119594

تداخل محدوده‌های معدنی، طومار مخلوط کوهی را در هم پیچید

دنیای معدن -آذربایجان‌شرقی با دارا بودن ۹۳ واحد فرآوری در سال‌های ۹۴ و ۶ ماه نخست سال ۹۵ حدود ۲۹۷ هزار و ۵۰۰ تن مخلوط کوهی را با دسترنج بیش از ۴۰۰ نفر فرآوری و به بازارهای مصرف روانه کرده‌اند تا ۴۲۷ معدن و محدوده این کانی با اشتغالزایی حدود ۵۵۰ نفر همچنان به فعالیت خود ادامه دهند.

معادنی که در شهرستان‌های مرند، تبریز و شبستر از غنای بیشتر نسبت به سایر شهرستان‌ها برخوردار است. این در حالی است که برداشت از این معادن در سال‌های قبل از واگذاری صدور مجوز پروانه بهره‌برداری آنها از استانداری به سازمان صنعت، معدن و تجارت استان بدون در نظر گرفتن شرایط و میزان برداشت و همچنین بررسی ایمنی‌های لازم صادر می‌شد که این امر هم‌اکنون مشکلات فراوانی را برای ساماندهی آنها ایجاد کرده است. تا قبل از ادغام سازمان صنایع و معادن با سازمان بازرگانی، صدور مجوز برای برداشت از معادن مخلوط کوهی (شن و ماسه و سنگ‌های کوهی) در اختیار استانداری‌های هر استان بود. معاون امور معادن و صنایع معدنی آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با صمت با اشاره به این موضوع ابراز کرد: متاسفانه مجوزهایی که در این زمینه در سطح استان صادر شده بودند بدون برنامه‌ریزی بوده و همین امر مشکلات فراوانی را در زمینه‌های مختلف ایجاد کرده است. به همین منظور سازمان صنعت، معدن و تجارت هم‌اکنون با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده به دنبال ساماندهی مجوزها و محدوده‌های برداشتی است. وجود حدود ۴۲۷ محدوده مخلوط کوهی دارای مجوز برداشت و پروانه بهره‌برداری در آذربایجان‌غربی باعث‌شده شهرستان‌های شبستر، تبریز، مرند و برخی دیگر از شهرستان‌ها به ترتیب علاوه بر در دست داشتن کیفیت کانی استخراجی در مجموع برای حدود هزار نفر به‌صورت مستقیم فرصت شغلی ایجاد کنند. مهرانگیز رحمانی با اشاره به این موضوع اظهار کرد: تاکنون ۵۵۰ مجوز برداشت برای سالانه ۵۰هزار متر مکعب از معادن مخلوط کوهی از سوی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان صادر شده که با توجه به ذخایر انبوهی استان در این زمینه، پیش‌بینی می‌شود حدود ۵۰ تا ۶۰ سال آینده قابلیت برداشت از این معادن وجود داشته باشد. این درحالی است که در سال‌های ۹۴ و ۹۵ حدود ۲۹۷ هزار و ۵۰۰ تن مخلوط کوهی از این معادن استخراج و فرآوری شده است. واحدهای فرآوری مهم‌ترین دستاورد ایجاد ارزش‌افزوده و جلوگیری از خام‌فروشی است که در هر استانی علاوه بر رونق بخشیدن به کیفیت محصول استخراجی، رونق مناسبی را به اقتصاد منطقه می‌دهد. رحمانی با پرداختن به این مطلب افزود: هم‌اکنون بیش از ۸۰ واحد فرآوری مخلوط کوهی که بیشتر آنها در کنار واحدهای معدنی استقرار دارند مشغول به فعالیت هستند که توانسته‌اند برای ۴۰۰ نفر به‌طور مستقیم اشتغالزایی داشته باشند. برخی از کانی‌های معدنی با توجه به نوع فرآوری، نیازمند منابع آبی فراوانی هستند که مخلوط کوهی نیز جزو آن دسته به‌شمار می‌رود. معاون امور معادن و صنایع معدنی آذربایجان‌شرقی این را گفت و ادامه داد: با توجه به مطرح بودن بحران کمبود آب در کشور، سعی شده با تصفیه و استفاده چند باره از منابع آبی در اختیار واحدهای فرآوری مخلوطی، تا حد زیادی مشکل کم‌آبی در این واحدها برطرف شود. این در حالی است که کمبود شدید منابع آبی، واحدهای مستقر در شهرستان مرند را با مشکلاتی روبه‌رو کرده اما خوشبختانه هیچ یک از آنها تاکنون تعطیل نشده‌اند. صدور مجوز و پروانه بهره‌برداری برای احداث و بهره‌برداری از واحدهای فرآوری مخلوط کوهی نیازمند گذراندن مراحل مهمی ازجمله چگونگی تامین منابع آبی است که این امر موجب شده سختگیری‌های زیادی در این زمینه در دستور کار سازمان صنعت، معدن و تجارت قرار گیرد. رحمانی در این‌باره افزود: در صورتی مجوزهای لازم در این زمینه صادر می‌شود که محل احداث واحد از نظر تامین منابع آبی و دستگاه‌های تصفیه آب با مشکلی روبه‌رو نباشد. نداشتن ایمنی لازم در معادن مخلوط کوهی مهم‌ترین مشکلی است که استخراج و بهره‌برداری از این معادن را دچار چالش‌های زیادی کرده است. متاسفانه در زمان صدور مجوز برای بهره‌برداری از این معادن توجه چندانی به ایمنی مورد نیاز در زمینه استخراج از این معادن نشده و همین امر باعث بروز برخی اتفاقات ناخواسته در این معادن شده است. به همین منظور سعی شده با ساماندهی و محدود کردن میزان برداشت از معادن قدیمی ایمن‌سازی آنها در دستور کار قرار بگیرد که در صورت تحقق این امر، علاوه بر افزایش میزان ایمنی، ساماندهی و میزان برداشت از این محدوده‌ها نیز به انجام خواهد رسید. البته استانداردسازی محصولات ماسه‌شویی‌ها که در بخش‌های قابل توجهی از آنها در بخش ساختمان‌سازی و پروژه‌های عمرانی مورد استفاده قرار می‌گیرند در اولویت‌های بعدی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان برای تحقق در دستور کار قرار گرفته است.


برنامه‌ریزی برای ساماندهی معادن
معادن مخلوط کوهی (شن و ماسه و سنگ‌های کوهی) با توجه به سست بودن کانی‌های در هم بافته شده این معادن به منظور رعایت ایمنی برداشت، از جایگاه ویژه‌ای برای جلوگیری از خطرهای احتمالی برخوردار است. رییس سازمان نظام مهندسی معدنی آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با صمت با بیان اینکه در سال‌های گذشته صدور مجوز برداشت از معادن مخلوط کوهی بدون در نظر گرفتن شرایط ایمنی صادر و در اختیار معدنکاران قرار داده می‌شد، اظهار کرد: با واگذاری صدور جواز برداشت از این معادن از سوی استانداری به سازمان صنعت، معدن و تجارت و سازمان نظام مهندسی معدنی صدور مجوزها در این زمینه براساس در نظر گرفتن شرایط معدن و نوع استخراج صادر می‌شود به گونه‌ای که با گذر از این فرآیند، نظارت‌های بعدی روی آنها اعمال خواهد شد. صدور مجوز برای استخراج کانی از معادن نیازمند برخی اقدامات اولیه مانند در نظر گرفتن موقعیت جغرافیایی معدن، نوع و چگونگی برداشت، تجهیزات مورد استفاده و در نظر گرفتن شرایط ایمنی است. فریدون جعفری‌تبریزی با تاکید بر این موضوع گفت: با واگذاری صدور مجوز برداشت از معادن مخلوط کوهی به سازمان‌های صنعت، معدن و تجارت و سازمان نظام مهندسی معدنی استان، برنامه‌ریزی‌های لازم به منظور تهیه نقشه‌های توپوگرافی، شناسایی و ساماندهی محدوده‌های معدنی در دستور کار قرار گرفته است. بررسی و نظارت ماهانه چگونگی برداشت از معادن شن و ماسه از مهم‌ترین دستاوردهای کنترل وضعیت و ساماندهی معادن است که جعفری‌تبریزی به آن اشاره کرد و گفت: در صورتی که هر یک از معادن به دلایل مختلف با مشکلی در زمینه برداشت یا ایمنی در کار روبه‌رو شوند با بازرسی‌های مداوم و پیگیری سعی در برطرف شدن آنها خواهد شد تا از اتفاق‌های احتمالی جلوگیری شود.

دیدگاهتان را بنویسید