راز کاهش تب میلگرد

 اما حالا در واپسین روزهای اردیبهشت، همان بازار پرهیجان وارد فضایی آرام‌تر شده است؛ قیمت‌ها دیگر مانند فروردین جهش نمی‌کنند، معاملات کاهش یافته و بسیاری از خریداران منتظر اخبار جدید سیاسی و اقتصادی هستند. این تغییر رفتار بازار، این پرسش را ایجاد کرده که چرا روند صعودی میلگرد متوقف شده است؟ آیا بازار وارد مسیر نزولی شده یا ثبات قیمت‌ها آرامش قبل از توفان است؟ بررسی داده‌ها و تحلیل‌های منتشرشده از سوی فعالان و رسانه‌های اقتصادی داخلی نشان می‌دهد مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، روانی و سیاسی، همزمان باعث فروکش‌ التهاب بازار آهن شده‌اند.

پایان موج‌های خرید هیجانی؟

در فروردین امسال، بازار آهن و به‌ویژه میلگرد تحت‌تاثیر موجی از خریدهای هیجانی قرار گرفت. بسیاری از خریداران، اعم از انبوه‌سازان، واسطه‌ها و حتی مصرف‌کنندگان خرد، با تصور ادامه افزایش قیمت‌ها، خریدهای خود را جلو انداختند. همین رفتار، سرعت رشد قیمت‌ها را بیشتر کرد و بازار را وارد چرخه‌ای از افزایش انتظارات تورمی کرد.

فعالان بازار آهن معتقدند بخش مهمی از افزایش قیمت ابتدای سال، ناشی از رشد واقعی تقاضای مصرفی نبوده است، بلکه این نوسانات حاصل ترس از گران‌ترشدن کالا در هفته‌های آینده بود. دنیای اقتصاد نیز در گزارش‌های متعددی، التهاب بازار آهن را نتیجه تحولات سیاسی و اقتصادی قلمداد کرده است. در چنین شرایطی، هر رشد قیمتی خود به عاملی برای خرید بیشتر تبدیل شد و بازار را از تعادل خارج کرد. اما این وضعیت دوام چندانی نداشت. با عبور از نیمه اردیبهشت، بسیاری از خریداران احساس کردند قیمت‌ها به سقف کوتاه‌مدت رسیده و احتمال جهش دوباره در کوتاه‌مدت کاهش یافته است. همین موضوع باعث شد تب خرید فروکش کند. با این حال، هنوز حجم معاملات بسیار بالا است. قیمت میلگرد گارد صعودی دارد اما از شیب افزایش قیمت‌ها کاسته شده است.

رکود ساخت‌وساز

یکی از مهم‌ترین دلایل آرام‌شدن بازار میلگرد را باید در وضعیت واقعی بخش ساختمان جست‌وجو کرد. اگرچه در ظاهر قیمت‌ها در ماه‌های اخیر رشد داشته، اما بازار ساخت‌وساز همچنان در رکود به‌سر می‌برد و پروژه‌های عمرانی و ساختمانی با سرعت مطلوب پیش نمی‌روند. کارشناسان حوزه فولاد می‌گویند تقاضای واقعی برای میلگرد هنوز به سطحی نرسیده که بتواند از افزایش مداوم قیمت‌ها حمایت کند. در واقع، بخش بزرگی از تقاضای ابتدای سال، تقاضای سرمایه‌ای و احتیاطی بوده است. در هفته‌های اخیر، کاهش قدرت خرید سازندگان، افزایش هزینه‌های ساخت و ابهام در آینده بازار مسکن باعث شده بسیاری از پروژه‌ها با احتیاط بیشتری ادامه پیدا کنند. همین مساله موجب کاهش سفارش‌ها در بازار آهن شده است. به بیان دیگر، بازار میلگرد در حالی با رشد قیمت مواجه شد که موتور اصلی مصرف آن، یعنی ساخت‌وساز، همچنان با ضعف روبه‌رو است؛ تناقضی که در نهایت خود را به شکل آرامش و کاهش موقت التهاب بازار نشان داد.

 

نقش تکراری دلار در بازارها

نرخ ارز همچنان مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر بازار فولاد ایران محسوب می‌شود. در فروردین و اوایل اردیبهشت، افزایش قیمت دلار باعث شد فعالان بازار آهن نیز قیمت‌های خود را بالا ببرند. حتی در مقاطعی، رشد قیمت میلگرد سریع‌تر از رشد واقعی هزینه‌های تولید بود؛ زیرا بازار تحت تاثیر انتظارات تورمی حرکت می‌کرد. اما از نیمه دوم اردیبهشت، نوسانات دلار تا حدی کاهش یافت و بازار ارز وارد مرحله‌ای کم‌تنش‌تر شد. همین ثبات نسبی، اثر روانی قابل‌توجهی بر بازار آهن گذاشت. وقتی دلار هر روز رکورد جدیدی ثبت نکند، فروشندگان نیز با احتیاط بیشتری قیمت می‌دهند و خریداران از ترس جا ماندن از بازار، خرید هیجانی انجام نمی‌دهند. در نتیجه، بازار به سمت تعادل نسبی حرکت می‌کند. برخی تحلیلگران معتقدند اگر نرخ ارز دوباره وارد مدار صعودی شدید شود، بازار میلگرد نیز بار دیگر واکنش افزایشی نشان خواهد داد؛ اما فعلا آرامش نسبی ارز، یکی از مهم‌ترین دلایل سکون بازار آهن است. به عبارت دیگر فعالان بازار آهن منتظر کشف اطلاعات جدیدی هستند تا دوباره برای خرید میلگرد دست به کار شوند.

کاهش نگرانی میلگرد بازان

در هفته‌های ابتدایی سال، نگرانی‌هایی درباره محدودیت انرژی کارخانه‌های فولادی، کاهش تولید و احتمال کمبود عرضه وجود داشت. این نگرانی‌ها تا حدی باعث شد برخی خریداران برای تامین موجودی خود عجله کنند. اما در هفته‌های اخیر، وضعیت عرضه باثبات‌تر شده است. بسیاری از کارخانه‌ها تولید خود را ادامه داده‌اند و بازار نشانه‌ای از کمبود شدید کالا مشاهده نکرده است. همچنین برخی سیاست‌های تنظیمی و کنترل صادرات فولاد نیز باعث شد بخشی از عرضه در بازار داخلی باقی بماند. فعالان بازار می‌گویند وقتی خریداران مطمئن باشند کالا در بازار وجود دارد، دیگر تمایل چندانی برای خریدهای شتاب‌زده ندارند. همین موضوع به کاهش التهاب بازار کمک کرده است.

اکنون روند بازار میلگرد به تحولات سیاسی- اقتصادی آینده بستگی دارد. هنوز خریداران و فروشندگان با احتیاط بیشتری عمل می‌کنند. بسیاری از خریداران عمده در حال حاضر خریدهای خود را به تعویق انداخته‌اند تا وضعیت متغیرهایی مانند نرخ ارز، تحولات سیاسی، سیاست‌های صادراتی و شرایط پروژه‌های عمرانی روشن‌تر شود. در مقابل، فروشندگان نیز به دلیل نگرانی از افزایش هزینه‌های آینده، تمایل ندارند کاهش شدید قیمت اعمال کنند. نتیجه این وضعیت، بازاری کم‌معامله اما با ثبات است.

بخش مهمی از فعالان بازار معتقدند آرامش فعلی به معنای آغاز سقوط قیمت‌ها نیست. هزینه تولید فولاد همچنان بالاست، قیمت شمش در سطوح قابل‌توجهی قرار دارد و ریسک‌های اقتصادی و ارزی همچنان پابرجاست. از سوی دیگر، صنعت فولاد ایران همچنان با چالش‌هایی مانند محدودیت انرژی، هزینه حمل‌ونقل، نوسان مواد اولیه و نااطمینانی‌های سیاسی روبه‌رو است. این عوامل اجازه نمی‌دهند بازار به‌راحتی وارد فاز کاهش شدید قیمت شود. در واقع، بسیاری از کارشناسان وضعیت فعلی را اصلاح موقت در میانه روند صعودی توصیف می‌کنند؛ بازار در حال ارزیابی شرایط جدید است و منتظر تعیین تکلیف متغیرهای کلیدی اقتصاد کشور مانده است.

آرامش قبل از توفان؟

آنچه امروز در بازار میلگرد دیده می‌شود، بیش از هر چیز نشانه خستگی بازار پس از یک دوره التهاب شدید است. خریداران محتاط شده‌اند، فروشندگان با تردید قیمت‌گذاری می‌کنند و بازار وارد مرحله‌ای از سکون نسبی شده است. با این حال، آینده بازار همچنان به متغیرهایی وابسته است که خارج از بازار آهن تعیین می‌شوند؛ اگر دلار دوباره صعودی شود یا محدودیت‌های تولید افزایش یابد، احتمال بازگشت نوسانات وجود دارد. اما اگر رکود ساخت‌وساز ادامه پیدا کند و بازار ارز در وضعیت باثبات باقی بماند، بازار میلگرد ممکن است وارد دوره‌ای طولانی‌تر از آرامش و نوسان محدود شود. اکنون آنچه مشخص است این است که بازار آهن پس از شوک‌های سنگین ابتدای سال، نفس تازه می‌کند؛ بازاری که هنوز از ریسک خالی نشده، اما حداقل در مقطع کنونی به طور موقت از تب تند گرانی فاصله گرفته است.