فرصت سرمایهگذاری در ایران را از دست ندهید
دنیای معدن - روز گذشته هشتمین دوره بینالمللی بازار سرمایه در کشور در هتل آزادی تهران توسط سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد.
در این دوره ۲روزه کارشناسانی از ۱۳ کشور خارجی حضور دارند. تطابق شریعت و دین اسلام با بازار سرمایه ایران، رشد ۲۱درصدی شاخص کل پس از برجام، ساماندهی بدهیهای دولت از طریق اسناد خزانه، جذابیت اوراق صکوک و همچنین ظرفیت سرمایهگذاری در بورس ایران از مهمترین عناوینی بود که علی طیبنیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی به آن اشاره کرد.
عملکرد مثبت ابزارهای اسلامی
وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به اینکه دورههای نشست بینالمللی بازار سرمایه اسلامی به توسعه بازارهای مالی کمک میکند، گفت: ایران از معدود کشورهایی است که تمامی بازارهای مالی خود اعم از بازار پول، سرمایه و بیمه را براساس ضوابط شرعی طراحی کرده و با وجود گذشت چهار دهه از انقلاب، سیر پرشتابی را برای توسعه این بازارها طی کرده است، به گونهای که بانکهای ایرانی در میان بانکهای جهان اسلام در جایگاه خوبی قرار داشته و تمامی بازارهای مالی شامل پول، سرمایه و بیمه بر اساس عقود شرعی طراحی شده است.
به گزارش سنا، علی طیبنیا با اشاره به اینکه صنعت بیمه ایران در میان برترین صنایع بیمه منطقه قرار دارد و فعالیتشان بر اساس عقود اسلامی است، بیان کرد: در تمامی مدتی که این شرکتها به دلیل تحریم، از همکاری با شرکتهای بزرگ جهان محروم بودند، بیمه خطوط هوایی و خطوط دریایی ایران، با پوشش بسیار مناسب شرکتهای بیمه ایرانی انجام میشد. وی با اشاره به اینکه بازار سرمایه و بورس در ایران یکی از شاخههای افتخارآمیز کشور در حوزه تطابق شریعت و دین اسلام به شمار میآید، بیان کرد: همه ابزارهای مورد استفاده به گونهای طراحی شدهاند که شرط اسلامیبودن در آنها رعایت شده باشد. این روزها ابزارهای مالی اسلامی در کشورهایی مانند انگلستان، امریکا، آلمان، افریقا، سنگاپور و لوکزامبورگ نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
طیبنیا با اشاره به اینکه تجربه کشورهای غربی در بحران مالی مهر تاییدی بر عملکرد ابزارهای اسلامی بود، تصریح کرد: پیشبینی میشود در دهه آینده این ابزارها بخش مهمی از داراییهای دنیا را به خود اختصاص دهند. اکنون حجم استفاده از صکوک به شکل اعجاب انگیزی در حال افزایش است و این رقم تا پایان ۲۰۱۴میلادی به ۳۰۰ میلیارد دلار رسیده است.
رشد ۸درصدی اقتصادی با کمک بازار سرمایه
وزیر امور اقتصادی با اشاره به اینکه بازار سرمایه اسلامی محلی برای تقویت ارکان و پایههای اسلامی و نشر تفکر اسلامی است و زمینه و بستر لازم برای گسترش و تحکیم روابط با کشورهای اسلامی را فراهم میکند، گفت: بازار سرمایه از اجزای اصلی بازارهای مالی در دنیا است و سیاست ایران افزایش سهم بازار سرمایه در تامین مالی و همچنین افزایش سهم سرمایهگذاری خارجی است. این در حالی است که موسسات معتبر بینالمللی و صاحبنظران و کارشناسان همگی به چشمانداز مثبت اقتصاد ایران در پساتحریم و عزم ایران برای ارتقای سطح سرمایهگذاری اتفاق نظر دارند. وی با اشاره به اینکه ایران برای مدت طولانی با فشارها و تحریمهای اقتصادی مقابله میکرد، ابراز کرد: هماکنون حصول به رشد اقتصادی ۸درصدی در برنامه ششم توسعه مدنظر قرار گرفته که این میزان رشد بدون بازار سرمایه مستحکم امکانپذیر نخواهد بود.
طیبنیا با بیان اینکه در تجربه گذشته بانکها عمدهترین منابع تامین مالی بودهاند، گفت: بازار سرمایه رشدی آهسته اما ممتد داشته و براساس این رشد، سهم خود را در تامین مالی افزایش داده است. یکی از اقدامات اساسی برای تقویت بازار سرمایه، بسترسازی برای تقویت سرمایهگذاری خارجی است که در این راستا افتتاح حساب برای سرمایهگذاری خارجی و فرآیند نقل و انتقالات بانکی را تسهیل کردهایم. همچنین شرکتهای رتبهبندی، مدیریت دارایی حرفهای را ایجاد کردهایم و ابزارهای مشتقه متنوع را در اختیار سرمایهگذاران گذاشتهایم. به علاوه شفافیت و دسترس به اطلاعات را افزایش دادهایم، برای مثال سامانههای اطلاعرسانی مانند کدال به زبانهای مختلف تقویت شده است.
وی ادامه داد: قوانین لازم برای بازار سرمایه با مقررات شرعی بهبود یافته و تشخیص تخلفات مانند دستکاری قیمت و استفاده از اطلاعات نهانی مانند پولشویی را تقویت کردهایم. زمان توافق هستهای ایران با ۱+۵ بازار سرمایه شاهد شتاب در حضور سرمایهگذاران خارجی بوده و هماکنون به صورت روزانه اشخاص حقیقی و حقوقی به خرید و فروش میپردازند.
انتشار اسناد خزانه
وزیر امور اقتصادی و دارایی اندازه کل بازار سرمایه را ۵۰۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: پس از برجام شاخص بورس ۲۱ درصد رشد داشته و نسبت قیمت به سود نیز به ۷/۸رسیده است، در حالی که این نسبت در بازارهای نوظهور ۱۱مرتبه است. از زمان اجراییشدن برجام میانگین معاملات روزانه با افزایش ۱۸۳درصدی به ۲۷۳ میلیون دلار رسیده است. وی یکی از دستاوردهای اخیر ایران را ساماندهی به بدهیهای دولت به بخش خصوصی عنوان کرد و افزود: به علت حجم بالای نیازها با کمبود منابع مواجه هستیم که یکی از راهکارها استقراض از بانک مرکزی و افزایش نقدینگی است که آثار مخربی به دنبال خواهد داشت. از همین رو دولت با انضباط مالی به دنبال راهکاری جدید، به انتشار اسناد خزانه اقدام کرد که با توجه به آشنا نبودن با چنین ابزاری، اعتمادسازی اولویت دولت بود.
طیبنیا با اشاره به اینکه ارزش کل اوراق عرضهشده در بازار ۸ میلیارد دلار است و نسبت به پایان سال ۹۳ افزایش ۳۴۰ درصدی را نشان میدهد، افزود: دولت در چهارم اردیبهشت ۹۵ برای نخستینبار اقدام به انتشار ۱۶۵ میلیون دلار اوراق اجاره کرد. همچنین سلف استاندارد در بورس انرژی رونق گرفت و معاملات ۴۰۳ میلیون دلاری را رقم زد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: با تدبیر دولت در استفاده نشدن از منابع بانک مرکزی، نرخ تورم به پایینترین حد خود در دهه اخیر رسید و انتظار میرود به زودی تکرقمی شود، این در حالی است که در زمان سکانداری دولت جدید تورم ۴۰ درصد بود. وی اوراق صکوک را یکی از جاذبههای سرمایهگذاری در ایران دانست که هم از ریسک پایین برخوردار است و هم از نظر بازده شرایط مطلوبی دارد و بیان کرد: اوراق منتشر شده از سوی دولت در سال ۹۵ حجم بالایی را به خود اختصاص خواهد داد و از پشتوانه و ضمانت دولت نیز برخوردار است. طیبنیا به سرمایهگذاران خارجی پیشنهاد کرد که این فرصت را از دست ندهند.
تعامل با سایر بورسهای دنیا
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار نیز با اشاره به اینکه بازار سرمایه ایران قابل اتکا است و براساس شریعت اسلامی اداره میشود، بیان کرد: در بازار سرمایه ایران بخش مهمی مربوط به صکوک و اوراق قرضه اسلامی و مدلهای تامین مالی اسلامی است.
محمد فطانت صکوک را از ابزارهای مورد استفاده در بازارهای سرمایه عنوان کرد و درباره اهمیت استفاده از اوراق قرضه اسلامی گفت: برای پیبردن به اهمیت این اوراق کافی است به نبود آنها در بازار سرمایه برخی از کشورها توجه کنیم.
وی یکی از کارکردهای مهم اوراق قرضه اسلامی را شیوههای نوآورانه آن در مدیریت ریسک و تقسیم سود و زیان عنوان کرد و افزود: تامین مالی اسلامی بنیان و اساس سیستمهای مالی در کشورهای اسلامی است و باید ظرفیتهای آن شناسایی شود. رییس سازمان بورس و اوراق بهادار همچنین به افزایش علاقه مردم به خرید اوراق قرضه اسلامی اشاره کرد و گفت: ما شاهدیم که اوراق قرضه اسلامی در سراسر دنیا مورد استقبال مردم قرار گرفته است.
فطانت درباره تعامل با سایر بورسهای دنیا گفت: شرایط مثبتی برای سرمایهگذاری در ایران فراهم شده زیرا بازار سرمایه در بسیاری از کشورها وارد رکود شده اما بازار سرمایه ایران در حال رشد است و اکنون در نظر داریم شرایط برای ارتباط و تعامل میان بورس ایران و بورس سایر کشورها را فراهم کنیم.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: عضویت ایران در سازمان بینالمللی کمیسیونهای اوراق بهادار (IOSCO) که بهعنوان نهاد ارتباطدهنده بازارهای سرمایه کشورهای مختلف به یکدیگر فعالیت میکند، فرصت خوبی برای تعاملات بینالمللی سرمایه ایران است.
وی به نشست هفته آینده سران این سازمان در پرو اشاره کرد و گفت: حضور ایران در این نشست فرصتی را برای برقراری ارتباط بازار سرمایه ایران با سایر بازارهای سرمایه فراهم میکند.
برطرف شدن شبهات فقهی
رییس کمیته فقهی سازمان بورس نیز در این اجلاس با اشاره به اینکه کمیته فقهی بازار سرمایه ایران توانسته علاوه بر رفع شبهات فقهی در ابزارهای مالی و بدهی رایج در دنیا، پیشتاز ارائه ابزارهای نوین مالی مبتنی بر شریعت باشد، بیان کرد: کمیته فقهی بازارهای ایران از سال ۱۳۸۵ شمسی آغاز به کار کرده و تا به امروز حدود ۱۰ سال از تشکیل این کمیته سپری میشود و این در حالی است که هدف از راهاندازی این کمیته انطباق کامل ابزارهای مالی در بازار سرمایه با شریعت اسلامی بوده است. بر همین اساس تلاش شده همواره با تکیه بر فقه اسلامی نظرات و دیدگاهها ارائه شود.
غلامرضا مصباحیمقدم با اشاره به ترکیب اعضای کمیته فقهی سازمان بورس، گفت: اعضای این کمیته شامل ۵ نفر فقیه و صاحب نظر در بازار سرمایه، یک نفر متخصص مالی، یک نفر حقوقدان و یک نفر اقتصاددان و آشنا با بازار سرمایه هستند که تلاش شده ارزیابی ابزارها و کارآمدی آنها نیز در کنار ارزیابی فقهی ابزارها در نظر گرفته شود.
به گفته وی، وظیفه کمیته فقهی بورس ایران ارزیابی ابزارهای مالی جدید در بازارهای مالی است و ابزارهای مالی که در جهان به کار گرفته شده اعم از ابزارهای مالی بدهی و یا مشتقه اظهارنظر شود.
مصباحیمقدم با اشاره به اینکه کمیته فقهی ایران به طور تقریبی درباره همه ابزارهای مالی مطرح در جهان کار مطالعاتی انجام داده است، بیان کرد: این کمیته شبهات فقهی در ابزارهای مالی و بدهی ازجمله آپشن و فیوچر را بررسی کرده که این موضوع پیش از این محل مناقشه میان فقهای برادران اهل سنت بوده است. رفع شبهات فقهی در این ابزارها به عنوان یک پیشرفت و پیشگامی در پذیرفتن ابزارهای مالی است که در بازارهای سرمایه دنیا کاربرد دارد و هماکنون شبهات آنها از سوی کمیته فقهی بورس ایران برطرف شده است.
به گفته وی، کمیته فقهی در کنار رفع شبهات به ارزیابی عملیاتی ابزارهای مالی اسلامی به منظور حسن اجرای آنها در بازار نیز میپردازد.
مصباحیمقدم با اشاره به همکاری کمیته فقهی سازمان بورس ایران با کمیتهها و سایر نهادهای مشابه و تفاهمنامه با مجامع بینالمللی از جمله بانک توسعه اسلامی و همکاری با کمیتههای شریعت کشورهایی از جمله مالزی عنوان کرد: کمیته فقهی ایران در زمینه طراحی ابزارهای نوین مالی برای نخستین بار، اقدام به طراحی و ارائه این ابزارها از طریق کار کارشناسی متخصصان مالی بازار سرمایه کرده و تاکنون توانسته است درباره استفاده از اوراق بهادار مختلفی ازجمله اوراق وقف، اوراق حج، قرارداد آتی سهام، قرارداد اختیار معامله سبد سهام، انتشار اوراق مرابحه مبتنی بر سهام، معاملات کشف پریمیوم، اوراق سفارش ساخت قابل تعویض با سهام، اوراق رهنی مسکن، اوراق منفعت، سفارش ساخت به قیمت کسر، انتشار اوراق رهنی مبتنی بر تسهیلات اعطایی به استثنای اوراق سلف، انتشار اوراق رهنی مبتنی بر تسهیلات به جز سلف با اقساط دریافتی، اوراق سلف خودرو، اوراق اجاره مبتنی بر بدهی به طلبکاران، اوراق اجاره سلف برای واردات و سایر ابزارهای مالی را طراحی و ارائه دهد.
وی با پیشنهاد برگزاری سالانه اجلاس بازارهای سرمایه اسلامی به منظور همگرایی و توسعه بیشتر این بازارها در صنعت مالی عنوان کرد: در قانون برنامه پنجم توسعه بندهایی درباره اوراق بهادار مصوب کمیته فقهی بورس گنجانده شده و بعدها به صورت قانون دائم نیز به کار گرفته شده که ازجمله آنها انتشار اوراق اسناد خزانه اسلامی است.
دیدگاهتان را بنویسید