شرکتهای بزرگ صنعتی دنیا درحال ورود به ایران
دنیای معدن -سازمان توسعه و نوسازی معادن ایران به اعتقاد مدیر جدیدش روزهای سختی را پشت سر گذاشته است و حتی در مقاطعی با واگذاریهای نادرست به سمتی رفت که اگر ادامه پیدا میکرد دیگر سازمانی به نام ایمیدرو قابل احیا نبود، سازمانی که زیرمجموعه آن که عمر بیش از 50سال داشت به نادرستی دستور حذف آن داده شد و برخی دیگر به بخشهایی واگذار شد که اکنون خودشان در آستانه انحلال هستند.
مجموعه ایمیدرو برای آنکه بتواند سالهای گذشته خود را جبران کند از تمام بخشها برای سرمایهگذاری دعوت کرده و برای تمام آنها شرط اهلیت و داشتن توان مالی را مد نظر قرار داده است. مجموعهای که طی سالهای اخیر تنها به خصولتیها اعتماد میکرد این روزها از سرمایهگذاران داخلی و خارجی میخواهد که در حوزههای معدن و صنایع معدنی حضور پیدا کنند. زمانی که مهدی کرباسیان مدیر عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن ایران شد این مجموعه تنها 60 میلیارد تومان بودجه داشت که با توجه به پروژههای عظیم این بخش، ایمیدرو پولی برای ادامه فعالیت خود نداشت. در آن مقطع بیش از 20هزار میلیارد تومان ایمیدرو به شبهدولتیها داده شده بود. در این باره گفتوگوی روزنامه ایران با مهدی کرباسیان از نظرتان میگذرد.
یکی از موضوعاتی که از زمان ورود شما به ایمیدرو مورد توجه قرار گرفت اتمام 7 طرح فولادی و تأمین فاینانس آن از طریق چین بود. در حال حاضر این طرحها چه وضعیتی دارند و آیا بانک مرکزی با فاینانس چین موافقت کرده است؟ از سویی چندی پیش آقای رفسنجانی اعلام کرد که 22 میلیارد در چین داریم، حال چرا فاینانس صورت نگرفته است؟
یکی از اقداماتی که در ایمیدرو انجام گرفت شروع طرحها و پروژههای بود که در دولت قبل به هر دلیلی متوقف شده بود یا بنا به دلایلی آغاز نشده بود. بر این اساس یکی از بزرگترین طرحهایی که مدتها باقی مانده بود 7طرح فولادی بود. طرحهایی که در 7 نقطه کشور جانمایی آنها انجام شده است، ظرفیت در نظر گرفته برای آنها حدود 800 هزارتن است. خوشبختانه ما توانستیم با کمک همکارانمان فاینانس و تأمین مالی پروژهها را فعال کنیم. حدود یک میلیارد و 800 میلیون یورو از محل پولهای ایران توانستیم با چین السی باز کنیم. این بخش مشکلات زیادی داشت و خوشبختانه تمام معضلات حل شد و اکنون 5طرح گشایش اعتبار شد و در حقیقت عملیاتی شده است و 2پروژه نزدیک به سه ماه است که آماده گشایش اعتبار است اما به دلیل اختلاف سلیقهای که بین بانک مرکزی ایران و چین اتفاق افتاد متوقف شده است. فکر میکنم در آیندهای نزدیک دو پروژه گشایش اعتبار شود.
با این اوصاف همکاری با چین ادامه دارد؟
بله ادامه دارد و هیچ توقفی در این خصوص نداریم. اخیرا چین در زمینه آلومینیوم و زغال سنگ طبس که حدود 10 سال متوقف شده بود، فعالیتهای خوبی را در زمینه تأمین فاینانس و همکاری آغاز کرده است.
روز تودیع و معارفه شما وزیر صنعت خواست به جای فاینانس چین به سراغ بخش خصوصی بروید. در حال حاضر این بخش چه شرایطی دارد؟
اواخر دولت دهم اموال و سهام شرکتهای سازمانهای توسعهای به نام خصوصیسازی رد دیون شده و به ارگانهای مختلف، نهادها و خصولتیها داده شده است. این اتفاق باعث شد سازمان توسعهای از توان سرمایهگذاری تهی شوند. لذا طی دو سال گذشته 21هزار میلیارد تومان ایمیدرو از بین رفته است. از اینرو یکی از مشکلات مهم برای فعال کردن این طرحها نبود نقدینگی بود که این امر امکان گشایش ال سی را به ما نمیداد.
فقط 60 میلیارد تومان در حساب پول داشتید؟
بله، تنها 60 میلیارد تومان در حساب ایمیدرو پول بود. در شش ماهه دوم سال گذشته توانستیم از محلهای وصول، مطالبات معوق و میزانی از محصولات تولیدی معادن و همچنین حق انتفاع درآمدها را کسب کنیم که البته کافی نبود. به همین دلیل به سمت بخش خصوصی و غیر دولتی رفتیم که سهامدارانی را بگیریم و آنها را در پروژهها شریک کنیم. اکنون طرحهای فولادی را با کمک گروههای مالی فعال کردیم. به گونهای که 65 درصد از 7طرح فولادی به بخشهای مختلف واگذار شده است. بر این اساس سهامدار جدید فولاد شادگان را شرکت فولاد خوزستان، سپیددشت چهارمحال را فولاد مبارکه، نی ریز را گروه سرمایهگذاری غدیر، میانه را گروه بانک ملت دارد و در مورد بافت، قائنات و سبزوار برای واگذاری 65 درصد سهام مذاکرات نهایی شده است.
با واگذاری 65 درصد سهام شرکتهای فولادی به گروههای سرمایه گذاری، از دولتی خارج و روند اجرا به دلیل نداشتن قید و بند بوروکراسی سرعت پیدا میکند. همچنین طی این مدت چندین بهرهبرداری و سرمایهگذاری در معادن زغالسنگ طبس صورت گرفت. بهرهبرداری و سرمایهگذاری در معدن زغالسنگ خمرود و ککسازی زرند نیزآگهی شده است. پروژه دیگری که سالها متوقف شده بود، استفاده از دریاچه نمک قم و استفاده منیزیم از آن بود که کار آن آغاز شده است. معدن گل گهر 5 و 6 را که ذخایر وسیع سنگ آهن دارد میخواهیم به بخش خصوصی بدهیم.
در حوزه اکتشاف هم طی تاریخ صد ساله گذشته، صد هزار کیلومتر کار اکتشافی شده است اما ما 200 هزار کیلومتر را تعریف کردیم. از اواخر دیماه 68 هزار کیلومتر مربع کار اکتشافی انجام شده است و تا پایان سال از عدد 100 هزار کیلومتر مربع عبور خواهیم کرد. به محض اینکه مرحله مقدماتی طی شود و مطلع شویم که ذخایر خوبی وجود دارد به طور قطع سرمایهگذاران داخلی و خارجی را برای اکتشاف دعوت میکنیم. سیاست ما واگذاری امور به بخش خصوصی قوی و اهل است.
به اعتقاد شما بانک ملت و سایر مجموعهها که سهامدار 7مجموعه فولادی شدند اهلیت لازم را دارند؟
بانک ملت با فولاد کویرشریک شده است. از آنجا که توان مالی ضعیف بوده است بانکها و گروههای سرمایهگذاری ورود پیدا کردند. واگذاری ما به شرط توان مالی و فنی است.
اگر سال 86 بود آیا 7 طرح فولادی را آغاز میکردید؟ کارشناسان همچنان معتقدند این طرحها هدردادن سرمایه ملی است.
من قطعاً در حوزه فولاد سرمایهگذاری میکردم اما ایجاد طرحهای فولادی به میزان 800 هزار تن در جاهای مختلف کشور بدون آب، راهآهن، برق و... غیر تخصصی بود که ما مجبور به انجام آن هستیم. متأسفانه دولت گذشته به صورت غیرکارشناسی دستور ایجاد 7طرح فولادی را داد. ایمیدرو به دنبال ایجاد طرحهای فولادی جدید در مناطقی است که پتانسیل لازم را دارند. از اینرو اخیراً در منطقه سیستان و بلوچستان با همکاری منطقه آزاد، گروه بانک ملت و شرکت سرمایهگذاری امید، شرکت فولاد مکران چابهار را با ظرفیت 3میلیون تن تأسیس کردیم. دربندرعباس نیز با همکاری یکی از شرکتهای کویتی به میزان یک میلیون و 600 هزار تن آهن اسفنجی تولید خواهد شد.
آیا ظرفیت 7طرح فولادی افزایش خواهد یافت؟
بله. قرار است بررسی شود تا یک میلیون تن ظرفیت واحدهای فولادی افزایش پیدا کند. برای آنکه به دو میلیون تن برسد باید زیرساختها و طراحیها اصلاح شود.
هر مدیری که در پست شما قرار گرفته بود در مورد خودکفایی در تولید فولاد صحبت کرده است. در حال حاضر این امید وجود دارد که ایران در تولید فولاد به خودکفایی برسد؟
ما به خودکفایی در تولید فولاد بسنده نمیکنیم، باید به فکر صادرات محصولات فولادی باشیم. پیشبینی میکنم تا 1406 ما در تولید فولاد خودکفا شویم و به سمت صادرات برویم.
شما بنیانگذار مجموعه شستا بودید لذا با حضور شما در ایمیدرو این گمانه وجود داشت که شستا در بخش معدن و فولاد سرمایهگذاری کند. اکنون رابطه ایمیدرو و شستا چگونه است؟آیا نگران این هستید که حضور شستا در پروژهها مجموعه شما را سیاسی کند؟
ما ازسرمایهگذاری تمام هلدینگها در حوزه معدن و صنایع معدنی استقبال میکنیم، حتی اگر این هلدینگ شستا باشد ما با آن مخالفتی نداریم. من جلسات مستمر با هلدینگها از جمله شستا داشتم و امیدوارم آنها در این حوزه ورود پیدا کنند. در حال حاضر مالک ذوب آهن، شستا است و در برخی دیگر از حوزهها نیز این مجموعه حضور دارد. به هر ترتیب در سرمایه گذاریهای جدید به دلیل مشکلات جدی که برای شستا حاصل شده بود آنها با احتیاط در بخشهای مختلف ورود پیدا میکنند.
گفته بودید که 37 شرکت معتبر خارجی برای سرمایهگذاری در حوزه معدن و صنایع معدنی ایران اعلام آمادگی کردند. اکنون چه تعداد از این شرکتها وارد ایران شدهاند؟
تقریباً هر هفته با 3-2 سرمایهگذار ملاقات میکنم. اکثر این افراد به دلیل تحریم از ایران دور بودهاند و بازار ایران را نمیشناسند. متأسفانه تحریم، مطبوعات خارجی و عدم اطلاعرسانی خوب دولت در سالهای گذشته موجب شد سرمایهگذاران خارجی اطلاعات ناقصی از ایران داشته باشند. از سویی بزرگترین مشکل تحریم، مسأله جابهجایی پول و تأمین اعتبار است که بانکها نمیدهند. این امر باعث شده شرکتهای خارجی وارد ایران نشوند. امید ما به مذاکرات وزارت امور خارجه است تا بتوانند تحریمهای ظالمانه را لغو کنند. با این اوصاف اولویت ما در اجرای پروژههای معدنی و صنایع معدنی این است که از سرمایهگذارای ایرانیان خارج از کشور و سرمایهگذاران داخلی استفاده کنیم. از آنجا که پروژههای ایمیدرو به تکنولوژیهای روز احتیاج دارد باید شرایطی را فراهم کنیم که سرمایهگذاران خارجی نیز ورود پیدا کنند.
با این شرایط به ورود 37 شرکت خارجی نمیتوان امیدوار بود؟
کم و بیش شرکتهای خارجی بنام در حال ورود و سرمایهگذاری در ایران هستند.
از زمانی که تصدی این پست بر عهده شما گذاشته شد، چه تعداد از مصوبات یک شبه که به ضرر بخش تولید بود را حذف کردید؟
خیلی ازمصوبات را نتوانستیم حذف کنیم. برخی از آنها مصوب شده بود. اما توانستیم با جلسات و مذاکرات مکرر با هیأت واگذاری جلوی انحلال شرکت ملی فولاد، واگذاری شرکت تهیه و تولید مواد معدنی، واگذاری منطقه ویژه خلیج فارس و صندوق بیمه معدنی را بگیریم و در حال حاضر در این بخشها اصلاح مصوبه داشتیم. اما برخی از طرحها که مصوبه از قبل داشتند طی ماههای اخیر واگذار شد مانند، فولاد میانه، نورد لوله اهواز، معدن البرز شرقی، معدن طبس؛ واگذاریهایی که به صندوق بازنشستگی فولاد (نزدیک به 1 10هزار میلیارد تومان) شد.
مجموعههایی که شرکتهای یاد شده را در قالب رد دیون گرفتند اگر طرحهای توسعهای را اجرا کنند ما نگرانی نداریم اما تعدادی از این طرحها که واگذار شدهاند طرحهای توسعهای شان متوقف یا کند شده است. این امر خیلی نگرانکننده است. شرکتهایی که خودشان در قالب رد دیون این اموال را گرفتند اکنون مشکلات مالی جدی دارند.
تاکنون از تسهیلات صندوق توسعه ملی بهرهمند شدهاید؟
خیر، تاکنون هیچ تسهیلاتی از این بخش داده نشده است. معتقدم، قانون صندوق توسعه ملی برای سازمانهای توسعهای باید اصلاح شود. ما رقیب بخش خصوصی نیستیم و جاهایی میرویم که بخش خصوصی به دلیل ریسک بالای آن حاضر به سرمایهگذاری نیست. برای توسعه کشور و رسیدن به رشد بالای 10 درصد باید جهش داشته باشیم. درسالهای 81 و 82 بحثی به قانون درآمد که ما سالانه 8درصد رشد داشته باشیم تا بتوانیم در سال 1404 قدرت اول منطقه شویم. حال با منفی 6درصد دچار عقبماندگی تاریخی شدیم لذا باید رشد 8 درصد را فراموش کنیم و به فکر جهش باشیم. از اینرو باید از تمام ظرفیت بخش خصوصی و سرمایهگذاران داخلی و خارجی استفاده کنیم.
دیدگاهتان را بنویسید