فرآوری ، راهی برای توسعه اقتصاد معدنی
دنیای معدن -بالاخره انتخابات اتاق بازرگانی تهران تمام شد و بعد از یک ماراتن نفسگیر در بخش معدن ، پدرام سلطانی با 1119 رای ، فریال مستوفی با 892 رای ، مرتضی لطفی با 718 رای و بهادر احرامیان با 703 رای توانستند به کرسی های بخش معدن اتاق تکیه بزنند؛ کسانی به غیر از پدرام سلطانی که پیش از این هم نایب رییسی اتاق ایران را در اختیار داشت ،
در نظرسنجی های اولیه ای که از سوی سایت ها و رسانه های مختلف انجام شد به نظر نمی رسید بتوانند رقبای سرسختی مانند بهرامن و میرمحمد صادقی را پشت سر بگذارند. با این حال ترکیبی از سنگ آهنی ها، فولادی ها، سیمانی ها و سرب و روی نشان از توجه اتاق بازرگانی تهران به حوزه صنایع معدنی و معادن دارد. منتخبان هشتمین دوره اتاق بازرگانی تهران ، دیدگاه های شان را در مورد معادن و صنایع معدنی و برنامه های آتی اتاق می گویند. نقدینگی های سرگردان را به معادن می کشانیم مرتضی لطفی ،
مدیرعامل هلدینگ سیمان فارس و خوزستان که با 718 رأی سومین نفری بود که به اتاق تهران راه پیدا کرد در رابطه با وضعیت فعلی معادن و صنایع معدنی ایران به می گوید: اتاق بازرگانی ، پارلمان بخش خصوصی در حوزه های صنعت ، معدن ، کشاورزی و گروه بازرگانی محسوب می شود که با ایجاد تعامل با دولت و مجلس ، در تدوین قوانین در قالب پیشنهادات یا مشاوره تاثیرگذار هستند. وی می افزاید: معدن و صنایع معدنی یکی از منابع قابل توجه در کشور است که حتی بعد از نفت می تواند نقطه اتکای حاکمیت در بخش درآمد، اشتغال و صادرات محسوب شود. وی با اشاره به معادن با ارزش سنگ آهن ، طلا، مس و سرب و روی در کشور از توجه نشدن به امر فرآوری و ایجاد ارزش افزوده در سال های گذشته به عنوان مهم ترین نقطه ضعف این بخش یاد می کند و اضافه می کند: در بخش معدن ، مانند سایر سرمایه های دیگر کشور،
خام فروشی می کنیم و کشورهای دیگر از ارزش افزوده آن استفاده می کنند. وی ادامه می دهد: ازجمله مسائل درگیر وضع قوانین مالیاتی و بهره مالکانه ، باعث شده رغبت بخش خصوصی برای سودآوری و ورود به عرصه فرآوری مواد معدنی کم شود چرا که کشف ، استخراج و فرآوری مواد معدنی علاوه بر سخت و زیان آور بودن ، به سرمایه زیادی نیاز دارد و اگر برنامه ای برای تسهیل امور فعالان معدنی و گرایش آنان به سمت اکتشاف ، استخراج و فرآوری نداشته باشیم نمی توانیم بخش عمده ای از 290 هزار میلیارد تومان نقدینگی سرگردان را به بخش معدن جلب و جذب کنیم . لطفی تصریح می کند: در حال حاضر 700هزار میلیارد تومان نقدینگی در کشور موجود است که 410هزار میلیارد تومان آن به صورت هزینه خانوار است و بقیه اش پول های سرگردانی است که هراز چندگاهی روی بازاری خاص مانند مسکن ، طلا و ارز یا دیگر بخش های دلالی می نشیند و کمتر به سراغ بخش مولد در صنعت و معدن می رود.
وی می افزاید: با اراده جدی دولت یازدهم برای سهیم کردن بخش خصوصی در اقتصاد معدنی و با توجه به روند مذاکرات هسته ای ، منتظریم تا با رفع تحریم ها، شاهد هجوم سرمایه گذاران خارجی در بخش معدن و صنایع معدنی باشیم ، در همین راستا لازم است اتاق بازرگانی نیز نگاه آینده اش را بر این اساس ترسیم کند و از نگاه سنتی خود فاصله بگیرد. اتاق بازرگانی ، پلی بین دولت و بخش خصوصی فریال مستوفی یکی از تجار با سابقه ایرانی که با 892 رای دومین راه یافته از یک مارتن نفسگیر بین ده ها نفر کاندیدای اتاق بازرگانی تهران است ، درباره مهم ترین چالش های موجود می گوید: و برنامه های خود به معادن و صنایع معدنی در ایران وضعیت جالبی ندارند چراکه در سال های گذشته روی بخش اکتشاف چندان کار نشده و ذخایر ثبت شده متعلق به زمانی خیلی دور است .
وی می افزاید: معادن ما یک درصد از درآمد ناخالص ملی را تشکیل می دهند در حالی که ایران ، دهمین کشور معدنی دنیا است و بیش از 17 فریال مستوفی : در سال های گذشته روی بخش اکتشاف چندان کار نشده و ذخایر ثبت شده متعلق به زمانی خیلی دور است نوع کانی مهم و اصلی را داراست و جا داشت معدن ، سهم بیشتری از درآمد ناخالص ملی می داشت . مستوفی با اشاره به اینکه اکتشاف و فرآوری در معادن باید توسعه یابد، ادامه می دهد: اتفاقی که برای نفت ما در 100 سال بعد از اکتشاف افتاد در حل رخ دادن برای معادن است در حالی که ما باید دست از خام فروشی مواد معدنی برداریم و از این ثروت خدادادی به بهترین شکل سود ببریم . در این راستا لازم است به جای سرمایه گذاری روی صنایعی که مواد اولیه مورد نیازش را وارد می کنیم ،
به سرمایه گذاری در صنایعی که مواد اولیه آن کاملا در داخل تامین می شوند، تمرکز کنیم . وی با بیان اینکه دیدگاه من برای بخش معدن این است که معادن در سال های آینده نقش مهمی در اقتصاد کشور داشته باشند و برای این هدف تمام تمرکز و توجه را به سمت جلب سرمایه گذاری خارجی معطوف کنیم .
وی در پاسخ به این سوال که اتاق بازرگانی ایران از حالت منفعل خارج می شود یا خیر، می گوید: اتاق بازرگانی نقش مشاور را دارد و نظر مشورتی خود را می دهد ولی قدرت اجرا یا قدرتی برای اجبار بخش های دیگر ندارد و کاری بیش از دادن مشاوره از دستش بر نمی آید. در این زمینه اتاق بازرگانی می تواند به عنوان رابط دولت و بخش خصوصی عمل کند که البته باید این تعامل وجود داشته باشد،
نه به تریبون صرف برای دولتی ها تبدیل شود و نه خواسته های بعضا ناحق خصوصی ها را فقط انتقال دهد بلکه اتاق باید پلی برای انتقال دوطرفه نظرات باشد. سیدبهادر احرامیان که با قرارگیری در رده چهارم بخش معدن هشتمین دوره انتخابات اتاق تهران و کسب مجوز برای ورود به هیات نمایندگان اتاق تهران یکی از شگفتی سازان انتخابات اخیر لقب گرفت ، درباره وضعیت معادن در گذشته و برنامه های پیش روی این اتاق در رابطه با معدن می گوید: بخش معدن در سال های گذشته از وضعیت قیمت گذاری و قوانین دست و پاگیری که سرمایه گذاری در توسعه معادن به ویژه توسط بخش خصوصی را با چالش مواجه کرده ، رنج برده است . وی می افزاید: این امر موجب سرمایه گذاری نکردن در معادن شده و در آینده صنایع پایین دستی زنجیره تولید را درگیر خواهد کرد.
در این زمینه بهترین کاری که برای توسعه بخش معدن و کمک به صنایع پایین دستی می توان انجام داد ایجاد شرایطی است که بخش معدن به عنوان گزینه ای تراز اول برای سرمایه گذاران مطرح شود. در این باره کاهش دخالت ها در قیمت گذاری ، رفع عوارض صادرات ، منطقی سازی سازوکار محاسبه و اخذ بهره مالکانه ، اصلاح قوانین محیط زیست در بخش معدن و همچنین ایجاد سازوکارهایی که بخش معدن بتواند با اولویت از تسهیلات سیستم بانکی برای طرح های توسعه خود استفاده کند، از جمله عواملی هستند که در کوتاه مدت می توانند به جذب سرمایه گذاران بیشتر و توسعه بخش معدن کمک کنند. این عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اضافه کرد: از تمامی دوستانی که ما را قابل دانستند و به ائتلاف برای فردا رای دادند درخواست می شود که ما را از نظرات ، پیشنهادات و انتقادات شان در 4 سال پیش رو محروم نکنند تا در انجام این مسئولیت خطیر پیروز باشیم . بهادر احرامیان در انتخابات اخیر اتاق تهران با کسب 703 رای در رده چهارم بخش معدن قرار گرفته و به این ترتیب جواز حضور در هیات نمایندگان اتاق تهران را به دست آورد.
مسئولیت های اجتماعی ناجی محیط زیست پدرام سلطانی که در انتخابات اخیر هیات نمایندگان اتاق تهران توانست با کسب 1119 رای ضمن قرارگیری در جایگاه نخست بخش معدن در مجموع 40 نفر منتخب نیز در رده دوم قرار می گوید: بخش معدن بگیرد، به در ایران ظرفیت بالایی دارد و یکی از کشورهای برتر دنیا از حیث ذخایر و تنوع مواد معدنی است باوجود این ، جایگاه معدن در تولید ناخالص داخلی کمتر از یک درصد است و این امر نشان دهنده این واقعیت است که هنوز این بخش ، جای کار بسیاری دارد. وی اضافه می کند: امیدواریم با اقدامات فعالان این بخش و حمایت دولت ، با به روزرسانی تجهیزات و ماشین آلات معدنی و استفاده از روش های نوین استخراج ، میزان بهره برداری مواد معدنی را افزایش دهیم و به دنبال آن میزان پرت و افت ذخایر را کاهش داده و در ادامه با ساده سازی قوانین و مقررات ، بخش معدن را تبدیل به یک بخش جذاب برای سرمایه گذاران کنیم . عضو هیات نمایندگان اتاق هشتم در ادامه به لزوم تغییر رویکرد دولت به بخش معدن اشاره و تصریح می کند:
رویکرد فعلی ، یک رویکرد استراتژیک نیست و روند اخذ حقوق دولتی از معادن شامل حق پروانه ، حقوق دولتی ، حق انتفاع و عوارض صادراتی از یک روند ثابت درازمدت پیروی نمی کند به همین دلیل امکان سرمایه گذاری بلندمدت بر پایه قوانین ثابت امکانپذیر نمی شود و ریسک سرمایه گذاری را بالا می برد. وی اظهار می دارد: با اصلاح این شیوه می توان به محاسبه هزینه های فعالیت در معدن دست یافت بدون اینکه نیاز به تغییر مداوم آنها باشد. پدرام سلطانی در ادامه می افزاید: از سوی دیگر در بخش اکتشاف بسیار عقب هستیم و بخش خصوصی در این بخش فعال نیست در حالی که استعدادهای خوبی در این زمینه وجود دارد و باید به این موضوع پرداخته شود .
وی به ملاحظات زیست محیطی به عنوان یکی از مخاطرات بخش معدن اشاره می کند و می گوید: با استفاده از فناوری ، تخصص ، روش های علمی استخراج و همچنین ایجاد مسئولیت های اجتماعی در بین معدنکاران می توان حتی الامکان ، میزان خسارت به محیط زیست را کاهش داده و یا فعالان معدنی را به این سمت سوق دهیم که محدوده ها را تا جایی که امکان دارد به حالت قبل درآورده یا ترمیم کنند و این امکانپذیر نیست مگر با حمایت دولت که نگاه مادی به این بخش نداشته باشد و یا حداقل در تعیین حقوق دولتی ، بخشی از درآمد معدنکاران را اجازه دهد صرف اموری از این دست کند تا چالش مداوم محیط زیست و منابع طبیعی و معادن کاهش یابد.
دیدگاهتان را بنویسید