بستر دریا میزبان معدنکاران
دنیای معدن - گسترش و توسعه مداوم علوم و فناوری های نوین صنعتی و کاربرد آنها در زندگی روزمره باعث شده تا بسیاری از کشورها برای تامین مواد معدنی مورد نیاز صنایع به سمت بهره برداری از مواد معدنی موجود در دریاها و منابع آبی حرکت کنند.
در واقع میزان خلوص و عیار بالای ذخایر معدنی موجود در بستر دریاها با وجود نیاز این بخش به سرمایه گذاری بالا عامل اصلی در تمایل کشورها به سمت اکتشاف و استخراج مواد معدنی از دریاها بوده به گونه ای که در حال حاضر کشورهایی همچون کانادا، استرالیا، امریکا و... در این حوزه به نتایج چشمگیری دست یافته اند.
در کشور ما نیز به دلیل قرارگیری در خط وسیعی از نوار ساحلی جنوب و شمال امکان استفاده از ذخایر معدنی موجود در بستر دریاها فراهم است و در این زمینه از سوی کارشناسان سازمان زمین شناسی مطالعات مناسبی در زمینه اکتشاف معدنی دریایی انجام شده است . موضوعی که به اعتقاد مسئولان متولی حوزه اکتشاف کشور نیازمند توجه بیشتر و تخصیص بودجه مناسب است .
معاون اکتشافات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور درباره اکتشافات دریایی و اقدامات انجام شده از سوی این می گوید: با توجه به اینکه سازمان به ذخایر مواد معدنی گستره بزرگی را به خود اختصاص داده و علاوه بر خشکی در کف آب های آزاد و دریاها نیز به وفور یافت می شوند، از این رو بخشی به نام مدیریت دریایی در سازمان زمین شناسی برای انجام مطالعات در این حوزه در نظر گرفته شده است .
بهروز برنا ادامه داد: در مدیریت دریایی بخش های مختلفی مورد بررسی قرار می گیرد که یکی از این بخش ها مربوط به میزان صرفه اقتصادی اکتشافات معدنی دریایی است . همچنین در بخش های دیگر برای شناخت بستر دریاها و آب های آزاد از علوم زمین شناسی دریایی استفاده شده و به این ترتیب با در نظر گرفتن میزان پیش رویی آبها به سواحل نوع اقلیم و شرایط محیط مورد سنجش قرار می گیرد.
همچنین از دیگر مواردی که با تکیه بر زمین شناسی دریایی امکان پذیر است نوع قرارگیری رسوبات در سواحل و شرایط مورد نیاز برای ساخت اسکله است . ? انجام مطالعات در آب های آزاد معاون اکتشافات سازمان زمین شناسی با بیان اینکه انجام فعالیت های اکتشافی ذخایر معدنی نیازمند مطالعه و بررسی است افزود: سازمان زمین شناسی به عنوان متولی بخش اکتشاف اطلاعات قابل توجهی را در دریای خزر تا عمق 900 متری ، خلیج فارس تا عمق 100متری و دریای عمان تا عمق 200 متری به دست آورده است .
برنا در ادامه تاکید کرد: با توجه به اینکه بهروز برنا: سازمان زمین شناسی به عنوان متولی بخش اکتشاف اط لاعات قابل توجهی را در دریای خزر تا عمق 900 متری ، خلیج فارس تا عمق 100متری و دریای عمان تا عمق 200 متری به دست آورده است ا ز اهمیت اکتشافات دریایی گزارش می دهد آب ها در گذر زمان به سمت سواحل حرکت می کنند می توان با بررسی و انجام مطالعات زمین شناسی دریایی به اطلاعات و تاریخچه این مناطق دست یافت . زیرا در برخی موارد وجود منابع نفتی در بستر دریاها گزارش شده است .
از این رو می توان با توجه بیشتر به این موضوع نسبت به بهره برداری اصولی از این منابع اقدام کرده و از به وجود آمدن خطرات زیست محیطی برای آبزیان و دیگر موجودات جلوگیری کرد.
معاون اکتشافات سازمان زمین شناسی درباره نوع مواد معدنی موجود در بستر دریاها گفت : با توجه به تحقیقات انجام شده ذخایری از تیتانیوم ، آهن و... در بسترهای دریای خزر، دریای عمان و خلیج فارس یافت شده است . همچنین بررسی های انجام شده حاکی از وجود هیدرات های گازی به شکل یخ منجمد است که از ارزش بسیار بالایی برخوردارند. در واقع یک مترمکعب از هیدرات گازی حاوی بیش از یک هزار و 64 مترمکعب گاز متان است و همین امر نشان از ارزش بالای این کانی هاست که قابلیت استفاده در صنایع پتروشیمی را دارد.
او ادامه داد: هم اکنون برخی از کشورهای پیشرو در حوزه اکتشافات دریایی همچون کانادا، ژاپن ، امریکا، استرالیا و انگلیس با در اختیار داشتن تجهیزات و فناوری های روز دنیا و دسترسی به آب های آزاد به پیشرفت های قابل توجهی دست یافته اند. وی با عنوان اینکه دسترسی به آب های خلیج فارس ، دریای عمان ، دریای خزر و دریاچه های فصلی مزیتی بالا برای کشور در زمینه اکتشافات دریایی محسوب می شود گفت : درحال حاضر نیروهای فنی و متخصص در این حوزه فعال هستند. اما رشد و توسعه در این بخش نیازمند دراختیار داشتن تجهیزات و فناوری های نوین است که لازم است در تعامل با کشورهای پیشرو و دارای این فناوری ها زمینه ارتقای کشور را در اکتشافات دریایی فراهم کنیم .
تلاش برای رسیدن به جایگاه واقعی راضیه لک معاون مدیرکل برنامه ریزی و بودجه سازمان زمین شناسی نیز درباره اکتشافات دریایی و ضرورت آن به می گوید: پهنه های آبی یکی از جایگاه های مستعد برای دستیابی به منابع معدنی با ارزش به شمار می آید و می توان به موادی همچون تیتانیوم ، کروم ، طلا، ایلمنیت ، هماتت اشاره کرد. وی همچنین به ذخایر معدنی که در سواحل و برخی مناطق عمیق دریا وجود دارند اشاره کرد و گفت :
ذخایر عظیم کوارتز درپهنه های ساحلی ، منگنز، فسفات ، کبالت و نیکل در مناطق عمیق دریا از ظرفیت های با ارزشی هستند که امروزه در کشورهای پیشرفته مورد بهره برداری قرار می گیرند. لک در ادامه افزود: تاکنون در فلات قاره دریای عمان ، خلیج فارس تا مرزهای آبی و همچنین دریای خزر اقداماتی از سوی فعالان این حوزه انجام و گزارش ها و مقاله هایی ارائه شده است اما باید توجه کرد که در این حوزه همچنان جوان و در ابتدای راه هستیم . چرا که در حال حاضر کشورهای پیشتاز در این حوزه به اطلاعات قابل توجهی در آب های بین الملل و جنوبگان دست یافته اند به گونه ای که حتی با ایجاد ایستگاه های پژوهشی در قطب جنوب در تلاش برای استفاده از ذخایر معدنی این مناطق هستند. وی در ادامه افزود: کشور هند با اکتشاف و استخراج منابع عظیمی از منابع آهن و منگنز در اعماق بیش از 3000 متری اقیانوس هند، از منابع اقتصادی دریایی در آبهای آزاد بهره مند شده است .
در واقع براساس حقوق دریاها، استفاده از منابع اقتصادی دریایی متعلق به کشوری است که نسبت به اکتشاف مواد معدنی در منطقه مورد نظر اقدام کند. لک نیاز به سرمایه گذاری در این حوزه را یکی از ارکان اصلی و مهم دانسته و تاکید کرد: یکی از دلایل موفقیت کشورهای توسعه یافته در حوزه اکتشافات دریایی سرمایه گذاری های بزرگی است که در این حوزه انجام داده و اکنون نه تنها آب های کشور خود بلکه گامی فراتر گذاشته و به آب های بین الملل راه یافته اند.
همین کشورها در تلاش برای تجهیز و ورود به قطب جنوب هستند. وی معتقد است که پیشرفت در حوزه اکتشافات دریایی نیازمند توجه و تلاشی روز افزون است . چرا که در غیر این صورت در آینده نزدیک نه تنها جایگاهی در آب های بین الملل نخواهیم داشت بلکه با روند رو به رشد فناوری های دریایی ، برسی های زمین شناسی و شناسایی منابع اقتصادی دریایی آب های سرزمینی را نیز باید به کشورهای بیگانه سپرد.
به گفته این کارشناس اکتشاف وجود ذخایری همچون هیدرات های گازی ، نفت و گاز طبیعی و منابع معدنی موجود در اقیانوس ها از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار هستند و می توان با سرمایه گذاری در این بخش نسبت به تامین نیاز صنایع داخلی اقدام کرد.
دیدگاهتان را بنویسید