استفاده کارآمد از آب در مدیریت باطلهها؛ فناوریهای جدید و استراتژیهای زیست محیطی برای آینده
دنیای معدن: بحران آب، امروز به یکی از مهمترین چالشهای صنایع معدنی و فولادی در مناطق خشک و نیمهبیابانی تبدیل شده است؛ جایی که توسعه صنعتی، حفظ منابع طبیعی و مسئولیتهای اجتماعی باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
یادداشت | مجید شاهقاسی، رئیس کارخانه فیلتراسیون و آبگیری از باطله سیمیدکو
بحران آب، امروز به یکی از مهمترین چالشهای صنایع معدنی و فولادی در مناطق خشک و نیمهبیابانی تبدیل شده است؛ جایی که توسعه صنعتی، حفظ منابع طبیعی و مسئولیتهای اجتماعی باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
در چنین شرایطی، استفاده از فناوریهای نوین آبگیری از باطلهها و بازگردانی آب به چرخه تولید، نهتنها یک ضرورت فنی و اقتصادی، بلکه بخشی از رویکرد توسعه پایدار در صنایع معدنی محسوب میشود.
شرکت صنعتی و معدنی توسعه فراگیر سناباد "سیمیدکو" با احداث کارخانه فیلتراسیون و آبگیری از باطله، گامی مهم در مسیر مدیریت بهینه مصرف آب، کاهش اثرات زیستمحیطی و افزایش بهرهوری منابع برداشته است؛ اقدامی که سالانه میلیونها مترمکعب آب را به چرخه تولید بازمیگرداند و نقش موثری در صیانت از منابع آب زیرزمینی منطقه ایفا میکند.
استفاده کارآمد از آب در مدیریت باطلهها؛ فناوریهای جدید و استراتژیهای زیست محیطی برای آینده
| بخش اول |
امروزه، بسیاری از پروژههای بزرگ استخراج سنگ آهن در مناطق بیابانی با آبوهوای بسیار خشک، سنگ آهن را با نرخ تولید بالا فرآوری میکنند؛ در بیشتر موارد نزدیک به بیش از ۱۰ هزار تن در روز که منجر به تولید مقادیر زیادی باطله میشود که معمولاً به صورت هیدرولیکی و با استفاده از آب شیرین تولید و به تاسیسات ذخیرهسازی باطله منتقل میشود.
با توجه به آبوهوای خشک، کمبود آب، نیازهای جامعه و محدودیتهای زیست محیطی در این مناطق، استفاده کارآمد از آب در کارخانجات فرآوری سنگ آهن به شدت مورد توجه قرار گرفته است. به همین دلیل، تامین آب بهعنوان یکی از عوامل محدودکننده برای تعریف پروژههای جدید و گسترش پروژههای موجود شناخته میشود.
جایگزینهای جدید تامین آب، مانند بازیابی آب از باطلهها، تصفیه فاضلاب شهری و شیرینسازی آب دریا، نشاندهنده استراتژیهای توسعهیافته توسط صنایع معدنی برای مقابله با این کمبود روبهرشد است.
با توجه به رویکرد منبع محور شرکت توسعه فراگیر سناباد، نگاه ویژه مدیریت به عوامل استراتژیک داخلی در کنار تجزیه و تحلیل محیط خارجی، موجب کشف فرصتها، برتری و ایجاد مزیت رقابتی در زنجیره فولاد شده است. تعهد به اصول توسعه پایدار و توجه به اهمیت مفهوم پایداری در توسعه تولید و سودآوری، نگاه ویژه به محدودیتهای زیرساختی در زنجیره فولاد همچون آب و انرژی را پررنگ میکند.
بهرهبرداری از کارخانه بازیابی آب از باطله "فیلتراسیون" توسط شرکت صنعتی و معدنی توسعه فراگیر سناباد، در راستای استراتژیهای بهبود مدیریت آب است که مواردی همچون مسائل زیست محیطی، مسائل فنی، چارچوبهای نظارتی سختگیرانه، درخواستهای جامعه، مزیت رقابتی و استراتژیهای مقرونبهصرفه را که منجر به کاهش نیاز به آب شیرین برای فعالیت این مجتمع صنعتی میشود، مرتفع میسازد.
حملونقل و ذخیرهسازی باطلهها نیازمند مدیریت زیست محیطی مرتبط است. این مواد معدنی کمعیار عموماً بهصورت هیدرولیکی و با استفاده از آب، از کارخانه کنسانترهسازی به تاسیسات آبگیری و ذخیرهسازی باطله در کارخانه فیلتراسیون منتقل میشوند که بخش عمده آب مورد استفاده، برای استفاده مجدد در فرآیند بازیابی میشود.
بهطور کلی منطقه نیمه بیابانی خواف با بارشهای اندک و تبخیر بالا، بهصورت تاریخی بر ذخایر آب زیرزمینی تکیه دارد.
نرخ بارندگی پایین "بارش سالانه ۱۵۰ میلیمتر یا کمتر" و نرخ تبخیر بالا "تا ۷ میلیمتر در روز" که منجر به میانگین نرخ تبخیر سالانه بیش از ۲۵۰۰ میلیمتر میشود، ضرورت اجرای یک برنامه مدیریت آب کارآمد برای مدیریت باطلهها در طول عمر فعالیت مجتمع را مطرح میکند.
مدیریت مناسب آب چالش اصلی صنایع، جمعیت و مقامات امروزی است. منابع آب بهطور فزایندهای تحت تاثیر عواملی همچون تغییرات اقلیمی قرار گرفتهاند که منجر به کاهش تدریجی جریانهای تامین آب، تغذیه و نفوذ در این حوضهها میشود.
با توجه به کمبود آب در مناطق بیابانی، تامین مداوم و نامحدود آب شیرین از منابع زیرزمینی و سطحی امکانپذیر نیست و منابع آب آشامیدنی بهطور جدی در معرض تهدید قرار گرفتهاند؛ بنابراین توجه به آینده و استفاده از منابع جایگزین ضروری است.
افزایش تقاضای آب در بخشهای مختلف از جمله مصارف بهداشتی، کشاورزی و تولیدی نیز موجب آسیبپذیری منابع محدود آب شیرین شده و تضاد میان مصرفکنندگان مختلف را افزایش داده است. کنترل ناکافی توزیع آب شیرین و استفاده بیش از حد صنعتی از این منابع ممکن است در آینده موجب کمبود آب برای جمعیت محلی شود.
در این زمینه شرکتهای معدنی میتوانند با تمرکز بر توسعه پایدار و نگاه بلندمدت، سهم قابلتوجهی در مدیریت آب و مسئولیتهای اجتماعی ایفا کنند. منابع آب شیرین برای فعالیتهای معدنی باید با توجه به اثرات زیست محیطی و هزینههای اجرایی، بهدقت مورد مطالعه قرار گیرند و تأمین آب در طول عملیات نیز باید ظرفیت رشد و پایداری لازم را داشته باشد.
استفاده از فناوریهای جدید آبگیری از باطله برای افزایش بازیابی آب، گامی مهم در کاهش تلفات ناشی از تبخیر، نفوذ و احتباس آب در فضاهای بینابینی ذخیرهسازی باطلهها است. به همین دلیل، اجرای طرحهای جدید مدیریت باطله سازگار با محیط زیست و مبتنی بر استفاده کارآمد از آب ضروری است.
در ۲۰ سال گذشته بسیاری از پروژههای معدنی در سراسر جهان از فناوری دفع باطله به روش باطله خشک و فیلترشده استفاده کردهاند. این تکنیک کیکی غیراشباع تولید میکند که امکان ذخیرهسازی این مواد را بدون نیاز به مدیریت حوضچههای بزرگ باطله فراهم میسازد.
| بخش دوم |
کاربرد این فناوری منجر به افزایش بازیابی آب از باطلهها تا ۸۵ درصد، کاهش ردپای سدهای باطله، کاهش خطر بیثباتی فیزیکی و همچنین ارتقای درک و پذیرش اجتماعی شده است.
سیمیدکو مفهوم پایداری را سرفصل برنامهها و سیاستگذاریهای رشد و توسعه خود قرار داده و فعالیتهایش را با هدف دستیابی به منافعی متوازن در همه سطوح تنظیم کرده است.
در همین راستا و با هدف سرآمدی در مسئولیت پذیری اجتماعی، افزایش تامین آب طبیعی برای جامعه، استقرار استانداردهای مدیریت محیط زیست و مدیریت بهینه مصرف آب، واحد فیلتراسیون یا همان آبگیری از باطله بهعنوان یکی از منحصربهفردترین و بزرگترین طرحهای زیست محیطی صنعت فولاد احداث شده است.
پیشرفت فناوریهای فیلترینگ در سالهای اخیر، امکان افزایش قابلیت اطمینان عملیاتی و توسعه فیلترهای با ظرفیت بالا را فراهم کرده است.
سالانه ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار مترمکعب آب از باطله در کارخانه آبگیری از باطله شرکت سیمیدکو به چرخه تولید بازگردانی میشود و نزدیک به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن باطله خشک با رطوبت ۱۷ درصد، بدون آسیب به منابع آب زیرزمینی و بهصورت ایمن ذخیرهسازی میشود.
روند آینده صنایع معدنی، تامین آب شیرین از طریق تصفیه فاضلابهای شهری و همچنین شیرین سازی آب دریا خواهد بود؛ موضوعی که نگاه آیندهنگر سیمیدکو نیز به آن توجه ویژه دارد و در کنار فناوریهای آبگیری از باطله، در مسیر ارتقای ضریب اطمینان و مزیت رقابتی حرکت میکند.
با این حال، همچنان نیاز به تجهیزات قابل اعتمادتر برای فرآیندهای تغلیظ و فیلتراسیون در مقیاس بزرگ و با تمرکز بر بازیابی و استفاده مجدد از آب باطله وجود دارد. اجرای یک برنامه مدیریت آب کارآمد میتواند در بلندمدت، نیاز به آب جبرانی و هزینهها را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در حالی که فعالیتهای صنعتی ارزش اقتصادی ایجاد میکنند و امکان تولید کالا و خدمات را فراهم میسازند، این فعالیتها باید همزمان با ارتقای کیفیت زندگی مردم، کاهش اثرات منفی و ترویج توسعه پایدار، ارزش اجتماعی نیز خلق کنند. ما هنوز تمام مشکلات خود را حل نکردهایم و راهحلهای ارزشمند بسیاری همچنان در انتظار کشف و اجرا هستند.
روابط عمومی سیمیدکو
دیدگاهتان را بنویسید