خصولتی بودن مانع تولید شمش آلومینیوم درجاجرم
دنیای معدن -بین سالهای 61 تا 68 بود که مرکزمطالعات زمین شناسی ایران با کمک سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد پس از بررسی های زمین شناسی در منطقه جاجرم) واقع در جنوب غربی استان خراسان شمالی(به وجود معدن عظیم بوکسیت الومینیوم در این منطقه پی برد...
بین سالهای 61 تا 68 بود که مرکزمطالعات زمین شناسی ایران با کمک سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد پس از بررسی های زمین شناسی در منطقه جاجرم) واقع در جنوب غربی استان خراسان شمالی(به وجود معدن عظیم بوکسیت الومینیوم در این منطقه پی برد. نتیجه مطالعات اکتشافی زمینشناسی نشان که میزان ذخیره و کیفیت بوکسیت جاجرم به اندازه ای است که راه اندازی کارخانه تصفیه آلومینا را در این منطقه توجیه میکند. سرانجام با تکمیل تحقیقات ؛ این مجتمع در سال ۱۳۸۲ تنها تولیدکننده پودر آلومینا کشور با ظرفیت تولید ۱۰۰ هزار تن در سال به بهره برداری رسید. باافزایش استخراج از این معدن مسئولان تصمیم گرفتند تا در نزدیکی این مجتمع صنعتی کارخانه ای را برای تولید شمش آلومینیوم ایجاد کنند موضوعی که به جهت برخی اعتباری اجرای آن به تعویق افتاد .
**************
معدنی با 12 میلیون تن ذخیره
سا ل82 با کشف معدن بوکسیت آلومنیوم در منطقه جاجرم در خراسان شمالی و تولید روزانه100هزارتن پودرآلومینا مسئولان تصمیم به ساخت کارخانه تولید شمش گرفتند تا بوکسیت به دست آمده را مستقیم به شمش تبدیل کنند. البته مزایای این معدن تنها به تولید شمش آلومینیوم خلاصه نمی شدچراکه بوکسیت استخراجی از آن درصنایع تولیدی ، ساختمان سازی و داروسازی ، آلومینیا ،سیمان نسوز وپرتلند، صنایع نسوز، کاشی، سرامیک، لعاب و بلورجات کار برد فراوان داردوتنها چند کشور خاص در جهان ازاین منابع خدادادی برخوردارند . کشورما دربین کشورهایی مثل آمریکا، گینه، استرالیا، ویتنام، هند، جامائیکا، برزیل، غنا، چین، یونان، سورینام، سریلانکا، قزاقستان، ونزوئلا، روسیه از رتبه ممتازی در ذخایر معدنی برخوردار است.
طبق آخرین آمار 18 میلیون تن ذخیره بوکسیت در کشور وجود دارد که از این میزان 12 تن در معدن جاجرم ومابقی در درمعادن استانهای کرمان، کردستان، کهکیلویه و بویراحمد و یزد وجود دارد. این همه ویژگی در معدن جاجرم موجب شده تا مسئولان وقت صنایع ومعادن به فکر ایجاد کار خانه شمش آلومینیوم در این منطقه بیفتند که علاوه برتامین نیاز استان خراسان شمالی می تواند نیاز سایر استانها به آلومینیوم را مرتفع سازد. شود .
آغاز فاز نخست کارخانه تولید شمش آلومینیوم
اوایل سال 91 پروژه ساخت کارخانه تولید شمش آلومینیوم جاجرم در زمینی به مساحت ۲۲ هکتار و سه هزار و ۸۰۰ مترمربع زیربناوبا اعتباری بالغ بر ۵۴ میلیارد تومان و ۱۴ میلیون یورو آغاز شد.فریدون احمدی معاون سابق وزیر صنعت، معدن و تجارت در خصوص اجرای این پروژه گفته بود : این پروژه از مصوبات دور دوم سفرهای ریاستجمهوروقت است که ۷۶ میلیون یورو و ۳۸ میلیون تومان اعتبار موردنیاز تکمیل آن در شورای اقتصاد مصوب شد و دستگاههای لازم برای آن خریداری شده و بهزودی به محل کارخانه حمل خواهد شد . وی همچنین ظرفیت اسمی این کارخانه را ۱۱۰ هزار تن خوانده بود که در مرحله نخست از آن ۳۶ هزار تن شمش آلومینیوم به بهره برداری خواهد رسید.
وی قول داده بود با توجه به منابع معدنی غنی و مواد اولیة کافی ، در آیندة نزدیک منطقة جاجرم به قطب سوم آلومینیوم کشور تبدیل شود و درفاز نخست بهره برداری از این پروژه برای ۴۵۰ نفرشغل ایجاد و با تکمیل هر سه فاز ، بیش از هزار نفر در این کارخانه مستقیما داری شغل خواهند شد.
در حالی که قرار بود کارخانه تولید شمش آلومینیوم به بهربرداری برسد،پرداخت نشدن بدهی کارخانه سبب تاخیر در اجرای این روژه مهم شد .
موسی ثروتی نماینده مردم جاجرم در خصوص مشکلات به وجود آمده می گوید: محصول این کارخانه را دوشرکت خریداری می کنند که به خاطر مشکلات مالی از پرداخت بدهی هایشان خوداری می کنند. وی میزان بدهی این دوشرکت به کارخانه آلومینیای جاجرم را بیش از 110میلیارد تومان اعلام کرده ومی گوید: با پی گیری های انجام شده 200میلیارد ریال از این بدهی ها پرداخت شده ودر صورت تسویه حساب کارخانه شمش آلومینیوم نیز ساخته می شود .
ثروتی می گوید : عدم پرداخت بدهی های کارخانه آلومینیای جاجرم موجب شده تا این کارخانه از فروش مواد اولیه به این دو شرکت جلوگیری شود حال این مشکل در دولت دهم منجر به سوال از وزیروقت صنعت، معدن و تجارت شد که غضنفری (وزیر وقت) هم اقداماتی انجام داد ولی موفقیت آمیز نبود اما در دولت یازدهم در جلساتی که با نعمتزاده وزیر صنعت، معدن و تجارت داشتیم این دو خریدار موظف به پرداخت بدهی خود به میزان ۴ میلیارد تومان در ماه شدند که تاکنون ۲۰ میلیارد آن به کارخانه پرداخت شده است همچنین آنها موظف شدند تمامی محصولات تولیدی آلومینای جاجرم را خریداری کنند .
البته مشکلات ایجاد کار خانه شمش آلومینیوم تنها به این موضوع ختم نمی شود چرا که برای ادامه ساخت به اعتبارات ارزی نیاز بود اما اختلاف بر سر واگذاری آن به بخش خصوصی یا دولتی بودن آن مانع بزرگی بر سر تامین ارز مورد نیاز ایجاد کرد.
در حالی که طبق اظهارات فریدون احمدی معاون سابق وزیر صنعت، معدن و تجارت در دور دوم سفرهای ریاستجمهوری سابق ۷۶ میلیون یورو در شورای اقتصاد مصوب و دستگاههای لازم خریداری شده است .
موسی ثروتی نماینده مردم جاجرم در این خصوص می گوید :منابع ارزی یا تامین نشده اند ویا اگر شده کافی نبوده است لذا برای توسعه کارخانه علاوه بر کمک های ریالی به تامین اعتبارات ارزی نیز نیاز است.
وی ادامه می دهد:اما زمانی که تقاضای ارز و تسهیلات می شود گفته می شود این واحد صنعتی دولتی است و وقتی نامه ای برای اقدام فرستاده می شود گفته می شود که آن واحد مربوط به بخش خصوصی است.
، این نماینده مجلس در خصوص روند ساخت این کارخانه ومشکلات پیش آمده اظهار می دارد: شرکت آلومینای جاجرم از سال ۷۴ فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۸۶ کلنگ کارخانه شمش آلومینیوم آن زده شد و قرار شد تا سال ۸۹ افتتاح گرددکه برخی مشکلات شروع ساخت آن را به تعویق انداخت.
وی ادامه میدهد: آن زمان بحث خصوصیسازی کارخانه شمش آلومینیوم مطرح شد و مقرر گردید تا سرمایه لازم برای ساخت این کارخانه توسط این بخش تامین شود. در سال ۹۰ این کارخانه با عنوان خصوصیسازی به صندوق بازنشستگی فولاد واگذار شد ولی با آغاز کار دولت یازدهم این قرارداد ملغی و اخیرا قرار شده ۵۱ درصد از سهام این کارخانه در بورس عرضه شود و ۴۹ درصد سهم دولت باقی بماند.
ثروتی با اشاره به اینکه مشکل اصلی این است که دولت توان مالی لازم برای سرمایهگذاری و احداث این کارخانه را ندارد وچند سال است که این کارخانه با ۴۵ درصد پیشرفت رها شده است، تصریح میکند: آلومینای جاجرم متشکل از ۲ کارخانه پودر آلومینا و شمش آلومینیوم است که اولی ۱۰ سال است دارد فعالیت می کند ولی احداث دومی به دلیل ناتوانی در تامین منابع مالی به جایی نرسیده است.
از دیگر مشکلات اساسی این واحد کمبود برق مورد نیاز است. برق مصرفی کارخانه از شبکه برق شهری تامین می شود که جوابگوی این کارخانه نیست (این کارخانه نیاز به حدود 400 مگاوات دارد) و برخی از واحدهابه علت قطعی برق تولید خودرا متوقف کرده اند. طبق اظهارات مسئولین کارخانه به منظور رفع این مشکل، مذاکراتی با شرکت توانیر جهت ایجاد پست 400 کیلووات در مجتمع جاجرم صورت گرفته است. البته کمبود قطعات یدکی وبرخی امکانات دیگرو فراهم نبودن شرایط استفاده دائمی از متخصصین از دیگر مشکلات و معضلات پیش روی این کارخانه است.
موسیالرضا ثروتی در این خصوص به خبرنگار صمت میگوید: کارخانه آلومینای جاجرم از سال ۷۴ فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۸۶ کلنگ کارخانه شمش
دیدگاهتان را بنویسید