یک بام و دو هوای حقوق کارگری در معادن خصوصی و دولتی
دنیای معدن - مصائب و دشواری کار در معادن بر کسی پوشیده نیست.از این رو این پرسش مطرح است که آیا سختی کار در معدن باید در میزان دستمزد کارگران تاثیر بگذارد؟ در پاسخ به این پرسش، کارشناسان می گویند میزان حقوق کارگران براساس قانون کار تعیین می شود و قانون برای اینکه عدالت در دریافت دستمزدها رعایت شود، میزان ساعت کاری و دشواری کار در معادن را در نظر گرفته و برای آنها حقوق و مزایا در نظر می گیرد.
باید این نکته را در نظر داشت که دستمزد کارگرانی که در معادن زغال سنگ کار می کنند نسبت به دیگر معادن بیشتر است چراکه احتمال انفجار و از دست دادن جان کارگران در این معادن زیاد است.
مجلس پیگیرحقوق کارگران
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با معدن نامه گفت: توجه به معادن جزو برنامه های وزارت صنعت، معدن و تجارت و کمیسیون صنایع و معادن مجلس است و در بودجه هم در بعد درآمدی و هزینه ای به معدن توجه ویژه ای شده است.
ولی ملکی با تاکید بر اینکه کمیسیون اجتماعی مجلس پیگیر حقوق کارگران معادن ایران است اظهار کرد: می دانیم که کارگران معادن از نظر معیشتی وضعیت بدی دارند، به همین دلیل توجه به حقوق کارگران و معدنکاران در کمیسیون اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است که در برابر قانون کار و ضوابط موجود به وضعیت آنها رسیدگی می شود، البته قانون کار با جزییات به مسائل پرداخته است اما چنانچه برای کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم شکایت همراه با مستندات ارسال شود، در اولویت ما قرار خواهد گرفت.
معدنکاران ملزم به رعایت قانون کار
همچنین در این زمینه، محمد مجتهدزاده، رئیس کمیته زغال سنگ خانه معدن ایران، در گفت وگو با صمت، اظهار کرد: بهره برداران معادن موظفند بر اساس قانون کار دستمزد کارگران را پرداخت کنند. از آنجایی که کار و فعالیت در معادن زغال سنگ دشوار است، بهره برداران این معادن، خود را ملزم به رعایت قوانین کار می دانند. وی در ادامه با بیان اینکه شرایط اقتصادی حاکم بر کشور انگیزه کافی را برای معدنکاران ایجاد نمی کند، گفت: سختی کار در معادن زغال سنگ اثبات شده است و بهره برداران باید سختی کار را در محاسبات حق بیمه، دستمزد، سنوات و بازنشستگی پیش از موعود لحاظ کنند که این مهم در بیشتر معادن زغال سنگ رعایت می شودرئیس کمیته زغال سنگ خانه معدن ایران، با بیان اینکه مشاغل سخت و زیان آور مقررات ویژه ای دارند، تصریح کرد: اداره کار، قوانین و مصوبه های سختی کار را به بهره برداران ابلاغ کرده و در این مصوبه ها نحوه محاسبه ساعات کاری، اضافه کاری و بازنشستگی کارگران معدن تعیین شده است.
مبنای دوگانه محاسبه دستمزد کارگران
حمیدحاج اسماعیلی، کارشناس بازار کار نیز در گفت وگو با صمت، گفت: محاسبه دستمزد کارگران معدن ۲ مبنای کلی دارد؛ نخست اینکه حقوق کارگران معادن وابسته به دولت، در ردیف دستمزد برنامه و بودجه محاسبه می شود. دوم اینکه در ۲ دهه گذشته، بسیاری از معادن کشور به بخش خصوصی واگذار شدند و حقوق کارگران در این معادن، بر اساس قانون کار محاسبه می شود. وی با بیان اینکه دستمزد بنگاه های مشمول قانون کار، به وسیله شورای عالی کار محاسبه می شود، تصریح کرد: ۱۳ میلیون و ۷۰۰ هزار شاغل در سازمان تامین اجتماعی ثبت شده اند که در پایان هر سال، دستمزد این افراد برای سال آینده بر اساس مصوبه شورای عالی کار، بین کارگران، کارفرمایان و دولت، تعیین می شود. حاج اسماعیلی ادامه داد: طرح طبقه بندی مشاغل باید در بنگاه های اقتصادی که بیش از ۵۰ نیروی کار دارند، اجرا شود. این طرح تخصصی برای حقوق و مزایاست و در آن، تحصیلات، سمت و تجربه محاسبه می شود اما اگر کارگاهی کمتر از ۵۰ نیروی کار داشته باشد حداقل قانون کار برای آن محاسبه می شود. در این قوانین، یک نحوه محاسبه دیگر وجود دارد که مشمول مشاغل سخت و زیان آور است، به این معنا که اگر شغلی سخت باشد هم قانون
کار تاکیداتی بر آن دارد و هم شغل بر اساس مصوبه ها و آیین نامه ها محاسبه می شود.
این کارشناس بازار کار درباره حداکثر ساعت کاری مشاغل سخت و زیان آور، گفت: ۶ ساعت، حداکثر ساعت کاری کارگران معدن است. کار در معادن معافیت هایی را برای کارگران به همراه دارد؛ به عنوان مثال در زمان بازنشستگی برای آن معافیت های در نظر می گیرند، به این معنا که هر یک سال کار در معادن مساوی با ۶ماه سنوات ارفاقی است. به عبارت دیگر اگر کارگری در معدن ۲۰ سال کار کند با ۳۰ روز حقوق بازنشسته می شود. مزایای دیگر این است که نمی توان به این کارگران کار اضافی محول کرد و حق سختی کار، به ازای شرایطی که در کار دارند به آنها تعلق می گیرد. وی در ادامه بیان کرد: سختی کار به شرایط معدن بستگی دارد. اگر شرایط کاری شخصی در معدن ویژه بوده و وی دارای پست و مقامی باشد برای او امتیازهای ویژه در نظر می گیرند. همواره باید این نکته را در نظر گرفت که کار در معادن، بسیار دشوار و ریسک خطر، بالا و ایمنی در آن پایین است. حاج اسماعیلی در پاسخ به این پرسش که آیا نسبتی بین دستمزد کارگران و میزان خطر کار در معدن وجود دارد، گفت: معدنکاری جزو مشاغل سخت است. حوادث ناشی از کار در ایران در تمام بخش ها نسبت به کشورهای توسعه یافته ۴ برابر است. در این بین
علت های متعددی وجود دارد که یکی از آنها، رعایت نکردن استانداردها و ایمنی بهداشت در کارگاه هاست. به گفته این کارشناس بازار کار، بیشترین تلفات و حوادث در کارگاه های ساختمانی وجود دارد و درحال حاضر نظارت دقیق بر این فعالیت ها کمتر شده است. پس از کار در ساختمان، معدنکاری بیشترین تلفات جانی را به خود اختصاص داده است. پس از اینکه مسئولیت اداره معادن به بخش خصوصی واگذار شد، دولت استانداردها و نظارت ها را به درستی انجام نمی دهد، از این رو شاهد برخی حوادث در معادن هستیم. وی در پایان خاطرنشان کرد: بخش خصوصی برای اینکه از سوددهی بالا برخوردار باشد هزینه چندانی برای آموزش کارگران در نظر نمی گیرد و این عوامل باعث دیده شدن خطر در معادن شده است. کار در بنگاهی که فعالیت در آن همراه با خطر است باعث افزایش دستمزد کارگران می شود، از این رو در معادن باید شاهد پرداخت کمترین حقوق کارگری باشیم.
سخن آخر
در تمام جهان، کارگران معدن از حقوق و مزایای ویژه برخوردار هستند، در حالی که سخت ترین شغل جهان، در ایران حقوق و دستمزدی معادل مشاغل دیگر دارد. البته بنا به گزارش خبرنگار روزگار معدن، حال فیش های حقوقی کارگران معادن دولتی نسبت به معادن خصوصی بهتر است و کارگران دولتی با توجه به سختی کار، حقوق و مزایای ویژه دریافت می کنند.
اینجاست که باید گفت در شرایط فعلی اقتصادی که شاهد تورم در اقتصاد کشور هستیم باید تمهیدات ویژه ای برای کارگران معدن در نظر گرفته و میزان حقوق و دستمزد این کارگران با تساهل بیشتری محاسبه شود.
دیدگاهتان را بنویسید