شاخص کل بورس اوراق بهادار از زمان توافق تاریخی ایران با کشورهای 1+5 تا همین دیروز، نزدیک به سه هزار واحد افت کرده است. آن هم در زمانی که بسیاری از چشمها به تالار خیابان حافظ تهران بود تا پس از عبور از برخی ریسکهای سیاسی و دیپلماتیک، شاخصها روزبهروز رشد بیشتری داشته باشند. در اینباره دلایل زیادی مطرح میشود؛ برخی از کارشناسان حمایت نکردن دولت از بازار سرمایه را علت افت شاخص ذکر میکنند و برخی وضعیت نامناسب کسبوکار و رکود اقتصادی و کمبود نقدینگی را علت دیگر افت شاخص میدانند. اما در مقابل عدهای از کارشناسان بازار سرمایه معتقدند افت شاخص طبیعی است و جای نگرانی ندارد. این گروه از کارشناسان معتقدند بازار به مذاکرات عکسالعمل منفی نشان نداده است؛ ضمن اینکه قرار نبود در یک فضای اقتصاد واقعی اثر نتایج مثبت مذاکرات یک هفته تا 10 روز خود را نشان دهد بلکه نتایج لغو تحریمها شش ماه تا یکسال بعد خود را نشان میدهد. از این رو، دیدگاههای موجود بر این است که بازار بورس در حال تخلیه حباب معاملاتی است که در روزها و هفتههای پیش از توافق، با افزایش خوشبینیها به آینده اقتصاد ایران و به صورت کاذب ایجاد شده است.
جای نگرانی نیست
شاهین شایانآرانی، کارشناس ارشد بازار سرمایه در اینباره به فرهیختگان میگوید: «شاخص بورس قبل از توافق ایران با کشورهای 1+5 حدود 65 هزار واحد بود اما زمانیکه به سمت توافق پیش رفتیم فضای مثبتی بر بازار حاکم شد و سرمایهگذاران با طرح این موضوع که فضای مثبتی حاکم شده است، فرصتطلبانه برخورد کردند و شروع به خرید سهام کردند؛ همین موضوع علت آن شد تا قیمتها افزایش یابد و شاخص به 69 هزار واحد برسد اما بعد از توافق شاخص پایین آمد.»
وی ریزش سه هزار واحدی از ابتدای توافق تاکنون را تعبیر نادرستی خوانده و اضافه میکند: «شاخص نسبت به قبل از توافق یکی دو هزار واحد بالاتر است؛ این درحالی است که حولوحوش نتایج شاخص مثل کش بالاتر از حد نرمال رفت و هماکنون خود را اصلاح میکند.» شایانآرانی متذکر شد که نوسانات در حد 10 تا 20 درصد در فضای متلاطمی که چنین اتفاقی رخ داده، نرمال است و جای نگرانی نیست؛ به بیانی دیگر فضای کشمانند شاخص بورس در فضای مهم مذاکرات، کاملا طبیعی است.»
وی همچنین میگوید: «علاوهبر این بازار به مذاکرات عکسالعمل منفی نشان نداده است ضمناینکه قرار نبود در یک فضای اقتصاد واقعی اثر نتایج مثبت مذاکرات یک هفته تا 10 روز خود را نشان دهد بلکه نتایج لغو تحریمها شش ماه تا یکسال بعد خود را نشان میدهد.»
با تمام این اظهارات وی با بیاناینکه بازار به حالت تعادل رسیده است، میگوید: «بازار فعلا در حالت انتظار است اما پیشبینی میشود اگر اتفاقات عجیبوغریبی در اقتصاد رخ ندهد، تغییرات به سمت مثبت است و شاخص به تدریج ظرف هفتههای آینده افزایش خواهد یافت.»
شرایط فعلی بورس
حمید میرمعینی، کارشناس بازار سرمایه نیز درباره افت شاخص به فرهیختگان میگوید: «یکی از دلایل این است که هنوز نقدینگی در بانکها و پولهای بلوکه شده سپردهها در بانکها است که وارد بازار نشده است. علاوهبر این هنوز امنیت لازم برای سرمایهگذاران ناشی از اینکه رشد باثبات کم ریسک داشته باشد، ایجاد نشده است. این درحالی است که بازار باید بتواند حداقل بازدهی بازار پول و پذیرش حداقل ریسک در سرمایهگذاری خودش را پوشش دهد.» این کارشناس بازار سرمایه سه دلیل را برای ایجاد نشدن امنیت خاطر برای سرمایهگذاران ذکر میکند و درتوضیح آن میگوید: «اولا عرضههای سنگین از طرف شرکتهای حقوقی و سرمایهگذاری و سازمان خصوصیسازی موجب شده است ارزش پول در بازار گرفته شود و شاخص رشد نکند.
دوما اینکه مجامع سال 93 بهخوبی برگزار نشده است. نکته سوم اینکه حمایت خاصی نه الزاما تزریق نقدی از سوی دولت و سازمان بورس بعد از توافق برای تحرک بازار صورت نگرفته است؛ مثلا اگر دولت کاری کند که شرکتهای حقوقی فروشنده نباشند، کمک بزرگی به بورس خواهد بود.» وی ادامه میدهد: «تا زمانیکه نقدینگی به بازار تزریق نشود، رشد شاخص ایجاد نخواهد شد.»
دلایل افت شاخص
برخی کارشناسان بازار سرمایه نظر دیگری دراین باره دارند و دلایل متعددی را برای افت شاخص از بعد از توافق تاکنون ذکر میکنند.
علیمحمد جوادی، کارشناس بازار سرمایه به فرهیختگان میگوید: «قبل از مذاکرات که شاخص رشد کرده بود، بخشی از فعالان بازار بهویژه حقیقیها از محل اعتبار خرید کرده بودند تا سود را شناسایی کنند؛ برای همین هم بلافاصله به استقبال فروش رفتند و سود حاصل شده را شناسایی کردند.
همین موضوع علت آن شد تا شرایط فعلی برای شاخص بورس رقم بخورد.» این کارشناس بازار سرمایه کمبود نقدینگی در تمامی بازارها بهویژه بازار سرمایه را علت دیگر افت شاخص میداند و تاکید کرد: «این کمبود نقدینگی موجب شده است تا با وجود خوشبینی موجود، قیمتها رشد نکند. علاوهبراین بهنظر میسد کمبود نقدینگی موجب شده است که فعالان حقوقی بازار سرمایه برای ایفای تعهدات خود، زمانیکه بازار خوب میشود اقدام به فروش کنند تا بازار جان نگیرد.» آنطور که جوادی میگوید: «تصمیمات اقتصادی سریع و بطئی در اقتصاد موضوع دیگری است که میتواند تبعات منفی را برای بازار سرمایه ایجاد کند. البته دراین میان سود بالای بدون مالیات و بدون ریسک در بازار پول نیز کمک میکند تا پول از این بازار به بازار سرمایه حرکت نکند.»
آِیا وقت خرید سهام است
یک سوال در این میان باقی میماند؛ در روزهایی که شاخص بورس، با افت روبهرو میشود، آیا وقت خرید سهام است؟
برخی دیدگاهها بر این است که مهمترین دلیل برای سرمایهگذاری در بازار بورس، بلندمدت بودن آن است. بنابراین برای کسانی که در مدت زمان یکساله به این بازار نگاه میکنند، خرید سهام یک گزینه خوب است، چراکه قطعا بیش از نرخ سود بانکی، بازدهی عایدشان میشود؛ اما برای کسانی که قصد دارند روزانه خرید و فروش کنند، توصیه به خرید سهام نمیشود.
دیدگاهتان را بنویسید