حفظ حاشیه سود در حلقه میانی زنجیره فولاد

 همچنین با وجود آنکه قیمت تمامی حلقه‌های زنجیره نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش محسوسی داشت، اما معاملات نشان داد که قیمت مواد اولیه در مقایسه با شمش فولادی رشد کمتری داشته است. طی تیرماه، با عبور قیمت هر تن شمش فولاد از مرز ۵۹‌میلیون تومان، ارزش معاملات در سطح ۳۰ همت به ثبات رسید و با وجود محدودیت تولید، کاهش چشم‌گیری در مقایسه با بهار نداشت. در مقابل، کنسانتره سنگ‌آهن با وجود رشد قیمت، افت شدید ارزش معاملات را تجربه کرد و سهم خود را از ارزش افزوده زنجیره بیش از گذشته از دست داد. کاهش نسبت قیمت گندله و کنسانتره به شمش نیز نشان می‌دهد حاشیه سود حلقه‌های بالادستی همچنان تحت فشار قرار دارد. انتظار می‌رود شرکت‌های تولیدکننده گندله و آهن اسفنجی، سودآوری بالاتری در مقایسه با تولیدکنندگان شمش فولاد به نمایش درآورند.

سایه بازار جهانی بر معاملات تیرماه

بازار جهانی فولاد طی یکسال اخیر اغلب تحت‌تاثیر کاهش تولید فولادسازان چینی، بهبود نسبی تقاضای صنعتی در آسیا و محدودیت عرضه مواد اولیه قرار داشت. کاهش ظرفیت تولید در چین، در کنار افزایش هزینه انرژی و رشد قیمت سنگ‌آهن، موجب شد قیمت محصولات فولادی در بازارهای جهانی کمی افزایشی شود. این شرایط برای تولیدکنندگان ایرانی نیز از دو مسیر اثرگذار بود؛ نخست افزایش ارزش دلاری محصولات فولادی و دوم رشد نرخ ارز که اثر افزایش قیمت‌های جهانی را در بازار داخلی تشدید کرد.

به همین دلیل، در تیرماه ۱۴۰۵ قیمت شمش فولادی به حدود ۵۹‌میلیون تومان در هر تن رسید؛ کاهش عرضه و حجم معاملات به دلیل آغاز قطعی برق، رشد قیمت شمش فولاد و حفظ ارزش معاملات در کانال ۳۰ همت را به همراه داشت. آهن اسفنجی نیز با عبور از مرز ۳۳‌میلیون تومان، رکورد جدیدی را ثبت کرد. گندله و کنسانتره سنگ‌آهن نیز نسبت به سال گذشته افزایش قیمت داشتند. بنابراین، آخرین ماه مورد بررسی از منظر قیمتی را می‌توان نقطه اوج بازار فولاد در این بازه زمانی دانست.

ثبات ارزش معاملات شمش فولاد

شمش فولادی همچنان بازیگر اصلی بازار فیزیکی بورس کالا است. ارزش معاملات این محصول که در اسفند ۱۴۰۴ تا حدود ۱۷ هزار‌میلیارد تومان کاهش یافته بود، از ابتدای سال ۱۴۰۵ روندی صعودی گرفت و پس از ثبت اوج بیش از ۳۳ هزار‌میلیارد تومانی در اردیبهشت، در تیرماه نیز با ثبت حدود ۳۱ هزار‌میلیارد تومان همچنان در سطحی بسیار بالاتر از میانگین نیمه دوم سال گذشته قرار داشت. این موضوع نشان می‌دهد تقاضا برای شمش، برخلاف سایر حلقه‌های زنجیره، همچنان از پایداری نسبی برخوردار است. اما عرضه محصولات به دلیل کاهش تولید ناشی از ناترازی برق کاهش یافته است. آهن اسفنجی نیز نسبت به ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۴ وضعیت بهتری را تجربه کرد. ارزش معاملات این محصول که در اسفندماه به کمتر از ۵ هزار‌میلیارد تومان رسیده بود، در تیرماه نزدیک به ۹ هزار‌میلیارد تومان ثبت شد؛ هرچند نسبت به خردادماه کاهش داشت. این رفتار نشان می‌دهد بازار آهن اسفنجی پس از جهش ابتدای سال، در تیرماه وارد فاز تعدیل شده است. در بازار گندله نیز شرایط متفاوت بود. ارزش معاملات این محصول در خردادماه به بالاترین سطح دوره رسید، اما در تیرماه اندکی کاهش یافت و در محدوده ۱۵ هزار‌میلیارد تومان قرار گرفت. بیشترین تغییر اما در بازار کنسانتره سنگ‌آهن مشاهده شد. ارزش معاملات این محصول که در خردادماه به حدود ۹ هزار‌میلیارد تومان رسیده بود، در تیرماه به کمتر از نصف کاهش یافت و به حدود ۳ هزار‌میلیارد تومان سقوط کرد. این افت شدید در حالی رخ داده که قیمت کنسانتره نسبت به سال گذشته افزایش یافته است؛ بنابراین کاهش ارزش معاملات بیش از آنکه ناشی از افت قیمت باشد، بیانگر کاهش حجم دادوستد یا محدود شدن عرضه در این بخش است.

نسبت‌های قیمتی نیز این تغییر توازن را به‌خوبی نشان می‌دهد. نسبت قیمت آهن اسفنجی به شمش که در ماه‌های ابتدایی سال تا حوالی ۵۰ درصد کاهش یافته بود، در تیرماه به حدود ۵۷ درصد رسید و بخشی از افت گذشته را جبران کرد. در مقابل، نسبت قیمت گندله به شمش از حدود ۲۳ درصد در شهریور ۱۴۰۴ به حدود ۱۶ درصد در تیرماه کاهش یافته و نسبت قیمت کنسانتره نیز از نزدیک ۲۰ درصد به حدود ۱۵ درصد رسیده است. این روند به معنای آن است که رشد قیمت شمش طی یک سال گذشته سریع‌تر از رشد قیمت مواد اولیه بوده و سهم حلقه‌های معدنی از ارزش افزوده زنجیره کاهش یافته است. نسبت قیمت محصولات میانی فولاد نظیر کنسانتره و گندله به شمش کاهش یافته و این موضوع حکایت از آن دارد که تولیدکنندگانی که از ابتدای زنجیره تا تولید شمش را بر عهده دارند، سودآوری بیشتری خواهد داشت. به عبارت بهتر تولیدکنندگانی که در تیرماه صرفا خریدار آهن اسفنجی بودند و شمش فولاد تولید کردند، حاشیه سود پایین‌تری داشته‌اند.