غولهای فولادی در تقابل با جنگ/ بازگشت «فولاد» و «فخوز» یک سال زمان میبرد
دنیای معدن: در پی تهاجمات اخیر به گلوگاههای اقتصادی کشور، صنعت فولاد به عنوان یکی از ستونهای ارزآوری و تأمین مواد اولیه صنایع پائیندست، هدف حملات قرار گرفت که طی آن ۵ شرکت بزرگ فولادی با مجموع ارزش بازار ۶۰۰ همت دچار خسارات جدی و توقف خطوط تولید شدند.
به گزارش دنیای معدن از فولادبان، در پی حملات اخیر به زیرساختهای اقتصادی کشور، صنعت فولاد بهعنوان یکی از مهمترین بخشهای ارزآور، بیشترین توجه را به خود جلب کرده است؛ بهطوریکه پنج شرکت بزرگ فولادی با مجموع ارزش بازار حدود ۶۰۰ همت هدف قرار گرفتند و بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولیدی آنها از مدار خارج شده است. بیشترین کاربرد فولاد در صنایع خودروسازی، ساختمان سازی، لوازم آشپزخانه و لوازم خانگی، تجهیزات مکانیکی، صنایع دریایی و الکترونیکی مورد استفاده قرار میگیرد.
در میان این شرکتها، فولاد مبارکه اصفهان بهعنوان بزرگترین تولیدکنندۀ فولاد کشور، در دو نوبت مورد حمله قرار گرفت. در حملۀ نخست بخشی از زیرساختها آسیب دید، اما در حمله دوم تقریباً تمامی خطوط تولیدی این مجموعه با اختلال مواجه شد. این شرکت با ارزش بازار حدود ۵۰۳ همت و ظرفیت تولید سالانه میلیونها تن فولاد و محصولات پاییندستی، یکی از ارکان اصلی زنجیرۀ فولاد کشور محسوب میشود. فولاد مبارکه اصفهان ظرفیت تولید بیش از ۱۲٫۸۵ میلیون تن آهن اسفنجی، ۱۲٫۵ میلیون تن فولاد و همینطور ۶٫۸میلیون تن نورد گرم را داراست. بیش از ۶۰ هزار نفر پرسنل و پیمانکار در فولاد مبارکه اصفهان مشغول به فعالیت هستند. این شرکت بزرگترین تولیدکنندۀ ورقهای فولادی تخت در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا و همینطور بزرگترین تولیدکنندۀ آهن اسفنجی در جهان است. فولاد مبارکه اصفهان یک زنجیرۀ کامل فولادی است که از سنگ تا رنگ، فرآیند تولید فولاد را بهصورت کامل در داخل کشور به انجام میرساند. علاوه بر این در زمینه صادرات نیز فولاد مبارکه اصفهان یکی از پیشتازان صادرات فولاد در کشور است. حالا این مجتمع بزرگ فولادی کشور بر اثر حمله دشمن آمریکایی صهیونی خطوط تولید خود را از دست داده است. به گفتۀ روابط عمومی فولاد مبارکه حداقل یکسال تا بازگشت کامل فولاد به زنجیره تولید زمان نیاز است.
در ادامه این حملات، فولاد خوزستان نیز بهعنوان یکی دیگر از تولیدکنندگان بزرگ فولاد خام کشور، هدف قرار گرفت. این شرکت که با نماد «فخوز» در بازار سرمایه شناخته میشود، پس از دو مرحله حمله، بهطور کامل از مدار تولید خارج شده است. فولاد خوزستان با تولید شمش و اسلب، نقش کلیدی در تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی دارد و در حوزۀ صادرات نیز از بازیگران مهم بهشمار میرود. محصولات تولیدی فولاد خوزستان شامل بیلت و اسلب میشود که بهعنوان مادۀ اولیه تولید سایر مقاطع فولادی به کارخانههای دیگر به فروش میرسد. از منظر صادرات شرکت فولاد خوزستان در مقاطعی گوی سبقت صادرات را حتی از فولاد مبارکه اصفهان نیز ربوده است. طبق برآوردها، بازگشت این مجموعه نیز به شرایط عادی تولید حداقل یک سال زمان خواهد برد.
شرکت فولاد آلیاژی ایران با نماد «فولاژ» از دیگر تولیدکنندگان فولاد کشور بود که در این جنگ آسیب دید. ارزش بازار این شرکت به میزان ۱۸٫۵ همت است. فولاد آلیاژی عمدتا در صنایع هوایی و فضایی، خودروسازی، ساختمانی و تولید ابزار آلات کاربرد دارد. فولاد کویر چهارمین تولیدکننده فولاد کشور بود که در جنگ تحمیلی سوم مورد حمله دشمن قرار گرفت. فولاد کویر که در بازار سهام با نماد «کویر» شناخته میشود با ارزش بازار ۸٫۲ همتی در تابلوی بورس ارزش گذاری شده است. این شرکت بزرگترین تولیدکننده میلگرد شاخه و کلاف در کشور است که در حال حاضر ۱۰ درصد از میلگرد کشور را تامین میکند. فولاد هرمزگان نیز که در بورس تهران با نماد «هرمز» شناخته میشود و ارزش بازار ۲۱ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومانی را داراست، در این جنگ مورد حمله دشمن متجاوز قرار گرفت. این شرکت که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فولاد در ایران بوده و در منطقه ویژه اقتصادی بندرعباس واقع شده است سهم بالایی از بازار میلگرد و اسلب فولادی در اختیار دارد.
کارشناسان بر این باورند که هر واحد صنعتی آسیبدیده برای بازگشت به ظرفیت کامل، دستکم به سه ماه زمان نیاز دارد، اما در مورد برخی واحدهای بزرگ فولادی، این بازه به یک سال یا حتی بیشتر افزایش یافته است. از آنجا که صنعت فولاد تأمینکنندۀ اصلی مواد اولیه برای بیش از ۱۵ صنعت پاییندستی است، اختلال در این بخش میتواند بهطور مستقیم بر کل زنجیرۀ تولید و اشتغال کشور اثر بگذارد.
در کنار فولاد، صنعت پتروشیمی نیز بهعنوان بزرگترین بخش ارزآور اقتصاد ایران، هدف حملات گسترده قرار گرفت. برآوردها نشان میدهد ۱۰ شرکت بزرگ پتروشیمی با مجموع ارزش بازار بیش از ۱۱۸۹ همت آسیب دیدهاند. در این میان، مجتمعهایی مانند پتروشیمی پردیس و پتروشیمی نوری با توقف یا اختلال در خطوط تولید مواجه شدند. همچنین آسیب به زیرساختهای تأمین انرژی مانند مبین انرژی خلیج فارس و مجتمعهای یوتیلیتی، باعث توقف زنجیرهای در برخی واحدها از جمله پتروشیمی آریاساسول شده است.
منطقه ماهشهر نیز بهعنوان یکی از قطبهای اصلی پتروشیمی کشور، با آسیب گسترده مواجه شد. مجتمعهایی مانند پتروشیمی بندرامام، پتروشیمی مارون، پتروشیمی اروند و پتروشیمی بوعلی سینا از جمله واحدهایی هستند که در این حملات دچار اختلال یا توقف تولید شدند.
در بخش پالایشی نیز دو پالایشگاه مهم کشور هدف قرار گرفتند. در پالایشگاه تهران (شتران)، اگرچه انبارهای نفت دچار آتشسوزی شد، اما خطوط تولید آسیب جدی ندید. همچنین پالایشگاه لاوان با آسیبهایی مواجه شد که طبق اعلام مسئولان، طی دو ماه بخش عمدۀ ظرفیت آن بازیابی خواهد شد.
در استان مرکزی نیز دو واحد صنعتی ماشینسازی اراک و صنایع آذراب در آستانه آتشبس هدف قرار گرفتند و خطوط تولید آنها متوقف شد.
در مجموع، حملات اخیر به ۳۱ شرکت بزرگ بورسی با ارزشی بالغ بر ۲۲۲۶ همت، نشاندهندۀ تمرکز بر گلوگاههای اقتصادی کشور است. این شرکتها علاوه بر نقش کلیدی در تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی، سهم بالایی در ارزآوری کشور دارند و آسیب به آنها، بهویژه در کوتاهمدت، پیامدهای قابلتوجهی برای اقتصاد ایران به همراه خواهد داشت.
با تداوم نااطمینانیهای سیاسی و امنیتی، چشمانداز بازگشت سریع این صنایع به شرایط عادی همچنان مبهم است و بازارها نسبت به تداوم اختلال در تولید و صادرات، ارزیابی محتاطانهای دارند.
دیدگاهتان را بنویسید