ضرورت بازنگری در قانون نظام مهندسی معدن
دنیای معدن -بخش معدن یکی از بخش های اصلی در اقتصاد کشور به شمار می رود و در صورت توجه ویژه به آن می توان شاهد درآمدزایی مانند صنعت نفت از سوی این بخش بود.
اما این بخش مانند سایر بخش ها با مشکلاتی همراه است به طوری که برخی از این مشکلات منجر به کم رنگ شدن نقش اقتصادی معدن در کشور شده است.
کمیته اکتشاف خانه معدن به بهانه بازنگری دوباره قانون نظام مهندسی معدن و بررسی انجام اکتشاف در حین استخراج گردهم جمع شده تا بتوانند مشکلات بخش معدن را نسبت به گذشته کاهش دهند.
فعالان بخش معدن معتقدند، در صورت حل مشکلات این بخش، معدن می تواند نقش پررنگ تری در اقتصاد ایفا کند. نشست ماهانه کمیته اکتشاف خانه معدن با حضور جعفر صادقی پناه، رییس کمیته، کوروش شعبانی نایب رییس و سایر اعضای آن در خانه معدن ایران برگزار شد.
اکتشاف در محدوده یک معدن هیچگاه به پایان نمی رسد بررسی جایگاه نظام مهندسی معدن در نظارت بر اکتشاف و اکتشاف در حین استخراج و بهره برداری موضوعاتی بود که در این جلسه به بوته نقد گذاشته شد.
ناصر عابدیان از اعضای کمیته اکتشاف با گذری بر صحبت های ناصرنیا، رییس سازمان نظام مهندسی معدن کشور، در رسانه ها اظهار کرد: اعلام می شود نظارت از وظایف سازمان نظام مهندسی معدن نیست این درحالی است که ما امروز ناظر هایی از سوی این سازمان در بخش معدن داریم. در واقع این مشکلات به دلیل این است که قانون در این سازمان درست نوشته نشده است.
در نتیجه باید این قانون پس از گذشت زمان 10تا 12سال بازنگری شود. این عضو کمیته اکتشاف در ادامه با اشاره به موضوع اکتشاف در حین استخراج و بهره برداری نیز افزود: باید این موضوع را بپذیریم که معدن از یک ظرفیت آغاز می شود و سپس به کارخانه می رسد. اکتشاف در محدوده یک معدن هیچگاه به پایان نمی رسد. در واقع اکتشاف جزء جدا نشدنی فعالیت های معدنی است اما متاسفانه عملکرد در این بخش بسیار ضعیف است.
باید برای حل مشکلات به سراغ متخصصان و کارشناسان برویم، اگر برای حل مشکلات گام به گام حرکت کنیم شاهد کاهش مشکلات خواهیم بود. ? قانون نظام مهندسی نیازمند تغییر و تحول جعفر صادقی پناه، رییس کمیته اکتشاف درباره وظایف نظارتی در بخش معدن اظهار کرد: سازمان نظام مهندسی معدن نباید جایگاه وزارتخانه را از آن خود کند. وظیفه نظارت بر اکتشاف از وظایف وزارت صنعت، معدن و تجارت است. اما اینکه چه شخصی در چه جایگاهی قرار بگیرد از وظایف سازمان نظام مهندسی معدن است.
این موضوع به این معنی است که اگر شخصی به عنوان مسئول فنی معدن انتخاب می شود باید اهل فن و متخصص باشد. وی ادامه داد: نظارت انواع مختلفی دارد. گاهی این نظارت داخلی است که دیگر در این بخش نمی توان وزارتخانه را ناظر دانست. البته ناگفته نماند که برخی موارد در قانون نظام مهندسی نیازمند تغییر و تحول اساسی است. امروز سازمان نظام مهندسی معدن با موضوعاتی در قوانین خود مواجه می شود که حتی برای خودش نیز ایجاد مشکل می کند.
صادقی پناه افزود: متاسفانه مسئول فنی در بخش معدن ناظر نیست اما در حال حاضر به غلط ناظر تلقی می شود. در واقع مسئول فنی مدیر معدن است. متاسفانه ما در بخش معدن چه در اکتشاف و چه در بهره برداری همچنان به سختی فعالیت می کنیم زیرا مهندسی در این بخش آن طور که باید شکل نگرفته است. به همین دلیل بارها شاهد این موضوع بودیم که بسیاری از اکتشافات بدون کامل کردن اطلاعات سطحی وارد مرحله حفاری شدند.
نیاز به کار مهندسی باعث شد الزام وجود سازمان نظام مهندسی معدن به خوبی احساس شود، هرچند این سازمان در برخی جایگاه ها با اشکالاتی همراه است، به عنوان مثال جای برخی از گرایش ها در این سازمان خالی است در صورتی که برخی گرایش ها به تعداد زیاد دیده می شود. اما وجود آن برای بخش معدن مهم و الزامی است. امروز با مشخص شدن مشکلات زمان تجدید نظر فرارسیده و قانون این سازمان باید بازنگری شود. وی در ادامه، تصریح کرد: اگر کمی از درآمدهای نفتی را در بخش معدن هزینه می کردیم بخش معدن پیشرفتی بیش از امروز را تجربه کرده بود. اگر امروز از برخی قوانین نظام مهندسی ایراد گرفته می شود تنها به این دلیل است که می خواهیم تغییراتی اساسی در بخش معدن ایجاد شود.
اگر چرخ معدن با سرعت بیشتری بچرخد بدون شک شاهد رشد اقتصادی خواهیم بود. صادقی پناه درباره اکتشاف در حین استخراج نیز، بیان کرد: برای توسعه هرچه بیشتر اکتشاف در حین استخراج باید شاهد کمک های دولتی در این بخش باشیم. در کشورهای توسعه یافته هزینه های اکتشافی به عنوان مالیات حساب می شود و همین موضوع منجر به پیشرفت بخش معدن می شود. ما نیز به عنوان فعال معدنی خواستار اجرای این موضوع در بخش معدن کشورمان هستیم. اکتشاف در بخش معدن باید اصولی باشد تا بتوان برای راه اندازی کارخانه برنامه ریزی کرد اما مابقی اکتشافات باید حین استخراج انجام شود. باید این را قبول کرد که همه معادن از روز اول بزرگ نبودند بلکه رفته رفته با انجام اکتشافات تکمیلی بزرگ شدند. ? نظارت بر عملکرد معادن جزو وظایف دولت عضو دیگر کمیته اکتشاف خانه معدن نیز درباره وظایف نظارتی سازمان نظام مهندسی معدن اظهار کرد: نظام مهندسی وظیفه نظارت بر خدمات را بر عهده دارد اما نظارت بر عملکرد معادن جزو وظایف دولت است. البته اگر سازمان نظام مهندسی معدن را زیر مجموعه دولت بدانیم می تواند بر فعالیت های معدنی نظارت داشته باشد.
وزارت صنعت، معدن و تجارت پروانه صادر می کند در نتیجه خودش نیز نظارت می کند. طاهر احمدی نژاد افزود: یکی از مشکلات بخش معدن و سازمان نظام مهندسی معدن این است که هر دو دارای قانون جداگانه هستند اما متاسفانه کسی به قانون آنها مراجعه نمی کند. وی درباره اکتشاف حین استخراج نیز تصریح کرد: اکتشاف در حین استخراج اصطلاحی متناسب با کار معدن است و درست مانند مراقبت های پس از عمل جراحی می ماند. هر قدر اکتشاف کامل باشد پیش بینی ها در معدن کامل تر خواهد بود. ? سازمان نظام مهندسی معدن نیازمندخانه تکانی در ادامه این نشست،
مدیرکل دفتر اکتشاف وزارت صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه سازمان نظام مهندسی معدن نیاز به اصلاح ساختار اساسی دارد، اظهار کرد: قانون و آیین نامه این سازمان هم باید اصلاح شود. اسدالله کشاورز تاکید کرد: سازمان نظام مهندسی معدن نیاز به خانه تکانی اساسی دارد. متاسفانه بخش معدن در سازمان های صنعت، معدن و تجارت استانها بسیار ضعیف شده و سازمان ها نیروی مناسب برای این بخش را در اختیار ندارند، به طوری که در یکی از استان ها حتی افراد فعال در بخش بازرگانی سازمان به بخش معدن آمده و در حال کار هستند.
برخورد در استان ها سلیقه ای است نایب رییس کمیته اکتشاف خانه معدن که ریاست این جلسه را نیز بر عهده داشت، در این نشست با اشاره به برخی مشکلات موجود در سازمان نظام مهندسی معدن اظهار کرد: اگر خرد جمعی در کار باشد بسیاری از مشکلات به راحتی حل خواهد شد. کوروش شعبانی افزود: متاسفانه برخورد در استان ها بیشتر سلیقه ای است، حتی در برخی موارد مهندس پایه یک باید از طرح خود برای مواد معدنی درجه یک، مثل سنگ لاشه در استان ها دفاع کند، به دلیل اینکه نمی خواهند از اعضای خارج از استان خود استفاده شود. وی در ادامه تصریح کرد: برای معرفی درست بخش معدن به مردم باید هزینه پرداخت کرد. باید کار پایه انجام دهیم و از مدارس ابتدایی شروع کنیم باید تفاوت بین معدن و گنج برای همگان روشن شود و مردم بدانند که بقای بسیاری از صنایع کشور به معدن و معدنکاری بستگی دارد. باید موزه های معدن داشته باشیم و در کنار میدان صنعت شاهد نام گذاری میدان معدن باشیم.
اگر برای معرفی بخش معدن تلاش می شد امروز شاهد رشد اقتصادی کشور بودیم. ? عملکرد سازمان نظام مهندسی بهبود یابد استاد دانشگاه امیرکبیر نیز در این نشست با اشاره به وضعیت سازمان نظام مهندسی، اظهار کرد: عملکرد سازمان نظام مهندسی باید بهبود یافته و وظایف آن مشخص شود. اکثریت قریب به اتفاق در تهران و شهرستان ها از عملکرد سازمان نظام مهندسی معدن راضی نیستند.
شاید این نارضایتی به این دلیل باشد که این سازمان به بخش هایی که در حیطه کاری اش نبوده ورود پیدا کرده است. فیروز علی نیا درباره اکتشاف حین استخراج افزود: اکتشاف در حین استخراج، اکتشاف تکمیلی است، یعنی اگر میزان ذخیره احتمالی معدن سنگ آهن 300میلیون تن باشد با انجام اکتشافات تکمیلی میزان قطعی آن مشخص می شود. در نتیجه مهندس معدن براساس ذخیره واقعی برنامه ریزی می کند.
امروز باید با دیدگاه علمی تفکر کرد. روزی استخراج از معدن سنگ آهن با عیار 25درصد به بالا انجام می شد اما امروز استخراج با عیار 15 درصد نیز دارای توجیه اقتصادی است. به همین دلیل اکتشاف حین استخراج باید در دستور کار معادن قرار بگیرد.
دیدگاهتان را بنویسید