42905

پرورش قارچ در معدن زغال سنگ!

دنیای معدن - هفته گذشته بود که خبر پرورش قارچ در یکی از تونل های معدن زغال سنگ شهرستان تربت جام از توابع استان خراسان رضوی منتشر شد.

به گزارش دنیای معدن، این اقدام که برای نخستین بار در کشور صورت گرفته از آن جهت حائز اهمیت است که نشان می دهد با تکیه بر خلاقیت و دانش فنی می توان از ظرفیت هایی که ممکن است در یک بخش امکان به کارگیری نداشته باشند به بهترین نحو در بخش دیگری استفاده کرده و ضمن ایجاد درآمد زمینه اشتغال را نیز فراهم آورد. موضوعی که نمونه آن را در چند ماه اخیر در خصوص تبدیل شدن معادن متروکه به اماکن گردشگری و تفریحی شاهد هستیم. در رابطه با چگونگی کشت قارچ در معدن زغال سنگ گفت وگویی را با جواد حسن زاده، مدیرعامل معدن زغال سنگ گل بانو در تربت جام ترتیب داده ایم که در زیر می خوانید.

شرایط تولید قارچ در معدن چگونه است؟

با توجه به وجود فضای مناسب و تونل های مخروبه ایده استفاده از این تونل ها مطرح شد و تحقیقات اولیه برای ایجاد شرایطی در جهت فعال نگه داشتن این تونل ها کلید خورد. در ابتدا موضوع ایجاد مکان گردشگری مورد بررسی قرار گرفت که با سنجیدن شرایط به دلیل مشکلات امنیتی و ایمنی این ایده کنار گذاشته شد و با توجه به شرایط مناسب محیطی و دمایی که برای پرورش قارچ فراهم بود تحقیقات برای شروع این کار با حضور کارشناسان کشاورزی انجام گرفت. کارشناسان در بررسی های خود شرایط معدن را از لحاظ دما، رطوبت، تاریکی و... مناسب دانسته و راهنمایی های لازم را در این خصوص انجام دادند. شرایط لازم برای پرورش قارچ در یک معدن شامل رطوبت (بالای ۸۰ درصد)، درجه حرارت مناسب به میزان ۳۷ درجه سانتیگراد و تاریکی است که این شرایط در معدن زغال سنگ گل بانو به خوبی مهیاست. به طوری که بعد از اطمینان خاطر اقدامات اولیه برای پرورش قارچ در تونل های با مسافت ۱ تا ۲ کیلومتری آغاز شد.

آیا این شرایط می تواند در سایر معادن وجود داشته باشد؟

اغلب معادن از شرایط خاصی برخوردار هستند که با سنجش موقعیت و شرایط موجود می توان علاوه بر پرورش قارچ اقدامات دیگری نیز برای استفاده بیشتر از مزایای موجود انجام داد به گونه ای که می توان از مزیت های گردشگری، تفریحی، خاک بهره برداری شده و سایر شرایط موجود معادن بهره برد.

آیا پرورش قارچ در معدن هزینه اضافی را در پی داشته است؟

با توجه به مهیا بودن شرایط پرورش قارچ فقط هزینه صورت گرفته در خصوص خرید بذر و کمپوست بوده است. البته با توجه به اینکه زغال سنگ خود یک ماده معدنی است این امکان وجود دارد که در صورت کمبود کمپوست برای تولید قارچ از خاک کف تونل ها به عنوان خاک محیط کشت استفاده کرد. این در حالی است که برخی مواقع کارگران با روشن و خاموش کردن نورافکن ها از روش شوک مصنوعی برای ریشه زایی قارچ استفاده می کنند.

سودآوری فروش قارچ بیشتر است یا فروش زغال سنگ؟

با توجه به هزینه های بالای حفر و احداث تونل های عمیق در معدن زغال سنگ و همچنین رکود بازار در شرایط فعلی به نظر سودآوری و مزایای کشت قارچ بهتر خواهد بود و می توان درآمد زایی نسبتا بالایی از پرورش قارچ به دست آورد. این در حالی است که کارشناسان هم نسبت به این موضوع اذعان داشته و زیر کشت بردن سایر تونل های موجود در این معدن را بسیار ارزشمند تلقی کردند. در واقع با توجه به هزینه های بالای احداث تونل ها نمی توان آنها را به آسانی به حال خود رها کرد و هیچ استفاده بهینه ای از آنها نبرد. البته این معادن برای گردشگری هم مناسب است اما برای شهرستان هایی همچون تربت جام که یک منطقه مرزی محسوب می شود مردم استقبال چندانی از آن نخواهند کرد. به طوری که این طرح می تواند برای معادن زغال سنگ مرکز ایران همچون شاهرود، طبس و... به دلیل نبود مناطق گردشگری قابلیت اجرایی داشته باشد.

آیا این معدن شرایطی برای توسعه بیشتر دارد؟

با وجود تونل های طویل تا مسافت ۶ کیلومتری فرصت برای سرمایه گذاری بیشتر در این معدن مهیاست و بنده به عنوان مدیرعامل معدن گل بانو بسیار زیاد از این موضوع استقبال خواهم کرد. به طوری که با در اختیار قرار دادن سایر تونل های فاقد زغال سنگ می توان توسعه بیشتر این مجتمع را رقم زد.در حال حاضر در این معدن ۲۰ نفر در بخش زغال سنگ و۳ نفر در بخش پرورش قارچ فعال هستند.

در حال حاضر تولید قارچ چقدر برآورد شده است؟

براساس پیش بینی های صورت گرفته از سوی کارشناسان در این معدن به ازای هر ۱۰۰ متر تونل نزدیک به ۵۰۰ کیلو در روز قارچ تولید خواهد شد به گونه ای که قارچ تولید شده از نوع دکمه ای بوده اما درخواست کاشت سایر بذرها که محصول و تناژ بالایی دارند در حال اقدام است.

آیا این معدن از مزیت های دیگری نیز برخوردار است؟

معادن زغال سنگ علاوه بر قارچ و سایر مسائل حاشیه ای عمده ترین تولیدکننده آب معدنی محسوب می شوند که در حال حاضر در این معدن ۲ نوع آب معدنی وجود دارد که یکی با گوگرد مخلوط است و برای استحمام در جهت از بین بردن عوارض پوستی مورد استفاده قرار می گیرد و دومین مورد در خصوص تولید آب معدنی بسیار گوارا با دارا بودن انواع مواد معدنی موثر در بدن بوده که آب معدنی گل بانو در خاورمیانه بسیار معروف است به طوری که سرمایه گذاران زیادی برای سرمایه گذاری در این مورد ابراز تمایل کرده اند و احتمالا تا پایان شهریور ماه سیستم تولید آب شرب معدن راه اندازی خواهد شد.

گفتنی است، آب آشامیدنی که از زغال سنگ عبور کرده و مورد استفاده مردم قرار می گیرد دارای مزایای بالایی بوده و جزو بهترین آب های آشامیدنی در دنیا محسوب می شود چراکه زغال سنگ یکی از تصفیه کننده ها و فیلتر ضد عفونی آب شناخته شده است. در همین راستا در صدد هستیم تا با راه اندازی تولید بهترین آب معدنی دنیا در معدن گل بانو خود را به جهانیان اثبات کنیم.

معدن زغال سنگ گل بانو در ۸۵ کیلومتری شمال شرق تربت جام با گستره ۴۰ کیلومتر مربع، ۵۸ هزار تن ذخیره معدنی و سالانه ۳ هزار تن استخراج دارد.

دیدگاهتان را بنویسید