34099

رونمایی از دلایل نوسان بورس

ک مرکز معتبر مشاور سرمایه‌گذاری برای نخستین بار دلایل نزول بورس را به‌صورت دقیق و علمی واکاوی کرد.

در این تحلیل که نسخه‌ای از آن در اختیار همشهری قرار گرفته، عوامل مؤثر بر نزول شاخص بورس مورد بررسی قرار گرفته و عمده‌ترین دلیل صعود بورس در سال 92کاهش ارزش پول ملی عنوان شده؛ ضمن اینکه تأثیر مصوبه مجلس برای افزایش قیمت خوراک پتروشیمی‌ها را تمام‌شده تلقی نکرده است.

به گزارش همشهری، به زعم فعالان بازار سرمایه مصوبه مجلس در جریان بررسی قانون بودجه سال93 مبنی بر افزایش نرخ خوراک شرکت‌های پتروشیمی تأثیر زیادی در نزول بورس داشته و ازجمله دلایل اصلی نزول بورس بوده است. روز یکشنبه احمد توکلی نماینده نام آشنای مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سخنان فعالان بازار سرمایه که مجلس را متهم ردیف اول در نزول شاخص‌های بورس می‌دانند اعلام کرد که نزول شاخص‌های بورس ربطی به مصوبه مجلس ندارد و همچنین صعود شاخص‌های بورس در سال 92ربطی به بخش واقعی اقتصاد نداشته و این رشد حبابی بوده است.

او در تشریح دلایل خود عواملی مانند انجام اقدامات ضد‌تورمی دولت، دعوت دولت از مردم برای سرمایه‌گذاری در بورس، اجرای نامشخص فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها و افزایش نرخ سود سپرده‌های بانکی را ازجمله دلایل نزول بورس برشمرد و اعلام کرد رشد شاخص‌های بورس طبیعی نبوده به این معنا که اقتصاد کشور در رکود به سر می‌برده و تولید در وضع مناسبی نبوده؛ با این استدلال رشد شاخص‌های بورس حبابی بوده است.

سخنان احمد توکلی در این‌باره ظرف 2روز گذشته به‌صورت غیرآشکار گفتمان انتقادی جدیدی را نسبت به نقش مجلس در نزول اخیر بورس شکل داد. بر این اساس شرکت مشاور سرمایه‌گذاری آوای آگاه در پاسخ به سخنان احمد توکلی به تشریح دلایل نزول بازار سهام در 6‌ماه گذشته پرداخت و نوشت: ماجرای نرخ خوراک بعد از نزول شاخص بورس شروع شد. بازار به دلایل دیگری سقوط خود را آغاز کرده بود. اعلام نرخ‌های جدید بهره مالکانه، افزایش چندبرابری نرخ خوراک پتروشیمی‌ها (مجموعه تصمیمات بودجه‌ای مجلس شورای اسلامی) و... به سرعت نزول بورس دامن زد و درآخر انتشار اوراق مشارکت با سررسید6ماهه نرخ 23درصدی سالانه زنجیره بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران راکامل کرد.

در ادامه این گزارش دلایل نزول بورس در 5دسته طبقه‌بندی شده و آمده است:

در تاریخ 8 بهمن‌ماه92 اعمال فرمولی برای قیمت‌گذاری خوراک پتروشیمی هادر کمیسیون تلفیقی مجلس مصوب شد. این در حالی است که اصلاح بازار از 23روز پیش شروع شده بود. واقعیت این است که این رایزنی‌ها پیش از بحث در کمیسیون تلفیق در بازار سرمایه مطرح بود، این نزول 23روزه همانگونه که ذکرشد دلایل متفاوتی داشت، یکی از این دلایل همین بحث نرخ خوراک پتروشیمی‌ها بوده است.

از تاریخ 8تا 15بهمن92 بازار دچار آشفتگی معاملاتی تأیید یا عدم‌تأیید و همچنین عدم‌تخمین در تعیین سود و زیان شرکت‌ها شد. طبیعی است در این حالت بازار هم روند صعودی و هم نزولی را تجربه خواهد کرد. در این چند روزه شاهد معاملات احساسی بودیم.

از تاریخ 15 تا 23بهمن گذشته با روشن شدن تصویب نرخ خوراک و رفع ابهام در این زمینه، صف‌های فروش سنگینی به‌وجود آمد، این در حالی است که شرکت‌های تولید‌کننده محصولات پتروشیمی 19بهمن با تعویقی چند روزه متوقف شده‌اند. درقبل و بعد از این تاریخ بازار تمایل داشت نزول کند. در ضمن دراین تاریخ بحث انتشاراوراق مشارکت باسررسید 6ماهه ونرخ 23درصداز طرف بانک مرکزی مطرح شد.

نزول شاخص تا 23بهمن و به‌عبارتی بهتر با احتساب تعطیلات تا 26بهمن ادامه می‌یابد. از روز شنبه 26بهمن بازار روند صعودی به‌خود می‌گیرد؛ این ذهنیت دربرخی از تحلیلگران ایجاد می‌شود که تأثیرافزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها در این روز به پایان رسیده است و اگر هم نزولی بعد از آن ایجاد شود حداقل مربوط به این موضوع نیست. این در حالی است که بازار به‌دلیل اعمال محدودیت در سفارش‌های فروش از تاریخ 26بهمن تکانه‌های مثبت جزئی را شاهد بود. با توجه به اینکه در این تاریخ سهام شرکت‌های پتروشیمی قابل معامله نبودند، طبیعی است که بازار با قانون جدید مقداری رشد کند؛ بنابر این به محض باز شدن نماد سهام شر کت‌های پتروشیمی در تاریخ 13اسفند اثر تصمیم افزایش نرخ خوراک دوباره در روند حرکتی بازار دیده می‌شود و این ریزش بار دیگر ادامه پیدا می‌کند.

در تاریخ 21 اسفند محدودیت سفارش‌های فروش برداشته شدکه این موضوع مقارن با پایان معاملات هفته شده است که معمولا در آن برهه از سال بازار سهام به‌صورت سنتی صعود می‌کند.این مشاور سرمایه‌گذاری در ادامه تحلیل خود به تشریح شرایط بازار سهام پس از تصویب افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها پرداخت و ادامه داد:بازار بعد از تصویب افزایش نرخ تا مدت‌ها ملتهب بود. وقتی به همه این عوامل در قالب یک زنجیره به هم پیوسته نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم بازار پس از تصویب افزایش قیمت خوراک پتروشیمی‌ها غافلگیر شد و در چند مرحله تا مرحله نزول پیش رفت. واضح است بعد از انتشار گزارش‌های جدید مالی شرکت‌های پتروشیمی که احتمالا سودشان به‌طور کامل پوشش داده نخواهد شد باز هم روی بازار سهام تأثیر خواهند داشت.

افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها در چند نوبت به بازار سرمایه ضربه وارد کرده است که این اتفاق را نمی‌توان تمام‌شده تلقی کرد.
مشاور سرمایه‌گذاری آوای آگاه تحلیل کرده است:از نظر بنیادی 8شرکت پتروشیمی و سرمایه‌گذاری حاضر در بورس اوراق بهادار تهران که متاثر از افزایش نرخ خوراک هستند، سودشان پس از این مصوبه 730میلیارد تومان کاهش یافته است.

اگر نسبت قیمت به در آمد p.e حدودا 6مرتبه راکه متوسط نسبت قیمت به درآمد فعلی بازار سهام است در این سود محاسبه کنیم متوجه می‌شویم از نظر بنیادی حدودا 4400میلیارد تومان از ارزش ذاتی بازارسرمایه به‌خاطر این 8شرکت پتروشیمی از بین رفته است.

این فقط برای شرکت‌های موجود در بورس است و شرکت‌های پتروشیمی فرابورس ضرر بیشتری به شاخص فرابورس زده‌اند. این مشاور سرمایه‌گذاری درادامه اینگونه نتیجه‌گیری کرده است: گران کردن نرخ خوراک شرکت‌های تولید‌کننده محصولات پتروشیمی تنها عامل ریزش 7‌ماه بازار نبوده اما یکی از عوامل مهـم در بروز این اتفاق است. بنابراین بااین نتایج می‌توان نظر توکلی در زمینه بی‌تأثیربودن افزایش نرخ خوراک درریزش شاخص راردکرد.

جهش ارزی و ارتباط آن با شاخص

در ادامه این تحلیل استدلال شده است:علت رشد نرخ ارز در مدت 9ماه (از آذر‌ماه90 تا مرداد91) به چند دلیل عمده صورت گرفت:

تحولات مربوط به سفارت انگلستان در تهران

مصوبه اتحادیه اروپا مبنی بر عدم‌خرید نفت از ایران

تنگ‌ترشدن دامنه تحریم‌های ظالمانه اتحادیه اروپا بر اقتصاد کشور در مدت مذکور

عدم‌انتشار اخبار مثبت از مذاکرات ایران با گروه 1+5 دراستانبول، بغداد و مسکو

وضعیت نگران‌کننده حاکم بر سوریه و احتمال شکل‌گیری جنگ داخلی در این کشور

همه این موارد نگرانی زیادی در شرایط اقتصادی کشور در مدت مذکور به‌وجود آورد و همین عامل نیز موجب رشد بیش از 70درصدی قیمت دلار در 9ماهه منتهی به مرداد‌ماه سال91 شد. عدم‌ثبات در اقتصاد کشور بدون تردید ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش داده و بازار بورس، به‌عنوان قلب تپنده اقتصاد در این شرایط نمی‌توانست روندی مخالف با شرایط اقتصادی کشور در پیش گیرد.

البته رشد نرخ ارز در این زمان با وجود نگرانی از شرایط سیاسی حاکم بر کشور، بر شاخص بورس تأثیر مثبت نیز داشته است به‌نحوی که روند رو به رشد شاخص از 7آذر‌ماه90 تا 28فروردین‌ماه91 توأم با رشد نرخ ارز ادامه پیدا کرد و برای این مدت، رشد 14درصدی (از 23977واحد تا 27389واحد) ثبت شده، اما پس از 28فروردین‌ماه91 و همزمان با به‌نتیجه نرسیدن مذاکرات استانبول روند حرکت شاخص بورس با نرخ دلار معکوس شد و این روند تا اواسط مرداد‌ماه ادامه پیدا کرد. بلافاصله بعد از فروکش‌کردن التهابات موجود در آن زمان به‌خصوص تحولات سوریه و روشن شدن تأثیر رشد نرخ ارز بر سود‌آوری شرکت‌ها شاهد بهبود ملموس بازار سرمایه و آغاز رشد قابل توجه شاخص بورس در آن مقطع بودیم.

شرکت‌های موجود در بازار سهام با بالا رفتن نرخ ارز هیچ تفسیر درستی از محاسبه مبلغ مابه‌التفاوت ایجادشده نداشته‌اند و بنابراین سرمایه‌گذاران نیز با پدیده جدیدی به اسم تسعیر ارز روبه‌رو شدند که برای آنها پر از ابهام بود. بعد از مدتی نسبتا طولانی شرکت‌ها درصورت سود و زیان خود این پدیده را به‌عنوان سود شناسایی کردند و روند رو به رشد بازار نیز بعد از آن اتفاق افتاد.
این گزارش ادامه می‌دهد:

باید توجه داشت در تمام دنیا کاهش ارزش پول ملی در یک کشور باعث رشد شاخص بورس آن کشور می‌شود. به‌عنوان مثال اخیرا کشور ژاپن(شینزوآبه) برای افزایش رشد اقتصادی تا 2درصد، ارزش ین را کاهش داد. در این دوره ارزش ین ژاپن در مقابل دلار آمریکا بیش از 50درصد کاهش یافت و در همین دوره شاخص بورس ژاپن نیز همین مقدار رشد کرده است. در واقع یکی از معیارهای مهم رشد (کاهش) شاخص بورس هر کشور نوسانات ارزش پول ملی آن کشور و اعمال سیاست‌های مالی و پولی حاکم برآن است.

مشاور سرمایه‌گذاری آوای آگاه در ادامه استدلال می‌کند:زمانی که دلار دولتی درایران 1226تومان بود. (پاییز 1391) و قیمت فروش محصولات شرکت‌ها براساس این دلار نرخ‌گذاری می‌شد، شاخص کل بورس تهران حدود 28000واحد بود. این درحالی است که در حال حاضر نرخ دلاربه 3100تومان رسیده است.

درواقع با تناسبی که بین دلار قدیم و جدید وجود دارد شاخص کل هم متناسب با همان نسبت رشد کرده است. با محاسبه این افزایش نرخ دلار به رقم 70000در شاخص بورس می‌رسیم که اگر فرمول شاخص رابدون درنظرگرفتن سودهای نقدی درآن محاسبه کنیم به همان عدد90هزارواحدی شاخص کل خواهیم رسید.بنابراین مشاهده می‌کنیم اتفاقاتی که دربازارسرمایه ایران پیش آمد، فقط مختص ایران نبوده و در هرکشوری که این رویه را در پیش می‌گیرد اتفاق‌می‌افتد.

دیدگاهتان را بنویسید