89908

ایران به استقبال اقتصادهای برتر جهان می رود

یک هفته گذشته و بعد از توافق هسته ای، شاهد گسترش رفت و آمد هیات های اقتصادی به ایران بودیم، هیات آلمانی چند روزی را در ایران سپری کرد و قرار است در هفته جاری نیز هیاتی از فرانسه، ایتالیا، کره به ایران سفر کنند؛ در این بین به عقیده برخی کارشناسان حالا اولویت ایران باید دیپلماسی اقتصادی باشد.
با در نظر گرفتن فرایند جهانی شدن و تحولات ناشی از آن، می ‌توان عنوان کرد که امروزه کشورها نمی‌ توانند خود را بی ‌نیاز از علم، فناوری و سایر دستاوردهای تمدن جدید بشری بدانند. هر چقدر تلاش یک کشور در جهت دستیابی به دستاوردهای علمی و تکنولوژیکی بیشتر شود، به همان نسبت جایگاهش در نظام بین‌الملل نیز ارتقا خواهد یافت. فرایند جهانی شدن و به‌ ویژه جهانی شدن اقتصاد، باعث شده تا کشورهایی که دغدغه توسعه و پیشرفت دارند به مؤلفه‌های اقتصادی- که نقش اساسی در افزایش قدرت ملی دارد- توجه جدی داشته باشند. به‌ رغم اختلاف‌ نظر‌هایی که درباره نوع و میزان تاثیرات جهانی شدن وجود دارد، بدیهی است جهانی شدن و به ‌ویژه جهانی شدن اقتصاد واقعیتی غیرقابل انکار است.
پایان جنگ سرد در جهان، باعث ایجاد تحولاتی در عرصه بین المللی شده است؛ که به تبع آن باعث ایجاد تغییراتی در اولویت ‌بندی اهداف سیاست خارجی کشور‌‌ها شده است؛ در این میان دیپلماسی به ‌منزله یکی از ابزارهای مهم سیاست خارجی کشورها نیز از این تحولات بی‌ تااثیر نبوده است. یکی از عمده‌ترین این تاثیرات، افزایش اهمیت مولفه‌های اقتصادی در دیپلماسی و تقویت دیپلماسی اقتصادی بسیاری از کشورها است.
هدف عمده دیپلماسی اقتصادی کمک به توسعه اقتصاد ملی است و کارکرد اصلی آن جستجوی اهداف اقتصادی با معیار‌های دیپلماتیک است؛ خواه با ابزار‌های اقتصادی یا غیراقتصادی. ازاین جهت اولویت‌های توسعه هر کشور بر اهداف توسعه اقتصادی آن کشور موثر است. این روزها با علم به نقش و اهمیت اقتصاد در مولفه‌های قدرت ملی بیش از پیش شاهد افزایش نقش رهبران سیاسی در رایزنی‌های اقتصادی در عرصه بین‌ الملل هستیم. کشورهای موفق در عرصه دیپلماسی اقتصادی معمولا کارکرد تلاش‌های دیپلماتیک رهبران را در راستای گشایش در مسیر رایزنی‌های فنی- دیپلماتیک، دیپلمات‌های اقتصادی و رایزنان تجاری و بخش خصوصی و بازرگانان و فعالان اقتصادی تعریف می ‌کنند تا برآیند این تلاش‌ها به تامین منافع ملی در این عرصه منجر شود.

سفر فابیوس و گشایش تجارت های خارجی
ایرج ندیمی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار ساعت ۲۴، با اشاره به ابعاد سفر فابیوس وزیر امور خارجه فرانسه به ایران گفت: به عقیده بنده سفری وزیر امور خارجه فرانسه به ایران دارای ابعاد اقتصادی است و بحث های دیگر در این راستا صحت ندارد. البته این موضوع برای افزایش تجارت خارجی ایران بسیار سودمند بوده که ایران باید از این ظرفیت ها استفاده کافی را ببرد.
ندیمی افزود: اگرچه مناسبات ما با کشورهایی نظیر فرانسه تا به حال مفید و سودمند نبوده، ولی این موضوع برای اینکه ما از ظرفیت های کشورای دیگر استفاده نکنیم نیز منافاتی ندارد. مقاومت کردن برخی اصولگرایان در مقابل ارتباطات خارجی به زیان مملکت است، البته ما باید اولویت ها و انتخاب های خودمان را داشته باشیم و به نفع تولید عمل کنیم و تنها به واردات نپردازیم؛ اما اینکه بگوییم کسی به ایران نیاید نیز نظر خوبی نیست.
وی با انتقاد از عملکرد رسانه ملی، تاکید کرد: متاسفانه رسانه ملی در قضیه سفر آقای فابیوس به گونه ای رفتار می کند که انگار ما با این کشور تا به امروز رابطه نداشته ایم، درحالی که ما با این کشور مشکل سفارت خانه ای هم نداریم. متاسفانه رویکرد افراطی، کشور را به پرتگاه می رساند، لذا بهتر است فراتر از رهبری حرکت نکنیم و ملاحظات و مصلحت ها را در نظر بگیریم.

شروع همکاری ‌های دوجانبه
حسن روحانی و فرانسوا اولاند، روسای‌جمهور ایران و فرانسه نیز با هم مذاکره‌ای تلفنی داشتند و بر سر اجرایی شدن همکاری‌های دوجانبه به موافقت رسیدند. در این گفت‌وگوی تلفنی رئیس جمهور فرانسه از توافق هسته‌ای استقبال کرد و از نقش سازنده ایران در مذاکرات تقدیر کرد. اولاند همچنین بر اهمیت تعهد همه طرفین توافق به بندهای آن و همکاری در جهت ایجاد صلح و ثبات در منطقه تأکید کرد.

تلاش پاریس برای تبدیل به پلیس توافق هسته ای
فرانسه با از سرگیری روابط حسنه خود با ایران از یک سو تلاش می کند از بازار پرسود ایران به نفع خود بهره برداری کند و از سوی دیگر می خواهد خود را به عنوان پلیس اجرای دقیق توافق هسته ای با ایران جا بزند. لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه روز سه شنبه گذشته اعلام کرد که قصد دارد هفته آینده برای انجام مذاکراتی با طرف های ایرانی درباره "همه موضوعات" به ایران سفر کند که این نخستین سفر یک مقام بلندپایه فرانسوی از ۱۰ سال پیش تاکنون به تهران محسوب می شود. به گزارش روزنامه العرب چاپ لندن، فابیوس اضافه کرد: «در این سفر همه ظرفیت ها برای همکاری با ایران مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت».
برخی تحلیلگران درباره زمان انجام این سفر می گویند که این سفر به خوبی عمق روابط ایران و فرانسه را آن هم بعد از این که برای مدتی به دلیل بحران های متعدد خاورمیانه شاهد تنش بود، نشان می دهد. این در حالی است که در طول یک دهه گذشته فرانسه همواره با نگرانی کشورهای عربی از توسعه ایران در منطقه هم زبان بوده است. فابیوس را در این سفر هیچ هیئت اقتصادی و روسای شرکت ها همراهی نمی کنند، در حالی که فرانسوی ها چشم به بازار پرسود ایران بعد از رفع تحریم های بین المللی و اروپایی در پی توافق هسته ای دارند. این نشان می دهد که دو طرف در حال سنجش آزمون و خطا نسبت به یکدیگر قبل از ورود به روابط عمیق و شراکت های استراتژیک هستند، مساله ای که می تواند نگرانی کشورهای عربی همسایه ایران را برانگیزد. در این خصوص فرانسه تمایل خود را به گسترش روابط با ایران در تمامی زمینه ها از جمله همکاری های اقتصادی و نظامی مخفی نمی کند، به گونه ای که بسیاری می گویند در حال حاضر تنها اراده کاخ الیزه برای اعمال اراده خود در از سرگیری روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی با ایران باقی مانده است.
به باور برخی، رقابت کشورهای غربی برای ورود قدرتمند به بازارهای ایران بعد از توافق هسته ای باعث شده تا شرکت های فرانسوی در فرستادن هیئت های اقتصادی خود به ایران عجله کنند، مساله ای که بر نقش آفرینی فرانسه در تسریع و تسهیل مذاکرات هسته ای میان محمد جواد ظریف با جان کری همتای امریکایی اش نیز اثر گذاشته است. اعلام سفر فابیوس به ایران دقیقا در زمانی انجام شد که محافظه کاران تندرو، انتقادات خود را علیه تیم مذاکره کننده هسته ای و محمد جواد ظریف، تشدید کردند. آنها این توافق را توافقی بد می دانند در حالی که ظریف، آن طور که خود در مجلس شورای اسلامی نیز توضیح داده است، توافق را توافقی متوازن و خوب دانسته است. ظریف همچنین در پاسخ به منتقدان که می گویند ایران امتیازات بسیاری را به غرب به خصوص امریکا در مذاکرات هسته ای داده است، می گویند این امتیازها در راستای رفع تحریم ها صورت گرفته و به سود منافع ملی کشور بوده است.

ایران باید با آغوش باز به استقبال دیگران برود
سعید جعفری کارشناس مسائل بین الملل در همین راستا به ساعت ۲۴ گفت: با توجه به فضایی که در این سالها پیش آمده بود و همچنین فاصله گرفتن روزافزون فرانسه از ایران در طی این مدت، به نظر می رسد که این سفر بیش از هرچیزی یک اقدام نمادین است تا پایانی باشد بر این دوره طولانی رکود در روابط دوطرف. بعید است شاهد تحول مهمی در روابط بین دو کشور در طول این سفر باشیم اما می تواند مقدمه ای برای آب کردن یخ این روابط باشد.
جعفری در خصوص دلایل سفر هیئت فرانسوی به ایران افزود: علت نخست به ماهیت سیاست بین الملل و لزوم چرخش مواضع دولت ها برای تامین منافع خود باز می گردد. فرانسه تا پیش از روی کار آمدن سارکوزی روابط گسترده تجاری و اقتصادی با ایران داشت. نکته دیگر به همین مواضع تند آقای فابیوس در جریان مذاکرات هسته ای مربوط می شود. او بیش از سایر اعضای ۱+۵ نیاز دارد که به ایران بیاید. فابیوس به خوبی می داند که رویکرد او در جریان مذاکرات هسته ای، در نزد مردم و مسئولین ایران کینه توزانه و نفرت آمیز تلقی می شود. بنابراین حالا که توافق حاصل شده است سعی می کند مانع از نهادینه شدن این رویکرد در بین ایرانیان نسبت به فرانسه شود و آن را ترمیم کند.
وی درباره چشم انداز سفر اروپایی ها به ایران گفت: ایران در شرایط فعلی نیازمند جذب سرمایه گذاری خارجی و مشارکت اقتصادی با کشورهای دیگر به ویژه اروپایی ها می باشد. برای رسیدن به این هدف باید رویکردی عقلایی و تعاملی با سایر کشورها در پیش گیرد. هرچقدر فضای سرمایه گذاری و مشارکت اقتصادی با ایران در بین این کشورها رقابتی تر باشد به سود ایران است. بنابراین منطقی نیست که کشوری مانند فرانسه را پیش از این از مهمترین شرکای اقتصادی ما بوده است از ورود به اقتصاد ایران محروم کنیم. حتی اگر افکار عمومی چندان از این مساله استقبال نکند.

سفر هیئت ۶۰ نفره فرانسوی به ایران
از آنجایی که توافق هسته‌ای فصل جدیدی را برای ملت ایران در حوزه روابط اقتصادی و سیاسی با سایر کشورها باز کرد، بنابراین این پیروزی از آن جهت دارای اهمیت است که کشورهای جهان و خاصه کشورهای ۱+۵ و عضو شورای امنیت، ایران اسلامی را به عنوان یک کشور قدرتمند در حوزه دیپلماسی و هسته‌ای پذیرفتند. در حالی همه کشورهای دنیا چشم به این توافق داشتند و در انتظار نتیجه آن بودند که با به نتیجه رسیدن این موضوع، ما در آینده نزدیک شاهد یک تحول بزرگ در حوزه اقتصادی، سیاسی، فناوری و ایجاد ثبات و آرامش اقتصادی و امنیتی در منطقه خواهیم بود.
امروز سرمایه‌گذاران کشورهای اروپایی، آسیایی و دیگر کشورها که همگی در انتظار حصول توافق بودند، رفت و آمدهای خود را برای سرمایه گذاری در ایران آغاز کردند که این موضوع یقینا بر رشد و توسعه اقتصاد ایران اثر مستقیم دارد که دولت باید از این فرصت مهم و طلایی بهره‌برداری کند.

دیدگاهتان را بنویسید