روز چندم ابتلا به کرونا باید اسکن ریه انجام شود؟
از آنجا کرونا ریههای فرد را درگیر میکند، پس گاهی برای تشخیص آن سی تی اسکن ریه گرفته میشود. اگر فرد به بیماری کرونا مبتلا باشد، در سی تی اسکن ریههایش ،لکههای سفیدی دیده میشود که بیانگر درگیری ریه با این ویروس است.
از همان آغاز شیوع کرونا سیتی اسکن در کنار تست پیسیآر یکی از شیوههای تشخیص ابتلای فرد به بیماری کرونا بود، به خصوص اینکه در دورانی که کشور با کمبود تست پیسیآر مواجه بود، استفاده از سیتی اسکن برای تشخیص موارد شدید بیماری بسیار کارساز بود. برخی برآوردها نشان میدهد که این شیوه بیش از 90 درصد در تشخیص موارد شدید بیماری کرونا دقیق است.
اما با افزایش تعداد تستهای پیسیآر از سیتی اسکن تنها درگیر شدن ریه فرد با بیماری و کمک به انتخاب شیوه درمان صحیح استفاده میشود، از این رو بعضا پزشکان درخواست بیماران برای انجام سیتی اسکن را نمیپذیرند.
در حال حاضر با قرار گرفتن در موج پنجم کرونا، سوالات بسیاری در خصوص سیتی اسکن برای افرادی که خود یا خانواده و نزدیکانشان با این بیماری درگیر هستند، ایجاد شده است.
از جمله اینکه:
چه زمانی برای اطمینان از عدم درگیری ریه و عفونت بر اثر کرونا باید سیتی اسکن بدهیم؟
سیتی اسکن چیست و چه ضررهایی دارد؟
چرا پزشکان در نوشتن سیتیاسکن برای افراد مشکوک و بیمار با احتیاط عمل میکنند؟
سیتیاسکن چیست؟
سی تی اسکن یکی از روشهای پیشرفته تصویربرداری پزشکی است که از رادیوگرافی ساده پیشرفتهتر و در کمک به تشخیص بیماری دقیقتر است.
با استفاده از تصاویر سی تی اسکن میتوان بافتهای درون بدن را مشاهده کرد و از وجود بیماری احتمالی آگاه شد.
تفاوت سیتیاسکن و رادیوگرافی در این است که در این شیوه تصاویری از سطح مقطعهایی از بدن نشان داده میشود، در حالی که در رادیوگرافی تنها یک تصویر از یک مقطع بدن دیده میشود.
چرا سیتی اسکن خطرناکتر از رادیوگرافی است؟
برای انجام سی تی اسکن مانند رادیو گرافی از اشعه ایکس استفاده میشود و این اشعه از تمامی بافتهایی که سر راه آن قرار دارند عبور میکند.
از این رو درمقایسه با سونوگرافی و یا ام آرای میتواند خطرناک باشد. همچنین میزان اشعه دریافتی در سی تی اسکن بیش از رادیوگرافی معمولی است، از این رو سیتی اسکن از رادیوگرافی معمولی نیز خطرات بیشتری به همراه دارد.
انجام سیتی اسکن در کودکان و همچنین در سه ماه اول بارداری میتواند خطرات زیادی به همراه داشته باشد.
همچنین هزینه تهیه سی تی اسکن بیش از رادیوگرافی ساده است. بنابراین پزشکان از سی تی اسکن تنها زمانی استفاده میکنند که اطلاعات بهدست آمده از آن قطعا به تشخیص و درمان بیمار کمک کند.
تفاوت سیتی اسکن فرد کرونایی و سالم
آنطور که در اطلاعات منتشر شده بخش سیتی اسکن بیمارستان بقیه الله آمده است، «اگر فرد به بیماری کرونا مبتلا باشد، در سی تی اسکن ریه هایش، لکههای سفیدی دیده میشود که بیانگر درگیری ریه با این ویروس است. در علم پزشکی به این لکهها، کدورت شیشه مات گفته میشود. این لکههای سفید نشان دهنده ایجاد مایع در ریههای فرد و درگیری آنها با ویروس است.
فردی که به این ویروس مبتلا نباشد، رنگ ریههایش در سی تی اسکن کاملا سیاه است.»
البته علامت «کدورت شیشه مات» به تنهایی برای شناسایی ویروس کرونا مفید نیست، چراکه این علامت در دیگر عفونتهای ویروسی و میکروبی ریه نیز دیده میشود.
با ایحال پزشکان به تجربه دریافتهاند که علامت کدورت شیشه مات یا همان سفیدیهای موجود در سیتیاسکن ریه تا لبههای ریه گسترش یافته است، این ویژگی در دیگر عفونتهای ریوی دیده نمیشود.
تصویر ریه فرد سالم و کرونایی
در بیماری کرونا چه زمان نیاز به انجام سیتی اسکن است؟
افرادی که علائم متوسط و بالای بیماری کرونا را دارند و علائم بیماری در آنها به نحوی است که به نظر میرسد قسمت تحتانی ریه درگیر شده یعنی دارای علائمی چون تنگی نفس، سرفه، تب طولانی، افت اکسیژن خون به زیر ۹۳، کوفتگی شدید یا ضعف شدید بدنی است، حتما باید سی تی اسکن ریه را با نظر پزشک انجام دهند.
با این حال دکتر نادر توکلی؛ معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران و رئیس انجمن طب اورژانس کشور در این خصوص میگوید نمیتوان به طور دقیق گفت که در روز چندم باید اسکن ریه در فرد بیمار انجام شود و بستگی به علائم بالینی هر فرد دارد.
به گفته او در هفته اول بیماری هم احتمال درگیر شدن ریه و ظهور علائم مربوط به آن وجود دارد و فرد با مراجعه با پزشک میتواند استفاده از شیوه تشخیصی اسکن استفاده کند. توکلی میگوید معمولا در پنج روز اول در موارد شدید بیماری روش تشخیصی سیتی اسکن استفاده میشود.
بسیاری از سیتی اسکنها بیهوده است
در این میان پزشکان بر این باورند که بسیاری از اقدامات انجام شده به روی بیماران کرونایی تحت فشار بیمار و به دلیل استرس او از بیماری کرونا انجام شده و ضروری نیست.
در این خصوص عبداله کاوه، متخصص بیماریهای عفونی بیمارستان فوق تخصصی ولیعصر(عج) نیروی انتظامی به تسنیم با اشاره به افزایش بیرویه سیتیاسکن ریه در همهگیری کرونا و آسیبهای ناشی از سیتیاسکنهای بیمورد برای سالم افراد گفته است: ۴۰ تا ۵۰ درصد از اقداماتی که برای بیماران کرونایی انجام میشود غیرضروری و درصد بالایی از سی.تیاسکنهای ریه بیهوده است.
به گفته این پزشک، استرس ناشی از ابتلا به کرونا را عامل درخواستهای مصرانه بیماران برای انجام تستای تشخیصی عنوان کرد و از بیماران خواست تحت هر شرایطی در صورت بستری یا قرنطینه خانگی، آرامش خود را حفظ کنند و اطمینان داشته باشند که کنترل استرس و غلبه بر ترس تا حد چشمگیری در بهبود روند درمان بیماری آنها تأثیرگذار خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید