اعتماد؛ ارزشمندترین ذخیره ایران

اگر به مناسبت روز خبرنگار از من بپرسند ارزشمندترین ذخیره ایران چیست، احتمالا انتظار دارند از سنگ‌آهن، مس، طلا یا عناصر نادر خاکی نام ببرم اما پاسخ من چیز دیگری است. بزرگ‌ترین معدن ایران، اعتماد است. ممکن است این جمله در نگاه اول اغراق‌آمیز به نظر برسد، اما تجربه توسعه در جهان چیز دیگری می‌گوید. کشورهای بسیاری بوده‌اند که منابع طبیعی فراوان داشته‌اند، اما به توسعه نرسیده‌اند؛ و کشورهایی نیز بوده‌اند که با منابعی بسیار کمتر، به قدرت‌های صنعتی جهان تبدیل شده‌اند. تفاوت، در میزان ذخایر نبوده؛ در کیفیت حکمرانی خلاصه می‌شود. در نهایت، هیچ معدن، هیچ کارخانه و هیچ سرمایه‌گذاری، مستقل از اعتماد عمل نمی‌کند. اعتماد است که سرمایه را به حرکت درمی‌آورد، ریسک را قابل پذیرش می‌کند، مشارکت بخش خصوصی را افزایش می‌دهد، اصلاحات دشوار را ممکن می‌سازد و جامعه را با مسیر توسعه همراه می‌کند.

به همین دلیل، معتقدم امروز رقابت واقعی کشورها، بیش از آنکه بر سر منابع طبیعی باشد، بر سر کیفیت تصمیم‌هایی است که درباره منابع طبیعی خود می‌گیرند. اما تصمیم خوب چگونه شکل می‌گیرد؟ پاسخ ساده است؛ تصمیم خوب از گفت‌وگوی خوب حاصل می‌شود. هیچ تصمیم مهمی در خلأ گرفته نمی‌شود. تصمیم‌ها محصول تبادل اندیشه، نقد، تجربه، داده و شنیدن دیدگاه‌های متفاوت هستند. هر جا این چرخه ضعیف شود، حتی بهترین کارشناسان نیز نمی‌توانند بهترین تصمیم‌ها را بگیرند. از همین جا، نقش رسانه تخصصی آغاز می‌شود. رسانه تخصصی، روابط عمومی صنعت و مخالف دائمی آن نیست. رسانه تخصصی، بخشی از نظام حکمرانی صنعت است؛ زیرا کیفیت گفت‌وگو را ارتقا می‌دهد. خبر، به‌تنهایی توسعه ایجاد نمی‌کند. خبر می‌تواند آگاهی‌بخش باشد، اما فهم است که توسعه می‌آفریند. رسانه عمومی معمولاً به این پرسش پاسخ می‌دهد که «چه اتفاقی افتاد؟»

رسانه تخصصی باید یک قدم جلوتر برود و پاسخ دهد که «چرا این اتفاق افتاد؟»، «چه پیامدی خواهد داشت؟» و «راه‌حل چیست؟» این همان تفاوتی است که میان اطلاع‌رسانی و تصمیم‌سازی وجود دارد. در صنعت معدن و فولاد، پروژه‌ها با افق‌های بیست و سی‌ساله تعریف می‌شوند. طبیعی است که گفت‌وگو درباره چنین صنعتی نیز نباید محدود به خبرهای روزانه باشد. صنعتی که آینده را می‌سازد، به رسانه‌ای نیاز دارد که آینده را نیز ببیند.

امروز بیش از هر زمان دیگری به رسانه‌هایی نیاز داریم که بتوانند میان دولت، بخش خصوصی، دانشگاه، سرمایه‌گذاران و جامعه زبان مشترک ایجاد کنند. رسانه‌ای که تنها خبر منتشر کند، وظیفه خود را انجام داده است؛ اما رسانه‌ای که فهم مشترک ایجاد کند، به توسعه کشور کمک کرده است. در یک سال گذشته، ایراسین کوشیده است تا نه با رقابت بر سر سرعت انتشار اخبار، بلکه با تلاش برای گسترش گفت‌وگوی تخصصی، پرداختن به مسائل بنیادین معدن و فولاد و نزدیک‌تر کردن دیدگاه‌های بازیگران این حوزه در همین مسیر حرکت کند. این مسیر، به باور من، ارزشمندتر از هر رقابت رسانه‌ای است؛ زیرا در نهایت، کیفیت توسعه صنعتی، از کیفیت گفت‌وگوی صنعتی جدا نیست.

روز خبرنگار، فرصتی است برای قدردانی از کسانی که تنها خبر نمی‌نویسند، بلکه به فهم بهتر واقعیت کمک می‌کنند. خبرنگاران حوزه معدن و فولاد، اگر با دانش، استقلال و انصاف قلم بزنند، در حقیقت در ساختن آینده این صنعت سهیم هستند. این روز را به همه خبرنگاران کشور، به‌ویژه خبرنگاران حوزه معدن و فولاد، صمیمانه تبریک می‌گویم و برای آنان آرزوی توفیق دارم.

در پایان، مایلم همان جمله آغازین را دوباره تکرار کنم؛ زیرا باور دارم آینده صنعت ایران نیز در همین جمله خلاصه شده است: بزرگ‌ترین معدن ایران، نه در دل کوه‌ها، بلکه در دل مردم است. نام آن، اعتماد است.

*رئیس هیئت‌مدیره هلدینگ سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات