توسعه فناوری در خدمت معیشت مردم
انقلاب تکنولوژیکی جدید و رشد صنعتی،کشورها را به اتحادیههای گسترده تبدیل کرد.این ویژگی بر سطح بالای فنآوری و توانمندی اقتصادی استوار است که اثر آن را می توان در صادرات کالا با فنآوری بالا و سهم آن از تجارت قدرتهای برتر مشاهده کرد.
جریان تجارت در میان کشورهای مختلف بستگی به تفاوتهای دانش تکنولوژیک این کشورها دارد. تجارت مصنوعات با فناوری بالا در حال حاضر ارزش افزوده بالایی را با خود به همراه دارد و ظرفیتهای یک کشور در پیشبرد فرایند تحقیق و توسعه را نشان میدهد و امکان توسعه دانش جدید در آن کشور برای تولید کالا و فروش آن در بازارهای جهانی را منعکس میکند. تمامی این موارد نشانههایی از افزایش کارایی، تقویت چرخه علم و دانش، بهبود بهرهوری و ارتقای شرایط رقابت پذیری یک کشور است. گذشته از این، فرایند مذکور باید بر جنبههای داخلی توسعه فناوری و آثار آن بر رفاه افراد در درون کشور هم تاکید کند. اما در ایران، در گذر از پیچ و خمِ دشواریهایِ مسائل اقتصادی کشور و تلاش دستاندرکاران برای رفع آن، اخبار متعددی از موفقیتهای فناورانه پژوهشگران کشور در حوزههای فناوریهای بالا همچون نانوتکنولوژی، فناوری صلحآمیز هستهای، صنایع هوا و فضا و … به گوش میرسد که از توانمندی نخبگان علمی کشور حکایت دارد. با وجود اینکه تحقیقات مذکور به نوبه خود از اهمیت بالایی برخوردار است، باید پرسید: دستاوردهای محققان کشور تا چه میزان بر ارتقاء کیفیت زندگی و افزایش رفاه آحاد جامعه اثرگذار بوده است .آنچه اهمیت دارد آن است که توسعه فناوری تا چه میزان در خدمت معیشت مردم و بهبود استانداردهای زندگی آنان قرار میگیرد. تنها تاکید کردن بر انتشار مقالات یا اجرای پروژههای تحقیقاتی در محیطهای آزمایشگاهی نمیتواند کشور را به این مهم رهنمون سازد (نویسنده با این موارد مخالف نیست بلکه آن را به تنهایی مفید نمیداند).ایران درحال حاضر با چند مشکل اساسی دست به گریبان است که آلودگی هوای کلان شهرها ناشی از کیفیت پایین خودرو و سوخت و درنتیجه عارضههای ناشی از آن، بالاترین آمار تصادفات جادهای در جهان و آمار مرگومیر ناشی از آن، آسیبپذیری از بلایای طبیعی همچون سیل و زلزله جملگی از مهمترین آنها بهشمار میآیند. تقریبا اکثر افراد جامعه ایرانی با مشکلات یادشده دست به گریبانند و آسیبهای فراوانی از این مشکلات متحمل شدهاند. میتوان پرسید دستاوردهای فناورانه تا چه میزان در حل این مشکلات موثر است؟ آیا اولویتهای پژوهشی کشور در حوزه فناوریهای پیشرفته در مسیر بهبود استاندارد زندگی مردم قرار دارد؟ هر یک از مخاطبین پس از خواندن متن، میتوانند در خصوص این سوالات قضاوت کنند و نویسنده پاسخی برای آنها ارایه نمیکند. میتوان تاکید کرد تا زمانیکه دستاوردهای فناورانه به حل مشکلات بیانشده ختم نشود، نمیتواند به ارتقاء سطح معیشت مردم کمک چندانی کند؛ زیرا در دنیای امروزی توسعه فناوری پایدار نخواهد ماند، اگر در خدمت توسعه انسانی، استانداردهای زندگی و توسعه پایدار قرار نگیرد. از این رو پیشنهاد میشود سیاستگذاریها و مشوقها بهگونه ای ساماندهی شوند که بتوان به این هدف دست یافت.
دیدگاهتان را بنویسید