهادات سرمایه گذاری در سایر بخش های اقتصادی سودآور زودبازده و آسان ، دست از کار در بخش معدن برنداشته است چراکه کار در معدن از شغل های خانوادگی اوست اما از ورود چینی ها به بخش معدن گلایه می کند که با خریداری سنگ های خام و فرآوری آن ، بازارهای جهانی را در دست گرفته اند و در واقع سود اصلی را نصیب خود می کنند که دلیل آن را ضعف عملکرد در صنایع معدنی می داند. در مشاهده از عرصه معدنی دستگاه های سیم بر، راسول ، الماسه ، لودر و تانکری برای تامین آب توجه را به خود جلب می کند به طوری که راسول حفره های افقی و عمودی را در نقطه اکتشافی حفر می کند و سیم الماسه را در مسیر ایجاد شده می اندازند تا سنگ در ابعاد 4بعدی بریده شود. کارگران این معدن در حالی مشغول به انجام کار بودند که به ندرت وسایل ایمنی مانند کلاه ، دستکش و کفش مناسب را داشتند. در این معدن مهندس معدن و کارگران ماهر و نیمه ماهر مشغول به کار هستند و در نهایت الهیان امیدوار است با تعیین سازوکار، مشکلات معدنکاران کمتر شود و دغدغه آنها در تولید معطوف باشد. الهیان توصیه می کند: با وجود حمایت هایی که در ورود ماشین آلات معدنی و تسهیلات در گذشته انجام می شد بهتر است این روند از سرگرفته و دریافت تسهیلات آسان تر شود، در کل حمایت مسئولان دولتی و تعاملات بین سازمانی مرتبط با بخش معدن کمک کننده و تسهیل کننده معدنداران است . درواقع با وجود سرمایه گذاری بالا در معدن و به دنبال داشتن اشتغالزایی ، درآمدزایی و سودآوری بالا با وجود دیربازده بودن فعالیت در بخش معدن باید بیش از گذشته مورد توجه قرار بگیرد تا دغدغه معدنداران در فعالیت در این بخش کاهش یافته و ضمن حفظ سرمایه گذاران فعلی در بخش معدن برای ورود سرمایه گذاران جدید هم تلاش شود. یکی از کارگران این معدن از علاقه خود در کار معدن با وجود سختی های آن می گوید که در 9سال سابقه کار به عنوان کارگر معدن ، کار خود را از معادن استان اصفهان آغاز کرده و در این مدت برای کار به اکثر استان های کشور سفر کرده است . او از دوری خانواده می گفت که ماهی یک بار می تواند آنها را ببیند اما با وجود کار سخت معدن با سنگ و آهن و دوری از خانواده ، از جوانی به آن مشغول بوده و با وجود تغییر شغل باز هم به همین کار ادامه می دهد. بنابراین ، با وجود آنکه آذربایجان غربی از لحاظ تنوع مواد معدنی رتبه سوم کشوری را دارد، مسئولان استان آذربایجان غربی می توانند از این فرصت اقتصادی در رشد اشتغالزایی با توسعه فعالیت ها در بخش معدن و همگام با توسعه صنایع جانبی آن استفاده کنند که توسعه اقتصادی استان آذربایجان غربی را نیز به همراه خواهد داشت .
دیدگاهتان را بنویسید