تاجیک ها رقیبی برای صادرات سیمان نیستند
دنیای معدن - مسافت یکی از اصلی ترین ارکان صادرات سیمان به شمار می رود، به همین دلیل جابه جایی این محصول معدنی در کل دنیا به میزان کمی انجام می شود.
براساس آمارهای منتشرشده ایران چهارمین تولید کننده بزرگ سیمان جهان است ، اما در پی رکود ایجاد شده در صنعت ساخت وساز، این محصول در کشور با مازاد تولید مواجه شد، در نتیجه تولیدکنندگان صادرات را در اولویت کاری خود قرار دادند. در حال حاضر ایران با عمده صادرات خود به عراق ، رقیبانش در بازار این کشور را شکست داده است اما از سویی دیگر کشورهایی همچون چین در بازار افغانستان اصلی ترین رقیب ایران هستند. هرچند کشورهایی مانند تاجیکستان افزایش تولید این محصول را در دستور کار خود قرار داده اند تا بتوانند به بازارهای صادراتی وارد شوند اما با توجه به بومی بودن فناوری های تولید در ایران و در نظر گرفتن بعد مسافتی در صادرات ، ورود آنها تاثیری بر میزان صادرات سیمان کشور نخواهد داشت . ? برنامه ریزی تاجیک ها برای بازار رشد جمعیت در کشورهای دنیا و افزایش ساخت پروژه های صنعتی ، ساختمانی و... نیازمند افزایش تولید و مصرف سیمان خواهد بود. این موضوع نقش مهمی در افزایش صادرات این ماده معدنی دارد. البته نباید این موضوع را فراموش کرد که اصلی ترین فاکتور صادرات این محصول مسافت به ویژه مسافت حمل زمینی آن است ، به همین دلیل کشورهای تولید کننده سیمان نمی توانند صادرات جهانی داشته باشند. بیشتر صادرات سیمان در کشورهای تولید کننده به صادرات منطقه ای اختصاص پیدا می کند. اما رقابت در صادرات منطقه نیز به دلیل تاثیر گذاری بعد مسافتی و قیمت تمام شده می تواند رقابت شدیدی باشد. ایران با تصرف بازارهای سیمان در کشورهای همسایه خود توانسته رقیبان خود را در این حوزه شکست دهد اما با این وجود کشورهای دیگر با افزایش تولید و احداث کارخانه های جدید تلاش می کنند سهمی از بازارهای صادراتی را به خود اختصاص دهند. براساس گزارش رسانه های محلی ، پارلمان تاجیکستان با شرکت سیمان هواشین برای ساخت دو کارخانه جدید سیمان به توافق رسیده اند. این توافق شامل یک کارخانه سیمان با ظرفیت تولید سالانه یک میلیون تن در بوبوجون غفوروف و یک کارخانه دیگر با ظرفیت 1/2 میلیون تن در منطقه اقتصادی آزاد دانگارا است . طبق این توافق 30درصد از سهم کارخانه اول و 45درصد از سهم کارخانه دوم برای تاجیکستان است . وزارت صنعت و فناوری های جدید تاجیکستان در ژانویه اعلام کرد، 6 کارخانه جدید سیمان در دو سال آینده ساخته می شوند و با افزایش ظرفیت تولید صنعت سیمان که در حال حاضر شامل 10 کارخانه است ، این کشور به صادرکننده سیمان تبدیل خواهد شد. برنامه ریزی این کشور برای تولید سیمان نشان می دهد که تاجیکستان قصد سهم خواهی در بازار های صادراتی را دارد. البته تقاضای داخلی این کشور در بخش سیمان احتمال حضور قوی آن را در بازارهای صادراتی کمرنگ می کند. پیش از این توافق نیز شرکت فرانسوی لافارژ، بزرگترین تولیدکننده سیمان در جهان از قصد خود برای سرمایه گذاری در صنعت سیمان تاجیکستان خبر داده بود. دولت تاجیکستان نیز برای تامین نیاز داخلی خود از هرگونه سرمایه گذاری خارجی در این بخش استقبال می کند. اما با راه اندازی کارخانه های جدید تولید سیمان ، این کشور می تواند در بازارهای صادراتی کشورهای همسایه خود از جمله افغانستان حضور پیدا کند. ? به بازار آینده خوش بین هستیم دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در گفت وگو با درباره ورود تاجیکستان به بازارهای صادراتی سیمان و تاثیر آن بر صادرات ایران اظهار کرد: در بخش صادرات ما حضور چندانی در بازار کشورهای «سی آی اس » نداریم که امکان تضعیف شدن آن وجود داشته باشد. البته ممکن است در بازار موجود در افغانستان کمی تاثیر گذار باشد. امروز بخش عمده صادرات ما به کشور عراق است ، البته به تازگی به بخشی از افریقا نیز صادرات داشته ایم ، از سویی دیگر افزایش ساخت وساز در قطر برای میزبانی جام جهانی 2022م موجب افزایش صادرات ما به این کشور شده است . به طور کلی وضعیت صادرات سیمان بسیار خوب است و خوشبختانه در صادرات کلینکر 30تا 40درصد افزایش صادرات را شاهد بودیم . بومی سازی فناوری و ساخت ماشین آلات در صنعت سیمان کشور می تواند فرصتی مناسب برای همکاری ایران با کشورهای دیگر باشد. این در حالی است که تاجیکستان بیشتر به همکاری با سایر کشورها از جمله چین تمایل دارد. علیرضا شیخان با اشاره به این موضوع گفت : به طور معمول انتخاب سرمایه گذار در ساخت و تجهیز ماشین آلات از جدیدترین گزارش سازمان زمین شناسی امریکا که در ماین نیوز منتشر شده ، حاکی از آن است که ایران لقب چهارمین تولید کننده بزرگ سیمان جهان در سال 2014م را از آن خود کرده است . طبق این گزارش ، ایران با تولید 75میلیون تن سیما در سال گذشته میلادی توانست در این جایگاه قرار بگیرد. تولید سیمان ایران در سال قبل از آن 72میلیون تن اعلام شد. با توجه به ارقام اعلام شده سهم ایران از تولید جهانی در سال قبل 1/79درصد است . اما کشور چین که این روزها در تولید بیشتر موادمعدنی صدرنشین است در حوزه سیمان نیز با تولید 2میلیارد و 500میلیون تن در جایگاه بزرگترین تولیدکننده سیمان جهان در سال 2014م قرار گرفته است . از سویی دیگر هند با تولید 280 میلیون تن و امریکا (با احتساب پورتوریکو) نیز با تولید 83 میلیون و 300 هزار تن سیمان در رده های دوم و سوم این رتبه بندی جای گرفتند. ایران و ترکیه نیز با تولید 75میلیون تن سیمان به طور مشترک درجایگاه چهارم قرار گرفته اند و پس از آن برزیل با تولید 72 میلیون تن سیمان عنوان پنجم بزرگترین تولیدکنندگان سیمان جهان را در سال 2014م بدست آورد. روسیه ، عربستان سعودی ، ویتنام ، اندونزی ، ژاپن ، مصر، کره جنوبی ، تایلند، مکزیک ، پاکستان ، آلمان و ایتالیا نیز در رده های بعدی بزرگترین تولیدکنندگان سیمان در پی اعلام ساخت کارخانه های جدید سیمانی در تاجیکستان گذری بر آمارهای جهانی تولید سیمان طریق مناقصه انجام می شود که چین و کشورهای اروپایی بیشتر مواقع برندگان اصلی مناقصه ها هستند. البته در حال حاضر ماموفق به بومی سازی فناوری و ساخت ماشین آلات در کشور بومی سازی فناوری و ساخت ماشین آلات در صنعت سیمان کشور می تواند فرصتی مناسب برای همکاری ایران با کشورهای دیگر باشد شدیم اما مهندسان مادر بخش نصب از تخصص و مهارت بیشتری برخوردار هستند. متخصصان ایران در بخش نصب تجهیزات در کشورهایی همچون سوریه فعالیت های بسیاری داشته اند. با توجه به مناسب بودن قیمت های ما در این بخش ، شانس همکاری با چین برای متخصصان ایرانی بسیار بالاست . وی ادامه داد: درباره ساخت کارخانه های تولید سیمان در تاجیکستان نیز باید بگویم ساخت یک کارخانه سیمان و بهره برداری از آن به نزدیک 3 سال زمان نیاز دارد. از سوی دیگر کارخانه های ساخته شده در تاجیکستان در نخستین گام باید نیاز داخلی کشور خود را تامین کرده و پس از آن وارد بازار صادراتی شوند. همچنین پیش بینی ما از وضعیت سال گذشته میلادی قرار گرفتند. مجموع تولید جهانی سیمان در سال گذشته میلادی معادل 4 میلیارد و 180 تن اعلام شده که این رقم در سال 2013م به 4 میلیارد و 80 میلیون تن رسیده بود. همچنین سازمان زمین شناسی امریکا ظرفیت تولید کلینکر ایران را افزون بر 80 میلیون تن اعلام کرده است . بیشترین میزان ظرفیت تولید کلینکر به ترتیب متعلق به چین با 2 میلیارد تن ، هند با 280 میلیون تن و امریکا با 104 میلیون و 300 هزار تن است . رده چهارم نیز به طور مشترک به ایران ، روسیه و ویتنام با 80 میلیون تن اختصاص یافته است . مجموع ظرفیت کلینکر جهان نیز افزون بر 3 میلیارد و 570 میلیون تن برآورد شده است . از نکات جالب توجه رده بندی امسال سازمان زمین شناسی امریکا می توان به هم رده شدن ایران و ترکیه در زمینه تولید سیمان اشاره کرد. به این ترتیب حالا دیگر ایران به تنهایی بزرگترین تولیدکننده سیمان منطقه خاورمیانه نبوده و ترکیه نیز این رتبه را با خود یدک می کشد. این در حالی است که ایران در سال 2013م به تنهایی عنوان بزرگترین تولیدکننده سیمان منطقه خاورمیانه را کسب کرده بود. براساس تازه ترین آمار انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان ، در 10 ماهه سال 1393 تولید سیمان کشور افزون بر 56 میلیون و 284 هزار تن شد. در حال حاضر 72 کارخانه عضو این انجمن هستند. 3سال آینده کشور رونق ساخت وساز و افزایش مصرف داخلی است ، به همین دلیل باید تولید را افزایش دهیم . در واقع صادرات ما در 3سال آینده در اولویت نخواهند بود زیرا ساخت وساز رونق بسیار خواهد داشت . شیخان افزود: وضعیت بازار در صنعت سیمان به طور معمول سینوسی است . در حال حاضر رکود داخلی منجر به مازاد تولید شده است ، به همین دلیل تولیدکنندگان بیشتر صادرات را در اولویت کاری خود قرار داده اند. اما در 3 سال آینده امیدوار هستیم رشد اقتصادی در حدی باشد که چندان مازاد تولید نداشته باشیم . از طرفی دیگر ما با در اختیار داشتن بازار عراق در حوزه صادرات نگرانی نداریم . ناآرامی های عراق در این مدت توانسته بر صادرات سیمان ایران به این کشور تاثیر گذار باشد، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان با اشاره به این موضوع بیان کرد: ناآرامی ها در عراق و حضور گروه تروریستی داعش در این کشور توانست بر صادرات ما تاثیر داشته باشد. هرچند کاهش صادرات به طور قابل توجهی نبوده اما این موضوع در 10ماهه امسال 7تا 8درصد از صادرات را کاهش داده است . به گفته وی ، ناامنی در مرزها، تغییر برخی قوانین و مقررات کشور عراق به طور مقطعی و... منجر به ایجاد مشکلاتی در صادرات سیمان ایران به این کشور شد که امیدوار هستیم هیات دولت در سفر خود به عراق این مشکلات را مطرح و بخشی از آنها را حل کنند. ? بعد مسافت عامل اصلی در رقابت بازار صادراتی معاون فنی و تولید انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در گفت وگو درباره فعالیت های تاجیکستان با در صنعت سیمان اظهار کرد: با توجه به اینکه کشور تاجیکستان در همسایگی با چین قرار دارد در نتیجه نمی تواند قدرت چندانی را در صادرات سیمان از آن خود کند زیرا چین در جایگاه بزرگترین تولید کننده سیمان جهان قرار دارد. از سویی دیگر با توجه به مسافت بسیاری که با ایران دارد، ورود این کشور به صنعت سیمان نیز نمی تواند تاثیری بر بازارهای صادراتی ما داشته باشد. نادر غفاری ادامه داد: نباید فراموش کرد که مسافت یکی از ارکان اصلی در صادرات سیمان به شمار می رود در نتیجه اگر تاجیکستان بخواهد به بازار های صادراتی ایران وارد شود، افزایش هزینه های حمل ونقلی مزیت های رقابتی آن را از بین می برد. از سویی دیگر احداث کارخانه های تولید سیمان نزدیک به 3 سال به طول می انجامد، در نتیجه تاثیری بر بازار ما نخواهد داشت . به گفته وی ، تاجیکستان بیشتر می تواند در بخش هایی از افغانستان حضور داشته باشد که ما در آن بخش ها حضور نداریم . البته با توجه به بومی بودن فناوری های ما در صنعت سیمان رقابت تاجیکستان با سیمان تولیدشده توسط ایران در بازار های صادراتی سخت خواهد شد زیرا برای تولید سیمان نیازمند واردات فناوری هستند، در نتیجه ارزش سرمایه گذاری در آن افزایش یافته و نمی تواند از لحاظ قیمتی با ما رقابت داشته باشد. غفاری درباره صادرات سیمان تاکید کرد: در صادرات سیمان حمل ونقل نقش مهمی ایفا می کند، در واقع هزینه های حمل تعیین کننده صادرات هستند. به طور کلی سیمان ، کالای صادراتی محسوب نمی شود. در کل دنیا تنها 10تا 12درصد از سیمان تولید شده جابه جا می شود زیرا مسافت و حمل ونقل بازیگران اصلی صادرات این محصول هستند. از سویی دیگر واردات ماشین آلات و تجهیزات برای کارخانه های سیمان تاجیکستان منجر به افزایش قیمت تمام شده آن می شود، در نتیجه امکان رقابت با ما را نخواهد داشت . به گفته وی ، در حال حاضر ترکیه نیز در بازار عراق حضور دارد اما توان رقابت با ایران را ندارد، به دلیل اینکه بخش عمده صادرات ما به بازار عراق است و به نوعی می توان گفت بازار این کشور در دست تولیدکنندگان ایرانی است ، در نتیجه ورود رقبای دیگر تاثیر چندانی بر فعالیت های صادراتی ما ندارد. غفاری با اشاره به صادرات سیمان به افغانستان نیز تصریح کرد: در بازار افغانستان ، چین اصلی ترین رقیب ماست . البته با توجه به اینکه مسافت در صادرات این محصول بسیار مهم است ، بازار سیمان افغانستان تا شهر هرات در دست ما و مابقی آن در دست چینی هاست . در حال حاضر ما نزدیک به یک میلیون تن صادرات به افغانستان داریم . معاون فنی و تولید انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان درباره این موضوع که قیمت تمام شده سیمان ایران تا چه اندازه بر رقابت در بازار افغانستان تاثیر گذار است ، افزود: قیمت در بازار صادراتی سیمان تاثیرپذیر از رقابت و فاصله ها به ویژه فاصله زمانی است . در واقع هر کشوری که به بازار نزدیک باشد، برنده اصلی در این رقابت خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید